در باب
جراحی زیبایی

سیمین سلطانی نژاد
کارشناس ارشد روانشناسی
با فرا رسیدن عصر جدید برخی از انواع وجوه ظاهری و کردار‌های بدنی اهمیتی خاص می‌یابند. در بسیاری از عرصه‌های فرهنگی ماقبل جدید نمای ظاهری بدن به طور کلی تابع استانداردهای مبتنی بر معیار‌های سنتی بود.
طرز آراستن چهره و انتخاب لباس همیشه تا اندازه‌ای وسیله‌ی ابراز فردیت بوده است ولی امکان استفاده از این وسیله معمولا به آسانی فراهم نمی‌آمد. یا اصلا مطلوب نبود. نمای ظاهری فرد بیش از آنکه نشان دهنده هویت شخصی باشد بیانگر هویت اجتماعی بود. تصور ما از بدن یعنی این که بدن خود را چگونه درک می‌کنیم که این وضوع ممکن است بر توانایی ما در رابطه برقرار کردن با دیگران مؤثر باشد و در پاسخ‌هایی که دیگران به ما می‌دهند تاثیر نهد. این تصور نحوه تجربه کردن بدن‌هایمان را در زندگی روزمره تحت تاثیر قرار می‌دهد.
همچنین این تصور می‌تواند در احساس ما از خودمان، میزان اعتمادمان به موقعیت‌های اجتماعی و ماهیت روابط اجتماعی‌مان تاثیر داشته باشد. بشر همواره در پی ابداع روش‌هایی برای زیباسازی و خوب جلوه دادن بدن خود است. روش هایی که متناسب با شرایط و زمان‌های گوناگون متفاوت است. آدمی با ایجاد تغییر بدن در پی برطرف‌ساختن نیاز فطری و روحی و اجتماعی خود به زیبایی و جمال‌ خواهی بوده است
. با پیشرفت علم پزشکی به جراحی ‌های زیبایی در عصر کنونی در حکم یکی از مصادیق دخل و تصرف در بدن جهت زیباسازی توجه می‌شود. کوچک کردن بینی، بزرگ کردن لب، ساخت گونه‌‌‌های برجسته، کوچک کردن شکم، باریک کردن ران‌ها، صاف کردن چین و چروک‌ها و کشیدن پوست از جمله مواردی است که سالانه زنان بسیاری برای به دست آوردن زیبایی دلخواه بر بدن خود اعمال می‌کنند. امروزه جراحی های زیبایی یکی از شایع‌ترین اعمال جراحی در سطح جهان است و میزان متقاضیان آن روز به روز افزایش می‌یابد. در ایران جراحی زیبایی بینی از اواخر دهه‌ی ۶۰ شتاب روز افزونی گرفت که عمده مشتریان آن را زنان تشکیل می‌دادند؛ طبق آمار اعلام شده ایران یکی از کشور‌هایی است که فراوان‌ترین تعداد عمل جراحی بینی در جهان را دارد. از منظر جامعه شناسی بدن جراحی زیبایی شامل بازسازی واقعی بدن به منظور تولید تاثیرات اجتماعی و زیبایی شناختی مطلوب است. این در حالی است که در جامعه ایران جراحی زیبایی توجه، حساسیت و ضرورت بیشتری دارد زیرا جراحی زیبایی پدیده‌ای آشنا در ایران است که طی زمان به وقوع پیوسته است. ولی نکته حائز اهمیت این است که این پدیده به همه اقشار جامعه سرایت کرده و همه گیر و به یک عرف تبدیل شده است. افزایش شمار افرادی که با بینی‌های چسب خورده دیده می‌شوند نشان می‌دهد که این روند شتاب چشم گیری یافته است. طی دو دهه پس از ورود جراحی پلاستیک به ایران متقاضیان جراحی زیبایی محدود به زنان طبقه‌ی به بالای جامعه می‌شد.
در حال حاضر افزایش تعداد متقاضیان جراحی زیبایی پرسش‌های زیادی در ذهن ایجاد کرده است. پرسش اساسی این است که مراجعه کنندگان برای جراحی چه تلقی و انگیزه‌ای از این عمل و پیامد‌های آن دارند؟