ایجاد صنایع در مناطق بی‌آب

صنایع بدون توجه به آمایش آب در محلی راه‌ اندازی شده‌اند که نیازمند طرح مردود انتقال آب هستند.

به گفته دبیر کارگروه آب ستاد توسعه فناوری‌های توسعه آب، خشکسالی، فرسایش و محیط زیست در میان کشورهای خاورمیانه، ایران تقریبا کمتر از 10 درصد از آب‌های شور را برای تصفیه استفاده می‌کند که دلیل آن وجود دو رشته کوه البرز و زاگرس است که موجب شده ایران نسبت به سایر کشورهای اطراف از بارندگی نسبتا خوبی برخوردار باشد؛ ضمن آنکه استقرار صنعت در مناطق بدون آب از جمله معضلات کشور است و این امر موجب شده که از خلیج فارس و یا دریای خزر آب را به ایران مرکزی منتقل کنیم تا آب را به صنعتی که قبلا بدون توجه به «آمایش بدون آب» ایجاد شده بود، برسانیم.

دکتر جهانگیر پرهمت، در گفت‌وگو با ایسنا با بیان اینکه در حوزه آب کشور ۳ محور اصلی مطرح است، یکی از این محورها را «حفاظت از منابع آب موجود»،‌ دانست و افزود: کشور منابع آب محدودی دارد و لازم است هم از نظر کیفی و هم از نظر کمی حفاظت شود. از نظر کمی ما یکسری مخازن آب داریم که میلیاردها سال طول کشیده است تا آبخوانی در دل زمین ایجاد شود و میلیون‌ها سال نیز طول کشیده تا بر اثر بارندگی، آبخوان‌ها پر شوند و حفاظت از این منابع یکی از وظایف ما است.

وی با بیان اینکه کشور در زمینه حفاظت از آب با کمبودهایی مواجه است، یکی از وظایف  ستاد توسعه فناوری آب و خشکسالی معاونت را توسعه فناوری‌ها در این زمینه دانست و اظهار کرد: محور دوم «تامین آب» است؛ چراکه زنده ماندن و امنیت غذایی هر جمعیتی به آب وابسته است.

پرهمت ادامه داد: بخشی از آب مورد نیاز کشور از بارندگی تامین می‌شود و کمبودهای آن نیز باید برطرف شود؛ از این رو با استفاده از روش‌های مختلف باید استحصال آب صورت گیرد و استحصال آب می‌تواند از طریق منابع مختلف مانند «آب‌های غیر متعارف» باشد؛ یعنی آب‌هایی که آلوده شدند و با استفاده از روش‌هایی آن‌ها را تصفیه و قابل شرب کنیم.

وی آب‌ دریا و آب‌های شور را از دیگر منابع آب غیر متعارف نام برد و یادآور شد: استحصال آب از این منابع بازار کسب و کار وسیعی در دنیا دارد و در همه کشورهای دنیا (به غیر از کشورهایی با بارندگی زیاد) برای تامین آب مورد نیاز خود به این روش‌ها روی آورده‌اند.

توسعه صنعت بدون تامین آب مورد نیاز

وی با تاکید براینکه وجود این دو رشته کوه موجب شده است که مقداری از آب مورد نیاز از طریق بارندگی مرتفع شود، گفت: مابقی نیازهای آبی کشور می‌تواند از تصفیه آب دریا تامین شود، ضمن آنکه قرار است از این به بعد صنعت کشور متناسب با منابع آب در کشور توزیع شود و این همان کاری است که باید در گذشته انجام می‌شد، ولی اقدامی در جهت آن صورت نگرفت.

پرهمت، استقرار صنعت در مناطق بدون آب را یکی از معضلات کشور نام برد و ادامه داد: این امر موجب شده که از خلیج فارس و یا دریای خزر آب را به ایران مرکزی منتقل کنیم تا آب را به صنعتی که قبلا بدون توجه به «آمایش بدون آب» ایجاد شده بود، برسانیم. الان نمی‌توانیم این صنعت را به جای دیگری منتقل کنیم.

به گفته وی، زمانی که ما سرمایه‌گذاری و جمعیت را از آب دور کردیم، باید آب را به سمت سرمایه‌گذاری و جمعیت سوق دهیم که این تصور در دنیا مردود است.

وی محور سوم حوزه آب را «نحوه مصرف آب» ذکر کرد و ادامه داد: آب محدود است و باید در نحوه مصرف آن صرفه‌جویی شود؛ ضمن آنکه باید توجه کنیم که آب آلوده نشود. این در حالی است که بر اساس آمارهای وزارت نیرو سالانه حدود ۹۰ میلیارد متر مکعب آب تجدیدپذیر در کشور مصرف می‌شود که بخشی از آن به مصارف شرب می‌رسد و بخش دیگر آن در حوزه‌های کشاورزی، صنعت و بخش دیگر به صورت پنهان برای محیط زیست در رودها رهاسازی می‌شود که به نظر می‌رسد این میزان جزو ۹۰ میلیارد متر مکعب مصرف آب در کشور است.

این محقق حوزه آب با اشاره به سدسازی و اختصاص هزینه‌های بالا جهت تصفیه آب برای شرب، اظهار کرد: آبی که با بالاترین استانداردها تصفیه می‌شود و قابل شرب است، در خانه‌ها یا به مصارف آبیاری باغچه‌ها می‌رسد و یا در فلاش تانک‌ها به هدر می‌رود! به عبارت دیگر بهترین آب‌های کشور صرف پایین‌ترین کارکردها می‌شود.