پروازها هیچ تأثیری بر گردشگری نداشته است

«علی پوزن»، فعال گردشگری قشم، درباره وضعیت گردشگری این جزیره پس از توقف پروازها می‌گوید: «مدتی پروازها به قشم متوقف شده بود و به‌تازگی از سر گرفته شده است. دلیل توقف پروازها، جنگ و حمله به قشم بود که در جریان آن فرودگاه مورد حمله قرار گرفت و برای مدتی پروازها لغو شد.»

او می‌افزاید: «اکنون با توجه به اینکه به پایان شهریور و پیک گردشگری نزدیک می‌شویم، همچنان نمی‌توان امیدوار بود که گردشگری قشم از رکود خارج شده باشد. تا زمانی که جنگ تمام نشود، مردم آن دل‌ودماغ سفر را، به آن شکلی که باید، ندارند. از سوی دیگر، هزینه سفر نیز برای مردم بسیار بالاست. برای مثال، هزینه بلیت پرواز درحال‌حاضر حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون تومان برای هر نفر است و با چنین هزینه‌ای، بسیاری از مردم توان سفر به قشم را ندارند.»

پوزن ادامه می‌دهد: «درآمدهای فعلی گردشگری نمی‌تواند پاسخ‌گوی سرمایه‌گذاری‌هایی باشد که در قشم در حوزه گردشگری انجام شده است. بخش قابل‌توجهی از این سرمایه‌گذاری‌ها در شرایط فعلی با کاهش تقاضا و افت درآمد مواجه شده‌اند.»

او درباره هزینه اقامت در قشم نیز می‌گوید: «هزینه اقامت در قشم بالاست، اما این موضوع بستگی دارد که مسافر چه نوع اقامتی را انتخاب کند. از هتل‌های دو تا پنج‌ستاره گرفته تا اقامتگاه‌های بوم‌گردی، قیمت‌ها متفاوت است. در اقامتگاه‌های بوم‌گردی حتی می‌توان گزینه‌هایی با شبی حدود یک میلیون تومان پیدا کرد، اما هزینه آن برای یک خانوار گران می‌شود.»

این فعال گردشگری درباره مقایسه وضعیت امسال با سال گذشته بیان می‌کند: «وضعیت گردشگری قشم نسبت به سال گذشته همچنان تحت‌تأثیر شرایط جنگی قرار دارد. سال گذشته اما پس از اتمام جنگ ۱۲روزه، وضعیت گردشگری کمی متعادل شد. آثار جنگ ۴۰روزه و پس از آن، حملاتی که اخیراً به جنوب ایران رخ داد، همچنان ادامه دارد.»
او می‌افزاید: «زمستان سال گذشته فصل پیک گردشگری بود و همان زمان این اتفاقات رخ داد. از آن زمان تاکنون، گردشگری قشم همچنان تحت‌تأثیر این شرایط قرار گرفته است. بنابراین نمی‌توان گفت شرایط به حالت عادی بازگشته و آثار رکود برطرف شده است.»

پوزن درباره خسارت‌های واردشده به فعالان گردشگری می‌گوید: «این شرایط باعث ضرر مالی، بیکاری و حتی تعطیلی برخی بنگاه‌های اقتصادی شده است. اقامتگاه‌های گردشگری، رستوران‌ها، هتل‌ها و مجموعه‌های خدماتی دیگری که در حوزه گردشگری فعالیت می‌کنند، همگی از این وضعیت متأثر شده‌اند. اسکله‌ها و سایر بخش‌هایی که به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم به گردشگری وابسته‌اند نیز تحت‌تأثیر کاهش گردشگر قرار گرفته‌اند.»

او درباره راهکار جبران این خسارت‌ها و اینکه آیا می‌توان معیشت جایگزینی برای فعالان این حوزه در نظر گرفت، بیان می‌کند: «در شرایط فعلی، مهم‌ترین امید ما این است که جنگ تمام شود و ثبات به کشور بازگردد. تا زمانی که ثبات وجود نداشته باشد، نمی‌توان انتظار داشت مردم بتوانند سیستم درآمدی خود را دوباره شکل دهند.»
پوزن در پایان تأکید می‌کند: «زنجیره اقتصاد قطع شده است و وقتی این زنجیره قطع شود، تمام بخش‌هایی که به گردشگری وابسته‌اند نیز تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند. بازگشت ثبات می‌تواند زمینه را برای شکل‌گیری دوباره این زنجیره اقتصادی و فعالیت مجدد کسب‌وکارهای گردشگری فراهم کند.»

هیچ حمایتی از اقامتگاه‌های قشم صورت نگرفته است

باوجود تمام وعده‌هایی که به اقامتگاه‌های قشم داده شده بود، هیچ حمایت و تسهیلاتی در اختیارشان قرار نگرفت.

«مجتبی اسماعیلی»، رئیس «جامعه اقامتگاه‌های بوم‌گردی قشم»، درباره وضعیت هتل‌ها و مراکز اقامتی این جزیره پس از جنگ به خبرنگار «پیام ما» می‌گوید: «ما در خط مقدم جنگ بودیم و متأسفانه شرایط بسیار سختی را پشت سر گذاشتیم. شنیده‌های ما حاکی از آن است که در سرزمین اصلی، تسهیلات و وام‌هایی به مراکز گردشگری، اقامتگاه‌ها و هتل‌ها پرداخت شده، اما در قشم هیچ کمکی به اقامتگاه‌ها و هتل‌ها نشده است.»

او می‌افزاید: «از هفتم دی‌ماه سال گذشته، یعنی از همان روزهای ابتدایی که اعتراضات و ناآرامی‌ها در کشور آغاز شد، گردشگری قشم دچار رکود شده و دیگر مسافری به جزیره نیامده است. این شرایط همچنان ادامه دارد و علاوه بر آن، گرانی و جنگ نیز به مشکلات ما اضافه شده است.»

او ادامه می‌دهد: «بسیاری از اقامتگاه‌های ما در قشم و حتی جزیره هنگام در جریان جنگ آسیب دیده‌اند. به برخی از اقامتگاه‌ها موشک یا پهپاد اصابت کرده و خسارت‌های زیادی به آن‌ها وارد شده است. علاوه بر خسارت مستقیم، این مجموعه‌ها مدت زیادی نیز بدون مسافر بودند و حتی تبلیغات منفی علیه حضور گردشگران در قشم، شرایط را برای آن‌ها سخت‌تر کرد.»

او می‌گوید: «بسیاری از اقامتگاه‌ها در ایام جنگ ۴۰روزه و حتی تا دو ماه پس از آن، در اختیار رزمندگان قرار داشتند. به‌دلیل پراکندگی نیروها در مناطق مختلف، تعدادی از آن‌ها در اقامتگاه‌های قشم مستقر شدند. همچنین زمانی که روستای «مسن» مورد حمله قرار گرفت، بسیاری از همکاران ما در اقامتگاه‌های بوم‌گردی، مردم بومی روستای مسن را به‌صورت رایگان اسکان دادند. بااین‌حال، هیچ‌کدام از این اقدامات دیده نشد و هیچ کمکی به این اقامتگاه‌ها صورت نگرفت.»

اسماعیلی با اشاره به ادامه محدودیت‌ها و لغو برنامه‌های گردشگری می‌افزاید: «باوجود تمام این شرایط، ما همچنان کار خود را ادامه دادیم. اما با توجه به درگیری جدیدی که هفته گذشته اتفاق افتاد، «شورای امنیت استان» جلسه برگزار کرد و تمام برنامه‌ها لغو شد. نگاه بسیار سردی به قشم وجود دارد؛ درحالی‌که در کنار ما جزیره کیش شرایط متفاوتی دارد.»

او ادامه می‌دهد: «در کیش قیمت پرواز تا ۱۸ میلیون تومان هم بالا رفت و بعد دوباره پروازها لغو شد. نمی‌دانم درنهایت برنامه‌هایشان برگزار شد یا نه، اما اکنون، برای مثال، «گروه لیان» در کیش اجرا دارد. در قشم اما هیچ خبری نیست. در چنین شرایطی واقعاً هیچ امیدی به آینده نداریم.»

اسماعیلی درباره درخواست‌های فعالان این حوزه از مسئولان می‌گوید: «باوجود تمام این شرایط، از مسئولان خواستیم دست‌کم کمکی به اقامتگاه‌ها و مراکز اقامتی شود. حتی حداقل کاری که می‌توانستند انجام دهند این بود که برای یک دوره، از اقامتگاه‌ها حق مجوز دریافت نکنند، اما همین کار هم انجام نشد.»

او می‌افزاید: «ما هر سال برای تمدید مجوز سرمایه‌گذاری خود مبلغی را به «منطقه آزاد قشم» پرداخت می‌کنیم. دوستان ما برای تمدید مجوزهایشان درخواست کردند که در این شرایط، این هزینه‌ها بخشوده شود، اما به آن‌ها گفته شد نمی‌توانیم از این درآمد سازمان بگذریم. سؤال ما این است که وقتی مجموعه‌های گردشگری یک سال است درآمدی ندارند، چرا دست‌کم برای مدتی این هزینه‌ها بخشوده نمی‌شود؟»

اسماعیلی با اشاره به مشکلات معیشتی ساکنان و فعالان اقتصادی قشم عنوان می‌کند: «برخی از صاحبان اقامتگاه‌های ما حتی شغل دومشان را از دست داده‌اند. تعدادی از آن‌ها ماهیگیری می‌کردند، اما دریا در شرایط جنگی خطرناک است. ماهیگیران لارک به دریا می‌روند و حتی مواردی از شهادت آن‌ها اتفاق افتاده است. بنابراین نه می‌توانند ماهیگیری کنند و ماهی بفروشند و نه امکان فعالیت عادی در حوزه صادرات و واردات وجود دارد. هرمز نیز درگیر شرایط جنگی است و از طرف دیگر، مسافری به قشم نمی‌آید.»

او هشدار می‌دهد: «اگر به این افراد کمک نشود، بسیاری از آن‌ها دیگر نمی‌توانند ادامه دهند. برخی از فعالان عملاً کار را رها کرده و به شهرستان‌های خود برگشته‌اند و بحث ورشکستگی جدی شده است. واقعیت این است که جنگ در حال از بین بردن بسیاری از کسب‌وکارها و زندگی مردم است.»

اسماعیلی می‌افزاید: «اگر به اقامتگاه‌های بوم‌گردی و مراکز اقامتی جزیره کمک نشود، بسیاری از آن‌ها از بین می‌روند. این‌ها مجموعه‌هایی هستند که سال‌ها برایشان سرمایه‌گذاری شده است و اگر تعطیل شوند، بازگرداندنشان به چرخه فعالیت بسیار دشوار خواهد بود.»

اسماعیلی با اشاره به افزایش هزینه‌های جاری مراکز اقامتی می‌گوید: «در همین ایام جنگ، برای اقامتگاه‌ها قبض‌های سنگین برق صادر شد. برای بعضی از مجموعه‌ها قبض برق بسیار سنگینی آمد و حتی امروز، به‌دلیل بدهی، برق بسیاری از آن‌ها را قطع کردند. هیچ‌گونه مهلت یا کمکی هم در نظر گرفته نشد.»

او می‌گوید: «ما یک سال کار نکرده‌ایم و درآمدی نداشته‌ایم، اما همچنان باید هزینه‌ها را پرداخت کنیم. بعضی‌ها مجبور شده‌اند قرض کنند یا حتی طلای همسرشان را بفروشند تا بتوانند قبض برق را پرداخت کنند. این شرایط درست نیست. مجموعه‌های گردشگری ماه‌ها تعطیل یا بدون مسافر بوده‌اند؛ به همین روی، باید برای پرداخت هزینه‌های جاری آن‌ها مهلت و حمایت در نظر گرفته شود، نه اینکه در چنین شرایطی برق آن‌ها را هم قطع کنند.»

هیچ امیدی به حضور مسافران نداریم

با اینکه پروازها از سر گرفته شده، تعداد مسافران قشم بر مدار صفر است. هیچ مسافری در این جزیره مشاهده نمی‌شود و افرادی که به قشم سفر می‌کنند، یا به دلایل کاری به این جزیره می‌آیند یا برای دیدوبازدید با اقوام.

«طیب اسلامی»، مدیر یک آژانس گردشگری در جزیره قشم، درباره اینکه با ازسرگیری پروازها به قشم چه تعداد پرواز انجام می‌شود و آیا می‌توان انتظار ورود مسافر و گردشگر داشت، به خبرنگار پیام ما می‌گوید: «مسافری در کار نیست.»

او با اشاره به گرمای هوا، تورم و جنگ می‌گوید: «اول جنگ و بعد هزینه سفر موجب شده مردم جزیره قشم را از فهرست سفرهایشان خط بزنند. باوجود جنگ و کاهش چشمگیر قدرت خرید مردم، طبیعتاً سفر در اولویت آن‌ها نیست.»

اسلامی درباره افزایش قیمت بلیت هواپیما نسبت به دوره‌ای که پروازها انجام می‌شد و سپس متوقف شد، می‌گوید: «قیمت بلیت پروازها نسبت به قبل از جنگ دو برابر و حتی بیشتر شده است.»

او درباره شرایط ادامه فعالیت مجموعه‌های گردشگری در قشم بیان می‌کند: «در چنین شرایطی چه کاری از دست ما برمی‌آید؟ باید شرایط کشور تغییر کند و مسئولان ما مقداری باوجدان‌تر و مهربان‌تر باشند و بیشتر به فکر مردم باشند.»

اگر امیدمان به مسئولان باشد، باید تعطیل کنیم

اسلامی در پاسخ به این پرسش که برای تاب‌آوری مجموعه‌های گردشگری چه راهکاری دارد، می‌گوید: «اگر امیدمان به وعده‌ها و صحبت‌های مسئولان باشد، باید از همین حالا تعطیل کنیم و برویم. هیچ راهکاری وجود ندارد. آنچه گفته می‌شود بیشتر شعار است و نوعی گفتاردرمانی است. شرایط به‌صورت پلکانی سخت‌تر می‌شود و درنهایت می‌تواند به یک مرگ خاموش منجر شود.»

او می‌افزاید: «تا زمانی که هر فرد در جای خودش قرار نگیرد و مسئولیت خود را به‌درستی انجام ندهد، نمی‌توان انتظار داشت راهکاری برای حل مشکلات پیدا شود.»
اسلامی بیان می‌کند: «ما از بزرگ‌ترهایمان شنیده‌ایم که در هشت سال «دفاع مقدس»، باوجود جنگ، مردم امکان تأمین معیشت خود را داشتند. دلیل اصلی هم این بود که مسئولان خودشان در جبهه بودند و فرزندانشان نیز در جبهه حضور داشتند. امروز اما شرایط متفاوت است؛ فرزندان برخی مسئولان خارج از کشور هستند و خود مسئولان نیز تصمیم‌هایی می‌گیرند که به باور من، به نفع مردم نیست. برخی به فکر مردم نیستند و علت بخش زیادی از مشکلات همین است.»

اسلامی می‌گوید: «من کار تبلیغاتی انجام داده‌ام و برای معرفی گردشگری همه کار کرده‌ام؛ از ساخت فیلم مستند گردشگری گرفته تا فیلم سینمایی و تولید آهنگ و موسیقی درباره قشم و گردشگری. اما یک جمله معروف داریم که می‌گوید: «یک دست صدا ندارد.» واقعاً هم یک دست نمی‌تواند کاری از پیش ببرد.»

او با اشاره به وضعیت اقتصادی فعالان گردشگری قشم بیان می‌کند: «امروز گردشگری و خدمات گردشگری در قشم به شغل دوم و سوم و حتی شغلی زیان‌ده تبدیل شده است. من درحال‌حاضر ماهانه حدود ۱۰۰ میلیون تومان حقوق پرسنل پرداخت می‌کنم و حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان نیز هزینه بیمه می‌دهم. یعنی فقط برای اینکه بتوانم پرسنل خود را نگه دارم، هر ماه هزینه سنگینی پرداخت می‌کنم.»

اسلامی درباره راهکارهای تاب‌آوری در شرایط کنونی می‌گوید: «من از درآمدهای قبلی‌ام استفاده می‌کنم و با آن دوام می‌آورم، اما دیگر ادامه این وضعیت امکان‌پذیر نیست. به تعطیلی فکر کرده‌ام و حتی برای بچه‌ها بیمه بیکاری رد کرده‌ام.»

او ادامه می‌دهد: «هنوز دفتر کار را به‌طور کامل تعطیل نکرده‌ام. در گذشته ماهانه حدود ۱۵۰ میلیون تومان هزینه داشتیم و این هزینه از محل فعالیت مجموعه تأمین می‌شد، اما حالا درآمدی وجود ندارد و ماهانه حدود ۵۰ تا ۶۰ میلیون تومان هزینه به ما تحمیل می‌شود. این هزینه را پرداخت می‌کنیم تا شاید بتوانیم چند ماه بیشتر دوام بیاوریم، اما با ادامه این شرایط، دوام آوردن بسیار سخت است.»

او در پایان درباره تسهیلاتی که برای فعالان گردشگری اعلام شده است، می‌گوید: «وامی هم که از طرف حوزه گردشگری اعلام شد، تا این لحظه به دست ما نرسیده و عملاً کمکی به مجموعه‌های گردشگری نشده است.»

ازسرگیری پروازهای قشم

مدیرکل «فرودگاه بین‌المللی قشم» از ازسرگیری پروازهای بین‌المللی این فرودگاه پس از شش ماه وقفه خبر داد و گفت: «پروازهای مسیر دبی ـ قشم ـ دبی از ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵ با یک فروند هواپیمای ایرباس A320 برقرار می‌شود.»

«محمد توکلی» با اعلام این خبر اظهار کرد: «پس از وقفه‌ای شش‌ماهه در برقراری پروازهای بین‌المللی به‌دلیل شرایط حاکم، شرکت هواپیمایی «قشم‌ایر» از روز سه‌شنبه ۱۷ شهریورماه ۱۴۰۵ پروازهای مسیر دبی ـ قشم ـ دبی را از سر می‌گیرد.»

او افزود: «این پرواز در روزهای سه‌شنبه ۱۷ و ۲۴ شهریورماه انجام می‌شود و در صورت تداوم برنامه، زمینه برای توسعه و استمرار پروازهای بین‌المللی از فرودگاه قشم فراهم می‌شود.»

مدیرکل فرودگاه بین‌المللی قشم ادامه داد: «پرواز شماره ۲۲۰۰ از دبی وارد فرودگاه بین‌المللی قشم می‌شود و پرواز شماره ۲۲۰۱ نیز مسیر بازگشت قشم به دبی را طی می‌کند.»