شکست سیاست دل‌بستن به روسیه

یدالله اسلامی

پس از نشست سران ایران و روسیه و ترکیه در تهران با موضوع سوریه و روش رویارویی با داستان ادلب که با نارضایتی ترکیه همراه بود نشست اردوغان و پوتین در سوچی که رضایت ترکیه را به همراه داشت نشان‌دهنده تغییرات معنادار و آشکار در رفتار و برنامه‌های روسیه است. تایید توافق روسیه و ترکیه هم توسط ایران و سوریه تغییری در ماهیت موضوع نمی‌دهد. اینکه برنامه‌های مورد توافق سه جانبه به برنامه مورد توافق دو جانبه تغییر ماهیت داده است نشان می‌دهد که روسیه برای تامین منافع ملی خود و در هماهنگی با امریکا و سایر قدرت‌های منطقه‌ای از هیچ تلاشی فرو گذار نمی‌کند و مناسبات با ایران به عنوان برگ برنده‌ای است که به صلاحدید سران روسیه مورد استفاده قرار می‌گیرد. حملات موشکی اسرائیل علیه سوریه و هدف قرار دادن محل استقرار تجهیزات و نیروهای ایرانی و گستردگی این حملات که آشکارا نیروهایی ایران را هدف قرار می‌دهد و بی‌عملی سامانه موشکی روسیه هماهنگی روسیه و اسرائیل را به نمایش می‌گذرد. به نظر می‌رسد ساده‌انگاری در رابطه با هدف‌های روسیه آسیب‌های غیرقابل جبرانی را به منافع ملی وارد کرده و می‌کند. اینکه سیر تحولات در سوریه به خوبی مورد نقد و بررسی قرار نگرفته و یا امکان نقد داده نشده، در شکل گیری آن چه این روزها می‌گذرد بی تاثیر نبوده است و دامنه این اثر گذار فراتر از همه آنچه هست که بیان و گفته می‌شود. ادعای تل اویو هم درباره تعداد حملاتی که تاکنون علیه مواضع ایران انجام داده قابل تامل است. این گستردگی و شبیخون‌های پی در پی و ادعاهای مدام بسیاری از فرصت‌های ایران را به تهدید تبدیل می‌کند. سرنگونی هواپیمای روسیه همزمان با حمله هواپیمای اسرائیل به لاذقیه و واکنش نسبتا نرم پوتین هم به روشنی از مناسبات گسترده اسرائیل و روسیه خبر می‌دهد و این واکنش خود نیز نشان دهنده روش بهره برداری روسیه از حضور در سوریه است .سیاست‌های جاری در دل بستن به روسیه آشکارا شکست خورده است. سایر موضوعات هم در رابطه بین ایران و آمریکا و بهره‌برداری روس‌ها از شرایط دست کمی از مقوله سوریه ندارد. این نکات بایستی به خوبی واکاوی شده و پیامدهای آن به خوبی بازخوانی شود .