سایه گرانی بر سفره مردم

رییس اتحادیه بارفروشان گفته تقاضا برای خرید میوه کم شده، چندی پیش هم یک نماینده مجلس نسبت به حذف مواد پروتئینی از سبد غذایی مردم هشدار داد

التهاب اخیر بازار در ایران سفره مردم را کوچک‌تر کرده است.

در شرایطی که نوسانات نرخ ارز و طلا از نیمه دوم سال گذشته تاکنون بیشتر حواس‌ها را به خود معطوف کرده و در خبرها از خرید هزاران سکه از سوی یک نفر و یا تخلف در واردات کالاها با ارز دولتی می‌خوانیم، بسیاری از مردم با مشکل کوچک شدن سبد غذایی‌شان دست و پنجه نرم می‌کنند. اگرچه امسال سرمازدگی در بهار و گرمازدگی در تابستان به بسیاری محصولات میوه ایران خسارت وارد کرد اما حسن صابری رییس اتحادیه بارفروشان تهران گفته کمبودی در بازار نیست چرا که «تقاضا برای خرید میوه از سوی مردم نسبت به سال‌های قبل بسیار کاهش یافته است.» در همین حال چندی پیش حسین مقصودی، نماینده مردم سبزوار در مجلس نسبت به گرانی مواد غذایی پروتئینی مثل گوشت قرمز و گوشت سفید ابراز نگرانی کرد و گفت که «این نگرانی وجود دارد در پی گرانی، مواد پروتئینی از سفره مردم حذف شود.» این اظهارنظرها در حالی است که آمارهای موجود، کوچک شدن سفره ایرانی‌ها بر اثر گرانی‌های اخیر را تایید می‌کند.

کاهش قدرت خرید

اوایل تیرماه بود که مرکز آمار ایران در جریان گزارش تورم خردادماه اعلام کرد که خانوارهای کشور به طور میانگین ۱۰.۲ درصد بیشتر از خرداد ۱۳۹۶ برای خرید یک «مجموعه کالا و خدمات یکسان» هزینه کردند که نسبت به ماه قبل ۱.۹ واحد درصد افزایش یافته که در پنج سال گذشته بی‌سابقه بوده است. 

گرانی اکثر خوراکی‌ها

در همین حال گزارش همین مرکز از متوسط قیمت اقلام خوراکی در خرداد امسال نشان می‌دهد از 24 قلم کالای اساسی، 20 قلم نسبت به خرداد 96 بین یک تا 58 درصد گران شده‌اند.  در دسته پروتئینی‌ها، تخم مرغ با 58.25 درصد گرانی، صدرنشین است. گوشت گوسفند هم از خرداد 96 تا خرداد 97 حدود 28 درصد گران شده و میزان گرانی گوشت گاو یا گوساله 19 درصد گزارش شده. گوشت مرغ هم گرانی یک درصدی را تجربه کرده که البته با توجه به نوسان ماهانه قیمت این کالا، نمی‌توان به گران یا ارزان شدن آن در طول سال توجه کرد. در دسته لبنیات هم کره با 25 درصد، صدرنشین گرانی است. ماست، شیر و پنیر هم 10، هشت و چهار درصد در خرداد 97 نسبت به خرداد 96 گران‌تر شده‌اند. برنج که جزو خوراک‌های اصلی ایرانی‌هاست هم از گرانی در امان نمانده و برنج ایرانی پنج درصد و برنج خارجی 37 درصد افزایش قیمت داشته‌اند. در بین میوه‌ها هم موز با 54 درصد، بیشترین گرانی را داشته و  خیار و پرتقال هم 29 و 17 درصد افزایش قیمت داشته‌اند. در این میان عدس، پیاز، سیب زمینی و سیب درختی تنها خوراکی‌هایی هستند که کاهش قیمت داشته‌اند.

دخل و خرجی که نمی‌خواند

حداقل دستمزد در سال 97 در حالی یک میلیون و 116 هزار تومان تعیین شده که بر اساس گزارش مرکز آمار از هزینه و درآمد خانوارهای ایرانی در سال 95 که هنوز خبری از گرانی نبود، متوسط هزینه یک خانوار در ماه دو میلیون و 373 هزار تومان برآورد شد که 76 درصد آن صرف هزینه‌های غیرخوراکی (مسکن، حمل و نقل، درمان و …) و 24 درصد آن صرف هزینه‌های خوراکی می‌شود. در شرایطی که در بهار امسال نرخ کرایه خانه هم بین 20 تا 50 درصد زیاد شده و خانوارها مجبور به پرداخت آن هستند، این گروه خوراکی ها هستند که با کاهش سهم در هزینه‌های خانوار روبرو می‌شوند. بدین ترتیب است که بر اثر گرانی‌های اخیر، مشاهده می‌شود که سفره بسیاری از مردم کوچک شده و قدرت خرید قبلی برای تامین خوراکی‌های اساسی وجود ندارد.