بایگانی مطالب: آثارباستانی
شور زندگی اصفهانیها به جریان افتاد
اصفهان، شهر تاریخ و فرهنگ است و زایندهرود، شریان حیاتی این دیار که از دیرباز نماد شکوه و هویت این استان بوده، پس از مدتی خشکی دوباره جریان یافته است. اما تنها آب نیست که در بستر رودخانه جاری است بلکه روح و هویت اصفهان دوباره به زندگی برگشتهاند. در روزهای اخیر، زایندهرود دوباره بهطور موقت برای تأمین نیازهای کشاورزی باز شده است و مردم اصفهان در کنار آن گرد هم آمدهاند. بستر رودخانه که مدتی خشک و بیصدا بود، حالا شاهد لحظاتی پر از نشاط و شادی است. مردم با هر قدم در کنار سیوسهپل و پل خواجو، یاد روزهای گذشته را زنده میکنند. برای آنها، زایندهرود نهتنها یک رودخانه بلکه بخشی از تاریخ و هویت فرهنگیشان است که زندگی را در این سرزمین جاری نگهداشته است.
موزه مصری تورین از گالری «پادشاهان» رونمایی کرد
موزه مصری تورین که بهعنوان قدیمیترین موزه جهان در حوزه فرهنگ مصر باستان شناخته میشود، از گالری بازطراحیشده «پادشاهان» رونمایی کرد.
بازنگری حرایم یا حذف بافتهای تاریخی از فهرست حفاظتی
«نهضت بازنگری حرایم» که «صالحی امیری» در روز کسب رأی اعتماد قولش را به نمایندگان مجلس داده بود، با بازنگری حرایم و بهمعنای دقیقتر «کوچکسازی حرایم» در بافتهای تاریخی سراسر کشور آغاز شده است. نخستین خبر از سفر وزیر به استان گلستان رسید و کوچک شدن بافت تاریخی گرگان، بعد خبر از سبزوار آمد و کوچک شدن ۷۷ هکتاری بافت تاریخی آن و زمزمههایی هم درباره کوچک شدن بافت تاریخی اصفهان شنیده میشود، تمام این موارد درحالیاست که مسئولان وزارت میراثفرهنگی پاسخگوی سؤالات نیستند و کسی نمیداند شهر بعدی که قرار است حریم بافت تاریخی آن با «نهضت بازنگری حرایم» کوچکتر شود و در پی آن مجوز تخریب هکتاری بافت تاریخی آن صادر شود، کدام شهر ایران است.
کشف دروازه معبد خدای باروری مصر باستان در سوهاج
تیمی از باستانشناسان مصری و آلمانی موفق به کشف ورودی کامل معبدی باستانی و بهخوبی حفظشده در منطقه «آتریبیس» مصر شدند که قدمتی بیش از دو هزار سال دارد.
حذف تاریخ با تخریب
درحالیکه اصفهان خود را برای میزبانی از ۱۳۰ شهر تاریخی جهان در سال ۲۰۲۷ آماده میکند و همزمان مساجد تاریخی و حتی معاصر این شهر و کشور در حال ثبت ملی و جهانی هستند، اخیراً خبری منتشر شد مبنیبر تخریب مسجد سیچان، یکی از مساجد قدیمی و شناختهشده در جنوب شهر. این اقدام که بهدنبال درخواست هیئتامنای مسجد و شهرداری منطقه پنج اصفهان برای نوسازی و بازگشایی معبر صورت گرفت، بدون استعلام از ادارهکل میراثفرهنگی استان اصفهان انجام شد. این درحالیاست که «حسین کارگر»، مدیر منطقه پنج شهرداری اصفهان که به دستور او این مسجد تخریب شده، طی بیانیهای بهصراحت اعلام کرد: «مسجد سیچان تاکنون در فهرست آثار ملی کشور ثبت نشده و از منظر میراث فرهنگی، هیچگونه ارزش تاریخی ندارد.» اما آیا این بدان معناست که باید یک بنای ارزشمند فرهنگی و هویتی بهراحتی تخریب شود؟ چگونه این بنا که فراتر از کارکرد عبادی خود، بهعنوان یک نماد فرهنگی، معنوی و زیباشناختی برای اصفهان و مردم این محله شناخته میشد، در اقدامی جنجالی تخریب میشود؟ در شرایطی که اصفهان بهعنوان شهری با هویت غنی و میراث جهانی شناخته میشود، چنین اقدامی باعث ایجاد سؤالات زیادی درباره سیاستهای شهری و نحوه مدیریت میراث فرهنگی در این شهر شده است. چگونه در شهری که میزبان نشستهای بینالمللی میراث فرهنگی است، این تخریب رخ میدهد؟
تخریب به بهانه توسعه
|پیام ما|بیستم آبانماه بود که رسانهها اطلاعات مربوط به طرح توسعه امامزاده یحیی را منتشر کردند. طرحی که براساس آن ۳۸ هکتار از محله تاریخی عودلاجان تخریب و به محدوده حرم امامزاده یحیی الحاق میشود. پس از انتشار این خبر، مسئولان وزارت میراثفرهنگی از جمله معاون میراثفرهنگی تهران از توقف این طرح خبر داد و پس از آن، وزیر میراثفرهنگی هفتم آذر در حاشیه جلسه هیئت دولت اعلام کرد: «رسماً اعتراض کردیم و با هرگونه تغییر در سازه بنا و محوطه امامزاده یحیی مخالف هستیم». بهرغم این اظهارات، براساس شنیدهها طرح توسعه امامزاده یحیی در کمیسیون ماده ۵ و از سوی سازمان نوسازی شهرداری پشت درهای بسته در حال بررسی است.
احیای زردوزی: از دربار قاجار تا آثار فاخر امروز
نام و عنوان بسیاری از هنرهای سنتی وابسته به جغرافیا، گویش و فرهنگ محلی، مفهومی است و لزوماً بیانگر توضیح دقیق مهارت اهل آن حرفه نیست. زردوزی نیز از این قاعده مستثنا نیست و اگر نام سلطنتی بر این هنر اضافه میشود؛ صرفاً نام مرسوم آن را بیان میکنیم. میتوان گفت تاریخ و جغرافیای این هنر به دوران قدیم و سرزمینهای باستانی برمیگردد؛ اما اسناد دقیق و قابلاتکایی برای مشخص کردن مبدأ اصلی آن در دسترس نیست. هنر زردوزی بهصورت جامع در برگیرنده تمام روشهای رودوزی و سوزندوزیهایی است که در آن از مصالح زرگون برای دوختن و شکل دادن به طرح استفاده میشود. این مصالح شامل نخهای طلایی و گلابتون، قیطانهای تنیده از نخها و سیمهای طلا، سرمهها، ملیلهها و... است.
در مرمت، دچار انقطاع فرهنگی شدهایم
«محدثه میردریکوندی» معمار و مرمتگر است و سالها در عرصه حفظ و مرمت بناهای تاریخی ایران فعالیت کرده. او در گفتوگو با «پیام ما» از چالشها و پیچیدگیهای مرمت آثار فرهنگی و تاریخی گفت. از حفظ اصالت بناها در برابر فشارهای مدرنیته و استفاده از تکنولوژیهای نوین. در این مسیر، او به اهمیت ترکیب علم مهندسی، تاریخ هنر و تعهد به حفظ هویت فرهنگی در روند مرمت تأکید دارد و پایبندی به اصالت یک بنا را مهمترین وظیفه مرمتگر میداند و بر این باور است که آگاهی از سبکهای معماری گذشته و تاریخ هنر، مرمت را بهسمت درستی هدایت میکند و درصورت بیتوجهی به این اصل آیندگان ما را متهم به تحریف تاریخ خواهند کرد. درنتیجه، ما باید تلاش کنیم میراث گذشتگان را بهدرستی به آیندگان بسپاریم.
موزهای در تندباد
محوطه باستانی دهتل در حدود پنج کیلومتری دهستان دهتل در بستک هرمزگان قرار گرفته است و یکی از مهمترین مراکز مهم هنر صخرهای در ایران محسوب میشود. در سراسر این سایت، در وسعتی حدود ۲۵۰ هکتار، سنگنگارههای منحصربه فردی بر تن سنگهای کرویشکل پراکندهاند. در مجموع بالغبر دو هزار سنگنگاره در این محوطه قرار دارد که قدمت بعضی از آنها به بالغبر ۹ هزار سال میرسد. سایت باستانی دهتل در هفدهم دیماه ۱۳۹۸ در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است، اما هنوز اقدام حفاظتی برای این محوطه ارزشمند که اطلاعات مهمی درباره تمدن ایلام در اختیار پژوهشگران قرار میدهد، صورت نگرفته است. محوطهای که میتواند بهعنوان یک سایت-موزه و به تعبیر مرتضی فرهادی، «موزهای در باد» هر روز میزبان پژوهشگران و دانشجویان و گردشگران از سراسر دنیا باشد، اما سالهاست بهحال خود رها شده و مقصد حفاران غیرمجاز است، بهتازگی باز هم اخباری مبنیبر تخریب آن به دست ما رسیده است.
شهر موزهها، کاخها و روایتها
سنپترزبورگ به دنبال جذب گردشگران ایرانی است. این جملهای است که مسئول دفتر کنوانسیون و نمایشگاههای سنپترزبورگ در جمع نمایندگان تشکلهای صعنت گردشگری این شهر روسیه برزبان راند. مدیران تشکلهای صعنت گردشگری سنپترزبورگ در هتل «ووولبرگ» از برنامههایشان برای جذب گردشگران خارجی به شهرشان بهخصوص در فصلهای پاییز و زمستان سخن گفتند و از ایران، هند، قطر، ازبکستان و برخی از کشورهای آسیا بهعنوان کشورهایی یاد کردند که میتوانند به جای اروپاییها از سنپترزبورگ دیدن کنند. فعالان صنعت گردشگری سنپترزبورگ با برنامهریزیهای مختلف در تلاش هستند از ثروت فرهنگی و تاریخی خود برای جلب بازدیدکنندگان از دیگر نقاط روسیه و کشورهای همسایه بهره ببرند. ایران یکی از همان کشورهایی است که توجه فعالان صنعت توریسم سنپترزبورگ را جلب کرده است. درهمین راستا، مسئولان این شهر بهطور فعال در تلاشاند تا با جذب گردشگران جدید، بهبود زیرساختها و استفاده از میراث فرهنگی غنی خود، جایگاهشان را بهعنوان یک مقصد جهانی برجسته حفظ کنند. بهطوری که برای تقویت گردشگری، بهویژه در شرایط کنونی، روسیه اقدام به معرفی سیستم ویزای الکترونیکی کرده است که سفر به روسیه را برای گردشگرانی از کشورهای خاص آسانتر میکند. این سیستم بخشی از تلاشهای گستردهتری است که برای جذب بازدیدکنندگان بینالمللی، به ویژه از بازارهای آسیایی، انجام میشود.
