بیماری کبد چرب غیرالکلی در دیابت

ترجمه: مریم عزیزیان و سیما عباسی
دیابت با طیفی از بیماری های کبدی، از جمله کبد چرب غیر الکلی، استئاتوهپاتیت و سیروز کبدی همراه بوده و به عنوان عاملی مهم برای بیماری های کبدی به شمار می آید.
بیماری کبد چرب غیرالکلی، به عنوان کبد چرب در غیاب مصرف حداقل روزانه 20 گرم الکل، تعریف می شود. این بیماری، از شایع ترین بیماری های کبدی است که هم بودی بالایی با دیابت نوع دو و چاقی دارد؛ به این ترتیب که براساس ارزیابی با اولتراسوند، 21% از افراد مبتلا به دیابت و 78% از افراد مبتلا به چاقی، دچار کبد چرب هستند. استئاتوهپایت غیر الکلی (NASH)، در 17 الی 25 درصد از بیماران مبتلا به بیماری کبد چرب غیر الکلی رخ می دهد. گفتنی است براسا گزارش مطالعات مختلف، شیوع بیماری کبد چرب غیر الکلی (NAFLD) در بیماران دیابتی، بین 34% تا 74% درصد است. پاتوژنز NALFD اساس به عدم تعادل برداشت و سنتز اسیدهای چرب توسط کبد و اکسیداسیون و دفع آنها، بر می گردد. دیابت نوع دو عموماً با دیس لیپیدمی، به صورت تری گلیسرید و LDL بالا و HDL پایین، همراه است. مقاومت به انسولین باعث لیپولیز و در عین حال افزایش اسیدهای چرب آزاد خون می گردد که نهایتا توسط کبد برداشت و اکسیده شده و منجر به تولید رادیکال های آزاد می گردد. این رادیکالهای آزاد باعث تولید سیتوکین های موضعی می شوند؛ TNF-a به عنوان یک نشانگر پیش التهابی، در بیمارانی دچار مقاومت به انسولین، بالا است. این در حالی است که آدیپونکتین، به عنوان یک آنتی لیپوژنیک و ضد التهاب در این بیماران کاهش می یابد. این مسائل باعث بروز NAFLD و نهایتا NASH می گردد. TNF-a باعث تولید میتوکندریایی گونه های اکسیژن فعال (ROS) و حرکت سلول های التهابی به سوی کبد می گردد و منجر به استئوهپاتیت می شود.
درمان این بیماری شامل تغییر سبک زندگی یعنی کاهش وزن، اصلاح برنامه غذایی و افزایش فعالیت بدنی روزانه است.
کاهش وزن:3% تا 5% کاهش وزن سبب بهود استئاتوز شده، 5% تا 10% کاهش وزن سبب بهبود پارامترهای کلینیکی و پاتولوژی شده و 10% کاهش وزن در بهبود نکروز و التهاب موثر است. نکته مهم این است که این کاهش وزن باید به آرامی و به صورت کنترل شده به دست آید؛ به این منظور کاهش وزنی معادل kg/wk 5/0 توصیه می شود کاهش وزنی برابر kg/wk 6/1 می تواند با التهاب ورید کبدی و پیشرفت فیبروز مرتبط باشد.
داروهای کاهش وزن مخصوصا اورلیستات مزایای خاصی بر روی بیماری های کبدی ندارد و در واقع اثرات آنها زمانی است که همراه با اصلاح عادات غذایی و ورزش باشد.
در افراد مبتلا به چاقی کشنده (40