آب‌های ژرف در انتظار پژوهش

مشاور طرح‌ آب‌های ژرف: نتایج مطالعات تا آخر امسال اعلام می‌شود

خبر اکتشاف چاه‌های آب ژرف در سیستان و بلوچستان می‌آید، چاه‌هایی که گفته می‌شود می‌تواند تسکینی برای درمان بی‌آبی در کشور باشد.

چند روز گذشته محمدرضا عارف رییس کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس طی نامه‌ای به محمدباقر نوبخت خواستار تأمین اعتبار فوری برای تکمیل مطالعات طرح چاه اکتشافی سیستان و حفاری چاه‌های تمدیدی شد.

محمد دوریش فعال محیط زیست به پیام ما می‌گوید: «اینکه می‌توان از آب‌های ژرف در کشور استفاده کرد یا خیر نیاز به پژوهش دقیقی دارد که تاکنون در کشور انجام نشده است. کارشناسان باید اعلام کنند که آیا در صورت بهره برداری از آب‌های ژرف، امکان استفاده از آن‌ها وجود دارد یا خیر و همچنین اساتید زلزله شناسی تایید کنند که مشکلی ایجاد نخواهد شد و به لایه‌های داخل زمین آسیبی وارد نخواهد شد.

اینکه می‌گویند آب‌های ژرف برای آیندگان است و نباید استفاده شوند، مربوط به آب‌های فسیلی است که در عمق بیش از هزارمتری قرار دارند، شکننده و جوش هستند و به هیچ عنوان نباید از آن‌ها استفاده کرد اما آب‌های ژرف تا عمق هزار متری قرار دارند و در صورت انجام مطالعات کارشناسی و تایید نظر کارشناسان می‌توان از آن‌ها استفاده کرد.»

نتایج به زودی اعلام می‌شود

بلورچی مشاور طرح مطالعاتی آب‌های ژرف در سیستان و بلوچستان به خبرنگار پیام ما می‌گوید: « برداشت آّ‌ب‌های ژرف برای کسانی که باور به این موضوع ندارند بحث برانگیز است . این موضوعی است که سال‌ها در دنیا مورد بهره برداری قرار گرفته است  به طور مثال در کشور استرالیا 140 سال است که این آب‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند  و کل پتانسیل کشاورزی مبتنی بر آن قرار دارد. در آمریکا نیز 18 ایالت از این آب‌ها استفاده می‌کنند.

اینکه گفته می‌شود باید کار پژوهشی در این خصوص صورت گیرد باید بگوییم که کار تحقیقاتی منظمی انجام شده است که نتایج آن تا آخر امسال اعلام خواهد شد. اما باید بگویم که این پروژه چه به نتیجه برسد و چه نتیجه در پی نداشته باشد(چه آب ژرف داشته باشیم چه آب ژرفی وجود نداشته باشد) باز هم ارزشمند است و به معنی هدر دادن بودجه تحقیقی نیست.

ما نیاز به منابع آبی پایدار داریم  و اگر امروز آبی برای خوردن وجود نداشته باشد نسل آینده‌ای هم وجود نخواهد داشت پس این گفته اشتباه است که این آب‌ها باید برای آیندگان حفظ شود. 

ایراد دیگری هم که به این طرح وارد می‌شود این است که احتمال فرونشست زمین وجود دارد در حالیکه باید بگویم چنین چیزی پایه علمی ندارد . فرونشست در خاک تحکیم نیافته ایجاد می‌شود نه در آبخوان‌ها.همچنین می‌گویند در صورت برداشت آب‌های ژرف امکان وقوع زلزله وجود دارد  که باز هم باید بگویم که در دنیا حدود 110 سال است که نفت را از اعماق زمین بیرون می‌کشند  و تاکنون زلزله‌هایی را به این قضیه مرتبط ندانسته‌اند. تنها باید گفت این صحبت‌های غیر علمی برای جلوگیری از هرگونه حرکت است. »

سال گذشته بود که عیسی کلانتری رییس سازمان محیط زیست اعلام کرد که   با توجه به ناکافی بودن دانسته ها و نادانسته های علمی و محدودیت تجربیات عملی ملی و بین المللی در مورد آب ژرف، همچنین تجربیات منفی کشور از تبعات درازمدت محیط زیستی رویکردهای صرفا فنی نظیر برداشت از آب های زیرزمینی، سدسازی، انتقال آب و شیرین سازی آب دریا ؛ سازمان حفاظت محیط زیست در حال حاضر با هرگونه استحصال و بهره برداری از منابع آب ژرف تجدیدپذیر و غیرتجدیدپذیر مخالف است. اما اکنون به گفته بلورچی آقای کلانتری رییس سازمان محیط زیست زمانی که در جریان این موضوع قرار گرفتند و به این موضوع پی بردند که در این پروژه موازین محیط زیستی رعایت شده است جزو حمایت کنندگان این طرح قرار گرفته‌اند.