اسکاتلند را بیشتر با کوهستان‌ها، قلعه‌ها و دریاچه‌هایش می‌شناسند، اما دور از سرزمین اصلی، صدها جزیره در آب‌های سرد اقیانوس اطلس و دریای شمال پراکنده‌اند؛ جزایری که هر کدام دنیایی مستقل از تاریخ، فرهنگ و طبیعت را در خود جای داده‌اند. در میان آن‌ها، ردپای تمدن‌های پنج‌هزار ساله در کنار صخره‌های سترگ، سواحل بکر و چشم‌اندازهایی دیده می‌شود که گویی از دل افسانه‌ها بیرون آمده‌اند. در این شماره از «گوشه دنیا»، ابتدا راهی شمال اسکاتلند می‌شویم؛ به مجمع‌الجزایر اورکنی، جایی که گذشته‌ای پنج‌هزار ساله هنوز در میان باد و امواج نفس می‌کشد. سپس به شمال‌غرب این کشور سفر می‌کنیم؛ به جزیره اسکای، سرزمینی که طبیعت در آن یکی از تماشایی‌ترین چهره‌های خود را به نمایش گذاشته است.

مجمع‌الجزایر اورکنی (Orkney Islands)

جزایر اورکنی مجموعه‌ای از حدود ۷۰ جزیره پراکنده در شمال سرزمین اصلی اسکاتلند، در محل تلاقی آب‌های اقیانوس اطلس و دریای شمال، است؛ جایی که به نظر می‌رسد زمان در آن کندتر از هر نقطه دیگری جریان دارد. اینجا سرزمینی است که ردپای انسان در آن به بیش از پنج هزار سال پیش بازمی‌گردد و برخی از مهم‌ترین محوطه‌های نوسنگی اروپا را در خود جای داده است. در میان این میراث شگفت‌انگیز، روستای سنگی اسکارا بری (Skara Brae) یکی از برجسته‌ترین نمونه‌هاست؛ سکونتگاهی باستانی که پیش از استون‌هنج شکل گرفته و هنوز دیوارها، تخت‌ها و اجاق‌های سنگی آن در دل خاک و شن‌های ساحلی باقی مانده‌اند. کمی دورتر، دایره عظیم برودگار (Ring of Brodgar) همچون حلقه‌ای اسرارآمیز از سنگ‌های ایستاده در میان چشم‌انداز خلنگزارها قد برافراشته است؛ گویی یادگاری از آیین‌هایی فراموش‌شده که هزاران سال پیش در این سرزمین برگزار می‌شدند. با وجود این گذشته دور، اورکنی فقط موزه‌ای روباز نیست. این جزایر یکی از غنی‌ترین زیست‌بوم‌های دریایی بریتانیا را در خود جای داده‌اند. آب‌های اطراف آن زیستگاه فک‌ها، نهنگ‌ها و دلفین‌های قاتل است و میلیون‌ها پرنده دریایی بر فراز صخره‌ها و پرتگاه‌ها آشیانه دارند. باد همواره بخشی از هویت اورکنی بوده است؛ نیرویی که از یک‌سو چشم‌اندازهای خشن آن را شکل داده و از سوی دیگر به منبعی برای تولید انرژی پاک تبدیل شده است. امروز این جزایر بخش مهمی از برق مورد نیاز خود را از انرژی باد تأمین می‌کنند و حتی مازاد آن را به سرزمین اصلی اسکاتلند صادر می‌کنند. در مرکز این مجمع‌الجزایر، شهر کرکوال (Kirkwall) با کلیسای باشکوه مگنوس مقدس (St. Magnus Cathedral) قرار دارد؛ نقطه‌ای که تاریخ نورس، اسکاتلندی و دریایی در آن به هم می‌رسند. در اورکنی، گذشته و حال در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند؛ جایی که سنگ‌های پنج‌هزار ساله هنوز در برابر طوفان‌های اقیانوس اطلس ایستاده‌اند و باد همچنان داستان این سرزمین را روایت می‌کند.

جزیره اسکای (Isle of Skye)

اسکای، بزرگ‌ترین جزیره مجمع‌الجزایر هیبریدهای داخلی (Inner Hebrides)، در شمال‌غرب اسکاتلند و در آغوش اقیانوس اطلس قرار گرفته است. این جزیره از کوه‌هایی تشکیل شده که با آسمان سرشاخ می‌شوند و سواحلی که در غربی‌ترین دماغه جزیره در برابر امواج هزار تکه می‌شوند. اینجا سرزمینی است که زمین در نمایشی نفس‌گیر به درون اقیانوس فرو می‌رود.

فانوس دریایی سفید نیست پوینت (Neist Point)، که از سال ۱۹۰۹ بر فراز صخره‌ها ایستاده است، بر زیستگاه پافین‌ها و دیگر پرندگان دریایی مشرف است. در این جزیره همچنین صخره سنگی اولد من استور (Old Man Storr) قرار دارد؛ سازه‌ای طبیعی با قله‌های سنگی که گویی انگشتان غول‌ها را به تصویر می‌کشند که به سوی آسمان اشاره کرده‌اند. این منطقه یکی از محبوب‌ترین مسیرهای پیاده‌روی جزیره اسکای به شمار می‌رود.

در استخرهای پری (Fairy Pools)، آبشارهای بلورین از میان صخره‌ها جاری می‌شوند و استخرهای طبیعی را شکل می‌دهند که بنا بر افسانه‌ها، پری‌های کوهستانی هنوز در آن‌ها حمام می‌کنند. کویرینگ (Quiraing) در شمال جزیره اسکای نیز چشم‌اندازی فرازمینی از صخره‌ها و تپه‌های سبز را پیش روی بازدیدکنندگان قرار می‌دهد.

اسکای در واقع فقط یک مکان نیست؛ احساسی است که خود را برای همیشه در حافظه حک می‌کند.
در شماره‌های بعدی، شما را به گوشه‌های جذاب دیگری از اسکاتلند خواهیم برد.