به مناسبت تجدید چاپ کتاب «ستیز قدرت» نوشته «محمدصادقی» (انتشارات دوستان، ۱۴۰۵) نشست بررسی و نقد این کتاب در کافه «کاران» برگزار شد. این کتاب که با مقدمه «مصطفی ملکیان» منتشر شده، شامل سه مقاله بلند درباره ترور «رزم‌آرا»، «حزب توده» و سازمان نظامی آن، و ماجرای ۲۳ تیر و استعفای وزیر کشور دولت مصدق است.

محمد صادقی در این نشست، ابتدا درباره تاریخ‌نگاری در ایران صحبت کرد و گفت: به نظرم تاریخ‌نگاری ما و آنچه درباره تاریخ سیاسی ایران نوشته شده، باید به‌طورجدی نقد شود و مورد بازنگری قرار گیرد. برخی از توصیف‌ها و تبیین‌ها در تاریخ‌نویسی ما و در تاریخ سیاسی ما بسیار نادرست هستند؛ ولی آن‌قدر تکرار شده‌اند که جا افتاده‌اند. وقتی توصیف نادرستی انجام شود، ما دیگر با تاریخ سروکار نداریم، بلکه با روایت‌های دلخواه، ایدئولوژیک و جهت‌دار، سروکار داریم که منافع سیاسی و گروهی خاص را تأمین می‌کنند. حقیقت هم از میان می‌رود و این بسیار زیان‌آور و غیراخلاقی است. برای نمونه، در ماجرای ۲۳ تیر ۱۳۳۰ که نیروهای وابسته به حزب توده تظاهرات گسترده‌ای برای مخالفت با ورود نماینده دولت آمریکا به تهران ترتیب داد، وضعیت خشونت‌آمیزی شکل گرفت و عده‌ای هم کشته شدند. اگر دقت کنیم برخی از تاریخ‌نگاران یا اهالی سیاست مانند همایون کاتوزیان، استیفن کینزر، عزت‌الله سحابی و خیلی‌های دیگر می‌نویسند که در پی این ماجرا وزیر کشور دولت مصدق یعنی زاهدی برکنار شد. اما آیا این درست است؟ من با آوردن نطق مصدق در مجلس این را مشخص کردم که وزیر کشور استعفای خود را تقدیم کرده بوده و برکناری در کار نبود. نمونه دیگری هم در کتاب آورده‌ام تا نشان دهم کوشش بسیاری انجام‌گرفته تا ترور رزم‌آرا را مبهم جلوه دهند. برخی از نویسنده‌ها و تاریخ‌نگارها در کتاب‌های خودشان مانند «خواب آشفته نفت»، «مصدق و مبارزه برای قدرت در ایران» و… در این زمینه کوشا بودند تا آن ترور را متوجه شخص دیگری بکنند. اگر خوب بنگریم این کوشش‌ها خیلی هم جهت‌دار هستند و پشتوانه آن هم استدلال‌های سستی است که در کتاب به آنها پرداخته‌ام. صادقی افزود: اقلیت جبهه ملی در مجلس شانزدهم هنگامی که رزم‌آرا به نخست‌وزیری رسید، فقط هشت نفر بودند؛ ولی خیلی فعال و پُر سروصدا بودند. فقط ببینید وقتی رزم‌آرا برای معرفی کابینه وارد مجلس شد چه رفتاری با او کردند، او را عامل خارجی جلوه دادند، مصدق او را تهدید به کشتن کرد و ادعا هم داشت که او وقتی ریاست ستاد ارتش را برعهده داشته میلیون‌ها دزدی انجام شده، و باز چون رزم‌آرا ماده‌واحده‌ای برای تشکیل انجمن‌های محلی در استان‌ها و شهرستان‌ها به مجلس ارائه کرد تا امور اجتماعی که با منافع عمومی محلی مردم کشور ارتباط دارد توسط انجمن‌های محلی اداره شوند مصدق او را عامل تجزیه ایران معرفی کرد و مرگ بر افسرانی فرستاد که می‌خواهند نام ایران را از صفحه تاریخ حذف کنند. مصدق بعدها از این هم فراتر رفت و ادعای تازه‌ای مطرح کرد و گفت؛ چون رزم‌آرا از بیگانگان مأموریت داشته که انجمن‌ها را تشکیل دهد با او مخالفت کرده است. حالا برویم ببینیم برای این ادعاها چه سند و مدرکی ارائه شده؟ هیچ! | ایبنا