شهرداری‌ها در راه تملک موزه‌ها

بر اساس  اساسنامه تنظیم شده به  شهرداری‌ها اختیار تملک، مرمت و بهره‌برداری از موزه ها داده می شود

در پی انتشار طرح لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری که  یکی از بندهای آن مربوط به تملک موزه ها توسط شهرداری ها است   صحبت ها و انتقادهای زیادی را به همراه داشته است. عده ای این کار مفید برای حفاظت و حراست از میراث فرهنگی می دانند و عده ای دیگر در مقابل این افراد شهرداری  را به دلیل نداشتن تخصص در این زمینه  باعث از بین بردن میراث کشور می  دانند. هفته گذشته بود که سازمان میراث‌فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری کشور لایحه اصلاح اساسنامه سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری را با امضای حسن روحانی، رییس‌جمهوری به مجلس ارسال کرد.در بخشی از این لایحه آمده است که به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌ها و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور توسط شهرداری‌ها در زمینه شناسایی آنها که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند و همچنین تملک، مرمت و بهره‌برداری از آنها، لایحه زیر طی تشریفات قانونی تقدیم می‌شود.

همچنین به منظور احیا و بهره‌برداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید. سازمان مجاز است در واگذاری بناهای فرهنگی-تاریخی با اولویت شهرداری‌ها با رعایت اصل ۸۳ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران اقدام نمایند.

براساس این لایحه شهرداری‌ها می‌توانند تملک آثار تاریخی- فرهنگی حتی نفایس و موزه‌های را بدست بگیرند، مموضوعی که بسیاری از کارشناسان آن را برای حوزه میراث فرهنگی مصیبت‌بار توصیف می‌کنند اما محمدرضا کارگر (مدیر کل موزه‌ها و اموال منقول تاریخی) در گفتگو با ایلنا اعلام کرد: این لایحه در راستای تحقق برنامه ششم توسعه است وجدای از آن نیست. چراکه در برنامه ۵ ساله توسعه ششم چنین مواردی در نظر گرفته شده است البته قرار است امروز (شنبه) با حضور معاون میراث فرهنگی جلسه‌ای برای بررسی قوانین و لایحه مطرح شده برگزار شود و در روزهای آینده این موارد اطلاع رسانی خواهد شد.

او ادامه داد: هرچند در ابتدای امر از شنیدن طرح چنین لایحه‌ای نگرانی برای ما بوجود آمد، اما بعد از پرس و جو کردن؛ متوجه شدیم که جای نگرانی ندارد.

کارگر تصریح کرد: براساس آنچه که در لایحه مطرح شده، می‌توانم بگویم که چیزی فراتر از برنامه توسعه ششم نیست و در آن برنامه نیز دیده شده که شهرداری‌ها هم می‌توانند بناهای تاریخی و فرهنگی را مرمت و زیر نظر سازمان میراث فرهنگی در جهت مرمت و بهره‌برداری بر آیند. اینگونه نیست که سازمان میراث فرهنگی هرچه در اختیار دارد را در تملک شهرداری‌ها در بیاورد.

با این وجود صراحتا در بخشی از این لایحه آمده است: به منظور احیا و بهره‌رداری بهینه از بافت‌و بناهای تاریخی و فرهنگی و مشارکت در ساماندهی اماکن مذکور که به عنوان میراث فرهنگی در محدوده و حریم شهرها شناخته می‌شوند، شهرداری‌ها می‌توانند بناهای تاریخی-فرهنگی واقع در محدوده و حریم شهرها را که به تایید سازمان رسیده‌اند، با رعایت قوانین و مقررات مربوط تملک کرده و در چارچوب ضوابط ابلاغی سازمان نگهداری و بهره‌برداری نماید.

کارگر در پاسخ به این سوال که آیا معنای تملک در این لایحه یعنی شهرداری‌ها، بناهای تاریخی و فرهنگی و موزه‌ها را از سازمان میراث فرهنگی خریداری کنند، گفت: این مهم را قانون تعیین می‌کند اما تصور کنید یک خانه تاریخی که ثبت ملی شده است، مالک خصوصی دارد و شهرداری بخواهد آن را بخرد، اینکه مشکل ایجاد نمی‌کند و خیلی هم خوب است. چنانکه در حال حاضر نیز تعداد زیادی از بناهای تاریخی داریم که میراث فرهنگی مالک آن نیست بلکه ناظر و ضابط مرمت و حفاظت آن است تا تخریب نشود اما اگر نگاهی به بازار تهران داشته باشید، شاهد آن هستیم که تمام راسته بازار در فهرست میراث ملی ثبت شده است اما مالکان آن خصوصی هستند. در این میان شهرداری هم می‌تواند یکی از این مالکان باشد. به نظر من این اتفاق خوب است.