تهدید حاشیه‌نشینی 

اصلی‌ترین راهکار برای مواجهه با معضل حاشیه نشینی، حل مشکل روستاییان و عشایر در منطقه خودشان است

حاشیه نشینی یکی از معضلات اصلی امروز کشور به شمار می‎آید که اگر زنگ خطر آسیب‌های اجتماعی آن امروز شنیده نشود، معضلات آن در کوچه پس کوچه‌های کلانشهرها گریبان گیر همگان می‌شود؛ مسئله‌ای که خشکسالی و تعطیلی کشاورزی روز به روز، اوضاع مهاجرت از روستا به حاشیه شهر را وخیم‌تر می‎کند.

نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی با اشاره به رشد مهاجرت روستاییان و عشایر به حاشیه کلانشهرها، گفت: جمعیت برخی روستاهای حاشیه شهر شیراز تا ۱۲ برابر افزایش داشته است درحالیکه زیرساخت‌های آن به هیچ عنوان متناسب با این جمعیت نیست.علی اکبری  با اشاره به رشد حاشیه نشینی در کلانشهرها، عنوان کرد: اصلی‌ترین راهکار برای مواجهه با معضل حاشیه نشینی، حل مشکل روستاییان و عشایر در منطقه خودشان است.

وضعیت اشتغال، تسهیلات بانکی، پشتیبانی‌‎های بیمه‌ای و حمایت‌های عمرانی از روستاییان به نحوی باشد که فرد روستایی زندگی در منطقه تولید را بر زندگی در شهر ترجیح دهد. نماینده مردم شیراز در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه اصلی ترین عامل مهاجرت و حاشیه نشینی، نبود امکانات اولیه در روستاها و مناطق عشایری است، افزود: آسیب، زاییده مسائل اجتماعی است و وقتی تمرکز مهاجرت بر حاشیه کلانشهرها است؛ مسئله مهاجرت از روستاها دیگر یک مسئله نیست و  تبدیل به آسیب اجتماعی می‌‎شود.

وی با تأکید بر اینکه همه تلاش دستگاه‌‎های مسوول باید بر این موضوع متمرکز باشد که خدمات مناسبی در منطقه تولید فراهم شود، گفت: باید وضعیت اشتغال، تسهیلات بانکی، پشتیبانی‌‎های بیمه‌ای و حمایت‌های عمرانی از روستاییان به نحوی باشد که فرد روستایی زندگی در منطقه تولید را بر زندگی در شهر ترجیح دهد. اکبری یادآور شد: به طور معمول مهاجر وقتی تصمیم به مهاجرت می‌گیرد، قصد ورود به کانون امکانات که کلانشهرها هستند را دارد و وقتی از پس هزینه‌های کمر شکن در کلانشهر بر نیاید به حاشیه کلانشهرها رجوع می‎کند و آنجا جایی است که امکانات کفاف جمعیت را نمی‌دهد. 

وی افزود: برای نمونه در فاصله 10 کیلومتری از حاشیه شهر شیراز روستاهایی وجود دارد که خدمات آن برای جمعیت هزار نفری تعبیه شده ولی امروز جمعیت آن به 12 هزار نفر رسیده که نه فقط همان روستا بلکه روستاهای اطراف را هم با مشکل مواجه کرده است.عضو کمیسیون کشاورزی،آب و منابع طبیعی مجلس  افزود: امروز این روستاها با مشکل، تأمین آب، گاز و برق مواجه هستند و هر روز نیازهای جدیدی در این مناطق تحت عنوان نیاز به اشتغال، مدرسه و خدمات درمانی ایجاد می‌کند.

توسعه پایدار روستایی مستلزم برنامه‌ریزی دقیق

دستیابی به توسعه پایدار و به تبع آن توسعه پایدار روستایی، یکی از اهداف اساسی در تمامی کشورهاست که مستلزم برنامه ‌ریزی، تصمیم‌گیری و مدیریت دقیق و کارآمد است. دست‌یافتن به توسعه‌ای پایدار و متوازن که بتواند نیازهای جامعه محلی و روستانشینان را برآورده سازد و موجب رضایتمندی و رفاه عمومی شود، نیازمند داشتن برنامه و برنامه‌ریزی منطقه‌ای و مشارکتی است.

مسعود پزشکیان نایب رییس اول مجلس شورای اسلامی در همایش دهیارا ن آذربیجان شرقی در تبریز گفت: در روستاها با مشارکت شوراها و دهیاران می توان برای مسایل و مشکلات راه حل پیدا کرد. وی ادامه داد: نباید منتظر دریافت بودجه از پایتخت نشست و باید خود دهیاران با همکاری شوراها به دنبال رفع مشکلات در روستاها و درآمد زایی برای روستا باشند.

پزشکیان خطاب به دهیاران اظهار داشت: تا زمانی که منتظر کمک از پایتخت باشید، هیچ تغییری در روستاها ایجاد نخواهد شد، اگر از داشته های خود بهره مند شوید کوه ها را جابجا خواهید کرد. محمدرضا پورمحمدی استاندار آذربایجان شرقی نیز با تاکید بر اینکه اگر به دنبال توسعه هستیم باید از روستاها شروع کنیم، گفت: اقدامات جدی بعد از پیروزی انقلاب اسلامی برای روستاها انجام گرفت که متاسفانه در وسط راه سیاست های توسعه روستایی آنطور که باید و شاید مستمر نشد، اما با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید، توجه به توسعه پایدار روستای مورد توجه جدی تر قرار گرفت.

استاندار آذربایجان شرقی با بیان اینکه کاهش جمعیت روستاها تنها مشکل روستاها نیست، افزود: اگر نمی توانیم جلوی مهاجرت را بگیریم باید امکانات شهرهی را بالا ببریم تا از ایجاد حاشیه نشینی در شهرها جلوگیری شود. وی ادامه داد: روستاییان محکوم نیستند که از امکانات دور بمانند و ضروری است در کنار توجه به مدرسه سازی و ایجاد خانه های بهداشت، اقتصاد و معیشت روستاییان مورد توجه قرار گیرد.پورمحمدی با اشاره به اینکه هر یک از مناطق روستایی در آذربایجان شرقی دارای قابلیت های منحصر به فرد خود هستند، تاکید کرد: باید این قابلیت ها را شناسایی و براساس آن ایجاد شغل کرد.وی ادامه داد: خوشبختانه با روی کار آمدن دولت تدبیر و امید و توجه به توسعه پایدار روستایی، شاهد مهاجرت معکوس به روستاها هستیم. استاندار آذربایجان شرقی گفت: توسعه پایدار یعنی از امکانات به گونه ای استفاده شود که نه تنها خودمان در زمان کنونی از آن بهره مند شویم، بلکه آیندگان نیز از آن سود ببرند.