سه گانه تالاب گاوخونی، آب و کشاورزی

تالاب گاوخونی در اصفهان چند سالی است با کم‌آبی دست و پنجه نرم می‌کند این در حالیست که سازمان محیط‌زیست ۱۷۶ میلیون متر مکعب حقابه برای آن تعیین کرده اما وزارت نیرو تاکنون قطره‌ای از آن را تخصیص نداده به طوری که بین ۸۰ تا ۸۵ درصد آب حوضه در بخش کشاورزی استفاده می‌شود، جالب اینکه دو سالی است در بخش کشاورزی کشت سوم نیز اضافه شده که باری بر بارهای گذشته منابع آب منطقه است؛ برای ساماندهی این وضعیت کارگروهی تشکیل شده است.

سازمان حفاظت محیط زیست به عنوان متولی محیط زیست کشور، حقابه تالاب گاوخونی را ۱۷۶ میلیون متر مکعب برآورد کرده و وزارت نیرو موظف به تخصیص آن است اما تاکنون قطره ای از این حق به تالاب نرسیده است، با وجود اینکه سال ۹۷- ۹۸ بارندگی خوبی رخ داد و بنا به گفته کارشناسان امر میزان بارندگی در این مدت در ۵۰ سال فقط چهار بار رخ داده که بالای هزار میلیمتر در کوهرنگ بوده که سال ۹۷- ۹۸ این میزان به دو هزار و ۲۰۰ میلیمتر رسیده اما با این وجود باز هم حقابه ای به تالاب نرسید این در حالی است که سد زاینده رود نزدیک به ۸۸۰ میلیون متر مکعب آب داشت. در ادامه همه این سیاه بختی ها اکنون گاوخونی کمتر از یک درصد آب دارد و نزدیک به پنج درصد از مساحت آن مرطوب است، این تالاب ۴۶ هزار هکتاری یک کانون بالقوه انتشار گرد و غبار شده که اگر شرایط کنونی ادامه یابد، فعال خواهد شد و گرد و غبار آن نه تنها کلانشهر اصفهان و شهرهای اطراف بلکه استان‌های مجاور از جمله یزد را هم فرا می‌گیرد از این رو تا پیش از آنکه تجربه ناخوشایند و تلخ خوزستان که به دلیل خشک شدن بخش بزرگی از تالاب هورالعظیم درگیر مشکلات ناشی از گرد و غبار شد در استان اصفهان تکرار شود باید حقابه آن تأمین شود که بر این اساس احمدرضا لاهیجان زاده معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست خبرهای خوشی از روند تلاش برای بازگشت زندگی به گاوخونی خبر داد و در گفت و گو با خبرنگار محیط زیست ایرنا گفت: مردم اصفهان و چهارمحال و بختیاری برای احیای زاینده رود و تالاب گاوخونی پیگیری های زیادی داشتند، همچنین سمن ها و نمایندگان نیز مکاتبات زیادی با مجموعه دولت داشتند که در نهایت در دولت مصوب شد که کارگروهی برای ساماندهی این تالاب تشکیل شود که مسوولیت آن به وزارت نیرو محول شد. 

وی افزود: اما به درخواست وزارت نیرو قرار شد جلسات این کارگروه فعلا در سطح معاون اول رییس جمهوری تشکیل شود که بر این اساس دومین جلسه آن هفته گذشته به ریاست اسحاق جهانگیری تشکیل شد که در این جلسه بر اساس مصوبات جلسه اول، نقشه راهی برای احیای زاینده رود و تالاب گاوخونی ارائه شد، در این نقشه راه مراحل مختلفی پیش بینی شده است که مرحله اول شناخت از حوضه آبریز هم در اصفهان و هم چهارمحال بختیاری است، بعد از آن استخراج مشکلات و چالش های حوضه و در نهایت یک سری برنامه های اجرایی برای رفع این چالش ها ارائه شد و در مجموع به این جمع بندی رسیدند که با اجرای این پروژه ها و برنامه هایی که پیش بینی شده بتواند شرایط رودخانه و تالاب را به شرایط بهینه و بهتری نسبت به شرایط کنونی برسانند.

لاهیجان زاده ادامه داد: در این نقشه راه تمام موضوعات مختلف دیده شده ، مباحث مربوط به کشاورزی، الگوی کشت، اصلاح روش های آبیاری تا مسائل مربوط به ورود آلاینده ها به رودخانه و تالاب، حقابه های زیست محیطی و گردشگری ارائه و قرار شد که تمام آنها به یک برنامه عمل تبدیل شود و بر اساس آن وظایف تمام دستگاه ها، پروژه های اجرایی و اعتبار مورد نیاز مشخص شود همچنین یک برنامه زمان بندی برای آن تعیین خواهد شد و در یک ستادی که فعلا مسوولیت آن با وزارت نیرو است با حضور دستگاه های مختلف این برنامه ها عملیاتی می شود تا تاثیر آن بر احیای زاینده رود و تالاب گاوخونی دیده شود، در نهایت ضمن اینکه حق و حقوق حقابه برها هم رعایت می شود، باید کشاورزی پایدار و صنعت نیز بتواند به درستی فعالیت کند همچنین تامین آب شرب نیز صورت گیرد و در عین حال محیط زیست هم فدای هیچ کدام از اینها نشود.