ردپای جنگل‌خواران در سیل شمال

رییس کل دادگستری گیلان: جاری شدن سیل در استان‌های شمالی عمدتا در نتیجه قطع درختان جنگلی است

با گذشت حدود یک هفته از سیل شمال کشور، ابعاد آن بیشتر مورد بررسی قرار می‌گیرد. به دنبال این ماجرا، این سوال به ذهن خطور می‌کند که «چرا باید باران شمال کشور، بارانی که از آن به عنوان رحمت الهی یاد می‌شود تبدیل به سیلی ویرانگر و بلایی شود که همه‌چی را نابود می‌کند؟ سیلی که تنها 705 میلیارد تومان خسارت بخش مازندرانی آن شده است؟»علت های بسیاری برای این قضیه مطرح می‌شود و آن را می‌توان از ابعاد مختلف دید. یکی از این زوایا، تخریب جنگل‌ها به دنبال قاچاق چوب است. موضوعی که به تازگی رییس کل دادگستری گیلان هم آن را مطرح کرده است. احمد سیاوش‌پور به پدیده قاچاق چوب خصوصا در شمال کشور اشاره کرده و گفته است: «جاری شدن سیل در استان‌های شمالی عمدتا به علت کاهش پوشش گیاهی و فرسایش خاک در نتیجه قطع درختان جنگلی است.»

او در دیدار با فرماندهی مرزبانی استان گیلان بیان کرده است: «معضل قاچاق یکی از آسیب‌ها و تهدیدات امروز کشور است و واحدهای تولیدی داخلی بیشترین ضربه را از قاچاق کالا به کشور متحمل می‌شوند.»

علت افزایش قاچاق چوب چیست؟

امروز صنعت چوب در دنیا به یک تجارت مهم و ارزآور تبدیل شده است. همین سودآوری این تجارت یکی از دلایل ایجاد و تشدید قاچاق این محصول است. اسفندماه سال گذشته بود که علی محمد شاعری سخنگوی کمیسیون کشاورزی مجلس هم به این موضوع اشاره کرد. او درباره قاچاق چوب اظهار کرده بود: «در ارزیابی میدانی و پرسش و پاسخ ها مشخص شد که قاچاق چوب افزایش یافته و این بخاطر تقاضای بیشتر چوب است.» به گفته اوکشفیات قاچاق با آمارها متفاوت است اما حدود 70 تا 80 هزار متر مکعب در سال آمار قاچاق چوب در کشور است که یکی از دلایل آن هم نبودن نیروی کافی در حفاظت از جنگل هاست.

البته دلایل دیگری هم برای افزایش این قاچاق بیان می‌شود. مثلا اینکه  بخش مهمی از قاچاق چوب به دلیل کمبود درآمد و فرصت‌های شغلی در مناطق روستایی است. اما سوال اینجاست که آیا همه قاچاقچیان به صورت خرده پا و از سر فقر یا بیکاری دست به این کار زدند یا در برخی موارد قاچاق چوب‌های جنگلی به صورت سازمان یافته شکل می‌گیرد؟ 

برخی مسوولان، کارشناسان جنگل و مردم به عنوان منابع آگاه اذعان دارند که قاچاق چوب در جنگل‌های مازندران به صورت سازمان یافته صورت می‌گیرد و قاچاقچیان خرده پا که معمولا توسط قانون دستگیر می‌شوند و اکثر مردم آن ها را به عنوان قاچاقچی چوب می‌شناسند توسط فرد یا افرادی هدایت و سرکردگی می‌شوند که این افراد شاید در طی سال‌ها شناسایی و دستگیر نشده باشند. آنطور که ایسنا می‌نویسد از طرفی مشاهده می‌شود که بسیاری از گونه‌های درختی ممنوع القطع در واحدهای تولیدی و صنایع چوبی کشور برای ساخت مبلمان و دیگر وسایل چوبی مورد استفاده قرار می‌گیرند که بیانگر ارتباط برخی از واحدهای تولیدی با قاچاقچیان چوب‌های جنگلی است.

جرایم فعلی بازدارنده است؟

سخن در خصوص قاچاق چوب زیاد است. اینکه با روند رو به افزایشش در حال نابودی طبیعت و ایجاد هزاران بحران زیستی است بر کسی پوشیده نیست. اما سوال اینجاست که راه حل مبارزه با آن چیست؟ چه جریمه‌ای باید اختصاص داد که وقتی قاچاقچیان خرده پا گیر قانون می‎‌افتند دیگر هوس تکرار اینکار به سرشان نزند. به گفته علی پیرفلک رییس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز مازندران قوانین و جریمه‌های فعلی بازدارنده نیست و این فکر را از سر قاچاقچیان بیرون نمی‌اندازد تا دوباره سراغ این کار نروند. به اعتقاد او قوه قضائیه و سازمان مبارزه با قاچاق کالا و ارز کشور باید فکری برای این موضوع کند و جرایم را سنگین‌تر کند.