محمدتقی بهار؛ شاعر و سیاستمدار آزادیخواه
«میرزا محمد تقی» متخلص به بهار 12 ربیع الاول سال 1304 ه. قمری در مشهد به دنیا آمد. ملک الشعرا پسر ملک الشعرا محمد کاظم صبوری می باشد. بهار بی تردید یکی از بزرگترین گویندگان پارسی در چند قرن اخیر از تاریخ ادبی ایران است. او نه تنها شاعری زبان آور و بلند اندیشه، بلکه در همان حال محققی بزرگ و نویسنده ای فعال و استادی لایق و روزنامه نگاری مبتکر و پرارزش بود. وی مسلما یکی از ارکان تکامل و تحول نظم و نثر در دوران معاصر محسوب می شود. بهار ادبیات فارسی را نزد پدرش فرا گرفت و از هفت سالگی به سرودن شعر پرداخت. همچنین از محضر میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری بهره گرفت.
بهار از 14 سالگی به همراه پدرش در مجامع آزادی خواهان حاضر شد و به مشروط خواهی دل بست. اهمیت بهار بیش تر در آن است که اولا زبان فصیح پیشینیان را به بهترین و دل انگیزترین صورتی در سخن خود بکار برد و از این رو سرآمد گویندگان «دوره بازگشت» شد. ثانیا از زبان متداول پارسی، و مفردات و تعبیرات و اصطلاحات آن برای تکمیل زبان ادبی قدیم و بکار انداختن آن در رفع حوایج روزگار استفاده کرد و آنها را به نحوی برای تکمیل به زبان ادبی قدیم خود گنجاند و ثانیا از حدود فشرده و تنگ موضوعات قدیم در شعر بیرون آمد و آن را وسیله سودمندی برای بیان مقاصد گوناگون و موضوعات جدید قرار داد و اندیشه های مختلف فلسفی و اجتماعی و سیاسی خود را آزادانه در آن گنجاند. اشعار بهار در دوران مشوطیت و حوادث آن بسیار پرشور و صمیمی است و سخن او را در سطحی بالاتر از آثار همه شعرای عهد انقلاب قرار می دهد.
محمدتقی بهار که بهنگام جنگ جهانی اول به تهران تبعید شده بود به مشهد بازگشت و روزنامه نوبهار را تاسیس کرد و دوره سوم به نمایندگی مجلس انتخاب شد. بهار به تهران آمد و در تهران روزنامه «نوبهار» را با چند بار توقیف شدن نشر داد. بهار در سال 1334 هجری قمری با ایجاد جمعیتی بنام «دانشکده» و مجله ای به همین نام شعرا و نویسندگان جوان را در پیرامون خود گرد آورد و به کوشش و خلاقیت واداشت. در کودتای 1299 هجری شمسی سه ماه زندانی شد در دوره چهارم مجلس شورای ملی به همراه زنده یاد سید حسن مدرس در مبارزات سیاسی شرکت کرد. پس از پایان دوره ششم مجلس که دولت رضاخان ادامه انتخابات را در دست گرفت از سیاست کناره گرفت و یکسره به کار تحقیق و تدریس و نویسندگی پرداخت.
بهار در سال 1297 با سودابه «دختر صفدر میرزا قاجار» ازدواج کرد و طی ده سال صاحب شش فرزند (دو پسر و چهار دختر) شد. بهار در زمستان دچار بیماری سل شد و برای معالجه به سوئیس رفت و برای مدتی موقتا بهبود یافت. اما سرانجام به دنبال این بیماری ممتد وی در صبح دوم اردیبهشت در سال 1330 شمسی وفات یافت. پیکر این مرد بزرگ در آرامگاه ظهیرالدوله دفن گردید. در حالیکه هنوز فریاد آزادی خواهی او در طنین گوش و دل هر ایرانی است.