مرکز پژوهش‌های مجلس گزارش داد
رد بیشتر بودن تعداد دختران از پسران

بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که به بررسی تفاوت‌های جنسیتی و وضعیت ازدواج در کشور پرداخته است، فرضیه کم بودن تعداد پسران در مقایسه با دختران و تأثیر آن بر مقوله ازدواج به‌کلی رد می‌شود. به گزارش خبرآنلاین آن‌هایی که گه‌گاه ریشه‌های ازدواج نکردن هم‌سن‌های خود را جویا می‌شوند، بعضاً به یک پاسخ می‌رسند: کیس مناسب پیدا نکرده‌ایم. این اتفاق در گفتمان عمومی این‌ سال‌ها برای دختران بیش‌تر مطرح می‌شود، به این معنا که عموماً در برخی محافل مطرح‌ می‌شود که پسران کم شده‌اند و افزایش تعداد دختران در مقایسه با پسران باعث شده است که در اصلاح «کیس ازدواج» برای دختران کم‌ باشد. اما آمارهای رسمی و بررسی آن‌ها نشان می‌دهد این ادعا، ادعای صحیح و درستی نیست و واقعیت را در جای دیگری باید جست. بر اساس آخرین گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی که به بررسی تفاوت‌های جنسیتی و وضعیت ازدواج در کشور پرداخته است، فرضیه کم بودن تعداد پسران در مقایسه با دختران و تأثیر آن بر مقوله ازدواج به‌کلی رد می‌شود. استدلال پژوهشگر این سازمان درباره رد کمبود پسر در مقایسه با دختران در سن ازدواج اما این است که بر اساس آخرین سرشماری، تعداد پسران هرگز ازدواج‌نکرده در گروه‌های سنی ۱۵ تا ۳۴ بیش از دختران است. به‌طوری‌که در سال ۱۳۹۰ بیش از ۵۵۸ هزار نفر از مردان در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ ازدواج‌نکرده‌اند، درحالی‌که این رقم برای دختران در این گروه سنی ۵۳۳ هزار نفر است. اما آن چیزی که باعث می‌شود ماجرای کمبود کیس ازدواج برای دختران در جامعه ایران را اندکی به واقعیت نزدیک کند، تبصره‌های فرهنگی است. به‌طوری‌که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی در گزارش خود آورده است:« با توجه به اینکه در نظام عرفی ازدواج در ایران، مردان تمایل دارند با زنانی کوچک‌تر از خود ازدواج نمایند و این میزان معمولاً یک‌فاصله سنی 3- 5 ساله است باید بررسی شود درصورتی‌که مردان با زنانی کوچک‌تر از خود ازدواج کنند وضعیت به چه شکلی خواهد بود.»
همان‌طور که در جدول قابل‌مشاهده است تفاضل مردان هر گروه سنی با زنان یک پنجه کوچک‌تر نشان از کمبود مردان در سن ازدواج و فزونی زنان به‌ویژه در گروه سنی 25-29 ساله و 30- 34 ساله دارد. امری که می‌تواند درصورتی‌که مردان اصرار به ازدواج با زنان کوچک‌تر از خود داشته باشند(تمایلی فرهنگی )منجر به کاهش ازدواج در این دو گروه سنی باشد. بررسی دیتا‌های این جدول نشان می‌دهد وقتی تعداد مردان ازدواج‌نکرده را با زنان ازدواج‌نکرده در یک پنجه کوچک‌تر از خود مقایسه کنیم، به این واقعیت می‌رسیم که دراین‌بین، تعداد دختران ازدواج‌نکرده کمتر می‌شود و این آمار تأییدی است بر این ادعا که پسران ایرانی با دختران کم‌سن تر از خود ازدواج می‌کنند و این اتفاق باعث می‌شود که در گروه سنی ۳۰ تا ۳۴ سال، کیس ازدواج برای دختران کم‌تر باشد. به بیان مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی«مسئله کمبود مردان در مقایسه زنان نیز پدیده جمعیتی نبوده و تنها در صورتی موضوعیت دارد که به لحاظ عرفی و هنجاری مردان اصرار به ازدواج با زنانی کوچک‌تر از خود داشته باشند. بنابراین مضیقه ازدواج نیز موضوعی اجتماعی فرهنگی است نه مسئله جمعیتی.»
سهم دختران و پسران از تجرد قطعی
همان‌طور که ملاحظه می‌شود تعداد مجردین واقع در سن 15-34، بر اساس سرشماری نفوس و مسکن سال 1390، 15 میلیون و 43 هزار نفر هستند. این میزان برای مردان 8 میلیون و 836 هزار نفر و برای زنان 6 میلیون و 206 هزار نفر گزارش‌شده است. از سوی دیگر داده‌های جدول فوق نشان می‌دهد نسبت تجرد به‌تناسب افزایش سن افراد، کاهش پیدا می‌کند. به‌نحوی‌که اگرچه 97 درصد مردان 15-19 مجرد هستند، اما این میزان برای گروه سنی 24-20 به 77 درصد، برای گروه سنی 25-29 به 40 درصد و برای گروه سنی 30-34 به 15 درصد کاهش‌یافته است. این میزان برای زنان در سن 15-19 سال 78 درصد، سن 20-24 سال 47 درصد، سن 25-29 سال 26 درصد و سن 30-34 سال 15 درصد است. بدین ترتیب که در بازه سنی 15-19 سال میزان تجرد بیش از سایر گروه‌های سنی است. علاوه بر این بررسی درصد مجردین در هر بازه سنی نشان می‌دهد تعداد زنان مجرد در تمامی گروه سنی (34-15 سال) کمتر از مردان است. بااین‌حال این درصد هرچه سن افراد بالاتر می‌رود به یکدیگر نزدیک‌تر می‌شود. به‌نحوی‌که در بازه سنی 30-34 سال برای مردان و زنان تقریباً رقمی معادل 15 درصد رسیده است. بدین ترتیب در بازه سنی 15-34 سال با وضعیت نگران‌کننده‌تری در حوزه زنان روبرو نیستیم. بااین‌حال بررسی افراد در آستانه تجرد قطعی (49-35 سال) نشان از تغییر این وضعیت دارد.