کدام چهره‌ها نیازی به شرکت در آزمون اجتهاد انتخابات خبرگان نداشتند؟
ثبت‌نام برخی از چهره‌ها همچون آیت‌الله موسوی بجنوردی، آیت‌الله امجد، سید حسن خمینی و … نیز سوالاتی در مورد چگونگی احراز صلاحیت علمی این افراد بوجود آورد. شورای نگهبان در اطلاعیه‌ای شرایط آزمون علمی مجلس خبرگان و اینکه چه افرادی از این آزمون معاف بوده و مابقی ثبت‌نام کنندگان باید در آزمون شرکت کنند را اعلام کرد.
نحوه احراز صلاحیت‌های داوطلبان پنجمین دوره انتخابات مجلس خبرگان نسبت به ادوار گذشته چالش‌برانگیز‌تر شده است.
حواشی از آنجایی آغاز شد که در این دوره تعداد دواطلبان ثبت‌نام کننده در مجلس خبرگان نسبت به دوره قبل 62درصد افزایش داشته و به عدد 801 نفر رسید. این مسئله واکنش دو تن از فقهای شورای نگهبان را برانگیخت؛ چه آنکه آیت‌الله جنتی در خطبه‌های نماز جمعه تهران اعلام کرد که برخی از این داوطلبان حتی نمی‌توانند یک صفحه عربی بخوانند و با این کار موجب زحمت برای شورای نگهبان می‌شوند.
ثبت‌نام برخی از چهره‌ها همچون آیت‌الله موسوی بجنوردی، آیت‌الله امجد، سید حسن خمینی و … نیز سوالاتی در مورد چگونگی احراز صلاحیت علمی این افراد بوجود آورد. شورای نگهبان در اطلاعیه‌ای شرایط آزمون علمی مجلس خبرگان و اینکه چه افرادی از این آزمون معاف بوده و مابقی ثبت‌نام کنندگان باید در آزمون شرکت کنند را اعلام کرد.
ابهامات موجود در این اطلاعیه حرف و حدیث‌ها را بیشتر کرد. سوال اصلی هم که در این بین مطرح می شد این بود که با توجه به اطلاعیه شورای نگهبان آیا چهره‎هایی چون آیت الله امینی و سید حسن خمینی نیز بایددر این آزمون شرکت کنند یا خیر؟ سخنگوی شورای نگهبان هم اعلام کرد افرادی که طبق اطلاعیه شورای نگهبان در آزمون شرکت نکنند به معنای انصراف آنها تلقی خواهد شد. روز سه شنبه گذشته 15 دی ماه نیز آزمون علمی خبرگان در دبیرخانه مجلس خبرگان در قم برگزار اما خبری از حضور چهره‌های شاخص نبود.
غیبت این چهره‌ها از آیات غروی، صدیقی، امجد، موسوی بجنوردی تا حجج اسلام آقاتهرانی و سیدحسن خمینی در آزمون اجتهاد، برخی شائبه‌ها مبنی بر اینکه صلاحیت آنان چگونه احراز می شود را تقویت کرد. در این میان میان چهره هایی چون حجت‌الاسلام هاشم زاده هریسی از چهار راه احراز اجتهاد نامزدهای خبرگان خبر دادند که در ید قدرت شورای نگهبان و صلاحدید آنهاست. راه‌های چون اشتهار آنان به اجتهاد، کتب و کلاس‌هایشان و در نهایت شرکت در آزمون.
نجات‌الله ابراهیمیان سخنگوی شورای نگهبان نیز روز گذشته در نشست خبری خود سعی کرد تا در حد امکان ابهامات و سوالات خبرنگاران در مورد نحوه احراز صلاحیت برخی از نامزدهای مجلس خبرگان را طبق قانون و بیانیه شورای نگهبان پاسخ دهد. آنچه که او در سخنانش بر متن اطلاعیه شورای نگهبان افزود، این بود که اعضای پیشین مجلس خبرگان نیز اجتهادشان تایید شده محسوب می شود و نیازی به شرکت در آزمون نداشتند.
چهره‌های معاف از آزمون خبرگان
طبق بند اول اطلاعیه‌ای که شورای نگهبان در 10 دی ماه منتشر کرد، افرادی چون آیات و حجج اسلام جنتی، هاشمی، یزدی، روحانی، امامی کاشانی، صادق لاریجانی، مصباح یزدی، احمد خاتمی، مومن، هاشمی شاهرودی، علم‌الهدی، رئیسی و مومن به دلیل اینکه از اعضای کنونی مجلس خبرگان رهبری به شمار می‌روند، نیازی به شرکت در آزمون نداشتند. نکته قابل توجه این است که طبق این بند، چهار نفر از پنج عضو شورای نگهبان که در انتخابات مجلس خبرگان ثبت‌نام کرده‌اند در این دسته بوده و نیازی به حضورشان در آزمون نیست.
همچنین طبق اطلاعیه شورای نگهبان کسانی که در گذشته در آزمون خبرگان که از طرف شورای نگهبان برگزار شده شرکت نموده و از نظر علمی تأیید شده‌اند نیز نیازی به شرکت در این امتحان نداشتند. چگونگی تائید علمی در این بند که باعث ایجاد ابهاماتی شده بود، موجب شد تا ابراهیمیان در مقام رفع این ابهام به گفت‌وگوی خود با آیت‌الله جنتی در این ارتباط اشاره کرده و بگوید: از ایشان پرسیدم که منظور دقیق این بند از بیانیه چه بوده است و آیت الله جنتی پاسخ دادند که «منظور همه شیوه های احراز صلاحیت بوده است». به گفته وی، بر این اساس تمام کسانی که قبلا در مجلس خبرگان عضویت داشته و اجتهادشان تایید شده بوده، دیگر نیازی به شرکت در آزمون خبرگان نداشتند.
براساس این گفته مجید انصاری معاون پارلمانی رییس جمهور که در دوره سوم مجلس خبرگان نماینده مردم تهران و آیت‌الله امینی که در ادوار گذشته نماینده این مجلس بود و همچنین آیت‌الله مدرسی یزدی از فقهای شورای نگهبان، محسن اسماعیلی از اعضای حقوقدان شورای نگهبان، عباسعلی اختری دبیرکل مجمع جهانی اهل بیت، محسن اراکی دبیرکل مجمع تقریب مذاهب اسلامی و محسن غرویان استاد حوزه که در دور قبل انتخابات مجلس خبرگان در آزمون تائید صلاحیت شده بودند، نیازی به شرکت در آزمون اجتهاد مجلس خبرگان نداشتند. از میان دیگر چهره‌های شاخص ادوار گذشته مجلس خبرگان که در این دوره نیز ثبت نام کرده و با این گفته ابراهیمیان از شرکت در آزمون خبرگان معاف شده بودند، می توان به آیات و حجج اسلام محمدباقر باقری کنی، عباس کعبی، محمدعلی تسخیری و …اشاره کرد. آخرین بند این اطلاعیه هم در مورد محرومیت افرادی بود که تحصیلات حوزوی نداشته و در این انتخابات ثبت‌نام کرده بود. شاخص‌ترین چهره‌ای که طبق این بند از انتخابات مجلس خبرگان کنار گذاشته شد، محمد غرضی نامزد یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری بود. او به خبرآنلاین گفت که در کلاس‌های فقه حضرت امام (ره) حاضر می شده اما آن زمان به فکر جمع کردن مدرک نبوده تا در چنین روزهایی به آن نیاز پیدا کند.
در این بین افرادی نیز هستند که شامل هیچ یک از بندهای اطلاعیه شورای نگهبان نبوده و به نظر می‌رسد به دلیل اینکه اجتهاد آن از سوی امام خمینی و مقام معظم رهبری به تائید رسیده، در آزمون اجتهاد شرکت نکردند. در این ارتباط می‌توان به آیت‌الله موسوی بجنوردی اشاره کرد. وی در سال‌های 61 تا 68 عضو شورای عالی قضایی بود که شرط حضور در این شورا، مجتهد بودن بود و اجتهاد او به تائید حضرت امام خمینی رسیده بود.