داستان غمناک خانه ظهیرالاسلام

تا مدتی پیش مالک خانه آب به دیوار این بنا می‌ریخت تا پی‌های آن سست شود و بریزند

از حدود ۱۸ سال قبل که کارگران شهرداری دیوارهای خانه را تخریب کردند و اسکلتِ لخت خانه به چشم اغیار افتاد، تا امروز که بارها و بارها داستان‌های مختلفی را برای خانه‌ی معروف به «خانه‌ی بدون دیوار خیابان هدایت» سر هم می‌کنند، هر روز یک نام را به این خانه لقب داده‌اند. یک روز می‌گویند خانه متعلق به یکی از امام جمعه‌های وقت بوده – در گذشته لقب امام جمعه‌ها «ظهیرالاسلام» بوده است – و روز دیگر سندی به دست می‌آید که خانه متعلق به سردار تنکابنی است، اما باز هم افرادی پیدا می‌شوند که خود را از قدیمی‌هایی می‌دانند که به این خانه رفت‌وآمد داشته‌اند و نه تنها باز هم قدمت خانه را به حضور «ظهیرالاسلام» می‌دانند، بلکه ادعا دارند در این خانه جلسات «انجمن اخوت» تشکیل می‌شده و حتی پا را فراتر می‌گذارند و ادعا می‌کنند، یکی از توپ‌های مخالفان مشروطه خواه هم در این خانه منفجر شده است.

احمد شریفان، دبیر شورا یاری محله بهارستان که به جمع تهران‌گردان تیم احمد مسجد جامعی در بازدید از این خانه در خیابان شهید قائدی، محله ولی‌آباد ملحق شده است، می‌گوید: قبل از انقلاب اسلامی برخی کنسرت‌ها نیز در حیاط این خانه برگزار می‌شود :متاسفانه آن‌ها در طول سال‌ها به غارت رفته‌اند. او که خود را یکی از قدیمی‌های محله می‌داند، می‌افزاید: تا همین چند سال پیش مالک خانه آب به دیوار بنا می‌ریخت تا پی‌اش سست شود و بریزد، اما خوشبختانه تصمیم بر آن شد تا بالاخره خانه را مرمت کنند.

آن طور که ایسنا نوشته داوود دانشیان، مدیر و پیمانکار پروژه‌ی مرمت و بهسازی خانه‌ی خیابان هدایت  اما در توضیح تاریخچه این خانه و تاکیدی که نسبت به نام این بنا یعنی «ظهیرالاسلام» دارد، می‌گوید: سردار تنکابنی ملاکِ زمین‌های این منطقه بوده، او آن‌ها را می‌خرد، زمین‌ها را می‌سازد وسپس واگذار می‌کند، اما ظهیرالاسلام نخستین کسی است که در این خانه زندگی می‌کند.وی حتی نسبت به ثبت ملی این خانه با نام «خانه ظهیرالاسلام» در فهرست آثار ملی تاکید می‌کند و می‌گوید:‌ با این وجود به طور صددرصد شک داریم که این خانه متعلق به«ظهیرالاسلام» هم باشد. یکی از دلایل تردید ما سند خانه است که در ان نوشته شده این خانه از سال ۱۳۱۵ متعلق به «سید مصطفی کاظمی» بوده است، البته شاید به دلیل اشتباه فامیلی این نام در سند خانه ثبت شده باشد.همچنین مدیر پروژه مرمت و بهسازی این خانه تاریخی اضافه می‌کند: به نظر می‌رسد بیشترین‌درصدِ تغییرات معماری ایجاد شده متعلق به دوره‌های است که توسط آقای آزاد خریداری شده است.او که از سوی معاونت پژوهشی دانشگاه تهران مرمت این خانه را برعهده گرفته است، قدمت این خانه را متعلق به اواخر قاجار می‌داند و می‌افزاید: زیزمین‌ها خاکبرداری شده و در حال مرتب شدن، ساماندهی و مرمت هستند.