جاذبه‌های ساسانی بیشاپور در انتظار دیده‌شدن 

بازاریابی برای تداوم حیات صنعت گردشگری بسیار ضروری و لازم است. یکی از روش‌های جذب گردشگر، معرفی آثار تاریخی همراه با اطلاعات صحیح به مخاطب است. یکی از این عوامل مهم در مجموعه میراث جهانی بیشاپور، نقش‌برجسته‌های منحصربه‌فرد مربوط به دوران حکومت ساسانی است که در ابعاد بزرگ و به‌صورت برجسته، توسط هنرمندان چیره‌دست حکاکی شده‌اند.

ایجاد نقش و کنده‌کاری بر دل سنگ‌ها سابقه‌ای بسیار طولانی دارد و از شواهد چنین برمی‌آید که انسان‌های نخستینِ غارنشین از طریق آن، نظام اجتماعی خود را به نسل‌های بعدی انتقال داده‌اند. ساسانیان وارث تمدن و هنر اشکانی و هخامنشی بودند که حدود پنج قرن بر سرزمین ایران حکومت کرده و به هنرهای بسیاری پرداختند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان ایجاد نقش‌برجسته‌ها را نام برد.

نقش‌برجسته‌ها آثاری کنده‌کاری‌شده هستند که در بعضی از حکومت‌ها مورد توجه قرار گرفته و رواج داشته‌اند. این نقوش حاوی اطلاعات مختلفی از نظام اجتماعی، سیاسی و فرهنگی هستند و به‌منظور انعکاس شکوه و عظمت پادشاه، غلبه بر دشمنان، تاج‌گذاری و موارد دیگر ایجاد می‌شده‌اند. نقش‌برجسته‌ها مشخصه فکری و دیدگاه حاکمان را درباره اوضاع و احوال اجتماعی و تحولات داخلی و خارجی نمایان می‌کنند. این هنر منحصربه‌فرد برجسته‌سازی، که در دوران هخامنشیان و ساسانیان پررنگ‌تر است، روایت تاریخ کهن کشور پهناور ایران را در بر دارد. این کنده‌کاری‌ها دربرگیرنده شمایل انسانی و حیوانی، لباس‌های اقوام مختلف، ابزار و ادوات نظامی، ظروف و غیره هستند.

از جمله این نقوش، نقش‌برجسته‌های مربوط به دوره ساسانیان در مجموعه میراث جهانی بیشاپور است که در ابعاد بزرگ نقش شده‌اند. در این مجموعه، دو نقش در سمت راست و چهار نقش در سمت چپ واقع شده‌اند. این نقوش پیام‌هایی از پیروزی، شکوه و عظمت شاپور اول، بهرام اول و بهرام دوم، پادشاهان ساسانی، دارند. هر ۶ نقش‌برجسته مجموعه میراث جهانی بیشاپور آگاهی ما را درباره تاریخ، تمدن، فرهنگ و هنر آن دوره افزایش می‌دهد. ظرافت هنری، حالت‌های سه‌بعدی، رعایت نسبت میان نقش‌ها، کادربندی نقش‌برجسته‌ها و ریزه‌کاری‌ها از جمله خصوصیات این نوع هنر ساسانی است.

به‌دلیل اهمیت و زیبایی نقش‌برجسته‌های ساسانی، این آثار اغلب مورد توجه سیاحتگران، نقاشان و تاریخ‌نویسان بوده‌اند و در بسیاری از متون و کتاب‌ها، توصیف‌های مختلفی از زبان آن‌ها ذکر شده است. بازدید جهانگردان خارجی، همه‌ساله به‌صورت گروهی و شخصی، نشان از اهمیت این نقوش و نقش آن‌ها در جذب گردشگر دارد.

نقش‌برجسته‌های ساسانی مجموعه میراث جهانی بیشاپور روی سینه کوه و در دل صخره‌ها ایجاد شده‌اند. نقش شاپور اول ساسانی در این شش نقش‌برجسته پررنگ‌تر ارائه شده است. پیروزی شاپور، پادشاه بااقتدار ساسانی، بر سه امپراتور بزرگ روم نشان از عظمت و شکوه آن دوره داشته است. به‌دلیل همین پیروزی‌ها که در نقوش انعکاس یافته، گردشگران بسیاری از نقاط مختلف جهان، به‌خصوص قاره اروپا، مجموعه میراث جهانی بیشاپور را برای بازدید انتخاب می‌کنند.

از شش نقش‌برجسته بیشاپور که در مکان معروف به تنگ چوگان قرار دارند، یکی دارای کتیبه است و آن نقش بهرام اول، هنگام دریافت حلقه شهریاری از اهورامزدا، است. شش نقش‌برجسته به‌صورت مستطیل و افقی حجاری شده‌اند و از دیگر ویژگی‌های آن‌ها می‌توان به وجود آب در کنارشان اشاره کرد.

با توجه به اینکه منطقه جغرافیایی میراث جهانی بیشاپور در ماه‌های بهمن، اسفند و فروردین بهترین موقعیت‌های گردشگری را دارد، نقش‌برجسته‌های بیشاپور و تنگ چوگان می‌توانند نقش بسیار مهمی در جذب گردشگر به این سو داشته باشند. در ماه‌های یادشده، هوای کازرون و این منطقه جغرافیایی بهاری است و از لحاظ گردشگری در موقعیتی بسیار مناسب قرار دارد. همجوار بودن و نزدیکی شهرستان کازرون با شهرهای شیراز، نورآباد، کوهچنار، بوشهر، برازجان، فیروزآباد و فراشبند می‌تواند از لحاظ دسترسی جاده‌ای، نقش بسیار ارزنده‌ای در حضور گردشگران در این منطقه داشته باشد. همچنین ثبت منظر باستان‌شناسی ساسانی فارس در آثار ثبت جهانی یونسکو می‌تواند نگاه‌های گردشگران خارجی را به این مجموعه معطوف کند.