تراژدی تکراری تانکرهای مرگ

در شش ماه گذشته در 83 تصادفی که یک طرف آن تانکرهای حمل سوخت بوده، 51 نفر کشته و 103 نفر مجروح شدند

قصه تلخ مرگ در جاده به دلیل تصادف با تانکرهای حمل سوخت نقطه پایانی ندارد.

شامگاه دوشنبه گذشته اتوبوس تهران-کرمان در محور نطنز-کاشان به دلیل انحراف به چپ ناگهانی یک تانکر حمل سوخت، با آن برخورد کرد. اتوبوس پس از واژگونی در لاین مخالف آتش گرفت. بر اثر این حادثه دست‌کم 21 نفر کشته و 26 نفر زخمی شدند.

ساعتی پس از این اتفاق باز هم در استان اصفهان و این بار در محور چوپانان به اصفهان، یک خودروی سواری با تانکر حمل سوخت تصادف کرد. در این حادثه هم سه نفر کشته و دو نفر مجروح شدند.

تیر امسال هم در یکی از تلخ‌ترین تصادف‌هایی که یک طرف آن تانکر حمل سوخت بوده، بر اثر برخورد با یک دستگاه اتوبوس، در سنندج 11 نفر جان باختند و 10 نفر مجروح شدند.

51 کشته در 83 حادثه

این حوادث تنها گوشه‌ای از تصادف‌هایی است که تانکرهای حمل سوخت در آن‌ها نقش داشته. براساس اطلاعاتی که در سامانه جامع مدیریت حوادث و سوانح حمل و نقلی کشور وجود دارد.، تا 27 شهریور در 83 تصادف ردپای تانکرهای حمل سوخت و یا مواد سمی دیده می‌شود. در این تعداد تصادف، 51 نفر کشته و 103 نفر مجروح شدند.

افزایش تصادفات

اگرچه به نسبت تعداد قربانیان سوانح جاده‌ای که در چهار ماه ابتدای امسال 5497 نفر  بودند، تعداد افرادی که در تصادف‌هایی که تانکر سوخت یک طرف بوده، جان باختند کم است اما به گفته محمدحسین حمیدی، فرمانده پلیس راه کشور در چند سال اخیر تصادفات تانکرهای حمل سوخت با سایر اتومبیل‌ها و در نتیجه آن آتش گرفتن افزایش یافته است.

آمار دقیقی از روند افزایشی تصادفات تانکری وجود ندارد اما براساس پژوهشی با عنوان «بررسی حوادث حمل و نقل جاده‌ای مواد خطرناک در ایران» که نتایج آن در پنجمین شماره دوماهنامه سلامت کار ایران منتشر شد، این نوع تصادفات از 67 مورد در سال 87 به 257 حادثه در سال 91 رسیدند. یعنی افزایش 14.5 برابری.

لزوم به روز شدن سیستم 

حمل و نقل

از اصلی‌ترین دلایل افزایش تصادفاتی که یک پای آن تانکرهای حمل سوخت بوده، قدیمی بودن ناوگان باری کشورمان است. فرمانده پلیس راه کشور در این خصوص به جام جم گفته که «سیستم حمل و نقل بار از جمله تانکرهای سوخت، قدیمی است.» به گفته حمیدی «همچنین کنترل و نظارت بر حمل و نقل سوخت در کشور ما ساماندهی نشده و به روش سنتی انجام می‌گیرد. در حالی که این روش‌ها، ناکارآمد، غلط و نیازمند تغییر است.» به اعتقاد بسیاری از کارشناسان یکی از این تغییرات می‌بایست در مجهز شدن ناوگان باری کشور به سامانه‌ای مشابه سامانه سپهتن باشد. این سامانه که در حال حاضر اتوبوس‌های مسافربری به آن مجهز شدند، کار پایش سرعت و میزان ساعت رانندگی را برعهده دارد و در صورت  تخلف راننده، اطلاعات به صورت آنلاین به سرور پلیس ارسال می‌شود. پلیس‌ راه ایران امسال اعلام کرد که با استفاده از این سامانه، شمار کشته‌های اتوبوس از ۵۴۳ نفر در سال ۸۶ به زیر ۲۰۰ نفر در سال ۹۶ رسیده است.

در همین حال از آنجایی که اصلی‌ترین عامل تصادف خطای انسانی است، به نظر می‌رسد  با نظارت الکترونیکی بر روی رانندگان، بتوان از تصادفات تانکرهای سوخت کاست. به عنوان مثال در حالی که براساس ماده هشت آیین‌نامه اجرایی حمل و نقل جاده‌ای مواد خطرناک، تردد وسایل نقلیه مشمول این آیین‌نامه صرفا در ساعات روز مجاز است، تانکر نفتی که دوشنبه گذشته منجر به مرگ 21 هموطنمان شد، در شامگاه دوشنبه در حال تردد در جاده بوده که با وجود نظارت الکترونیکی چنین تخلفی امکان‌پذیر نیست.