بایگانی مطالب: آثارباستانی
در مرمت، دچار انقطاع فرهنگی شدهایم
«محدثه میردریکوندی» معمار و مرمتگر است و سالها در عرصه حفظ و مرمت بناهای تاریخی ایران فعالیت کرده. او در گفتوگو با «پیام ما» از چالشها و پیچیدگیهای مرمت آثار فرهنگی و تاریخی گفت. از حفظ اصالت بناها در برابر فشارهای مدرنیته و استفاده از تکنولوژیهای نوین. در این مسیر، او به اهمیت ترکیب علم مهندسی، تاریخ هنر و تعهد به حفظ هویت فرهنگی در روند مرمت تأکید دارد و پایبندی به اصالت یک بنا را مهمترین وظیفه مرمتگر میداند و بر این باور است که آگاهی از سبکهای معماری گذشته و تاریخ هنر، مرمت را بهسمت درستی هدایت میکند و درصورت بیتوجهی به این اصل آیندگان ما را متهم به تحریف تاریخ خواهند کرد. درنتیجه، ما باید تلاش کنیم میراث گذشتگان را بهدرستی به آیندگان بسپاریم.
موزهای در تندباد
محوطه باستانی دهتل در حدود پنج کیلومتری دهستان دهتل در بستک هرمزگان قرار گرفته است و یکی از مهمترین مراکز مهم هنر صخرهای در ایران محسوب میشود. در سراسر این سایت، در وسعتی حدود ۲۵۰ هکتار، سنگنگارههای منحصربه فردی بر تن سنگهای کرویشکل پراکندهاند. در مجموع بالغبر دو هزار سنگنگاره در این محوطه قرار دارد که قدمت بعضی از آنها به بالغبر ۹ هزار سال میرسد. سایت باستانی دهتل در هفدهم دیماه ۱۳۹۸ در فهرست میراث ملی به ثبت رسیده است، اما هنوز اقدام حفاظتی برای این محوطه ارزشمند که اطلاعات مهمی درباره تمدن ایلام در اختیار پژوهشگران قرار میدهد، صورت نگرفته است. محوطهای که میتواند بهعنوان یک سایت-موزه و به تعبیر مرتضی فرهادی، «موزهای در باد» هر روز میزبان پژوهشگران و دانشجویان و گردشگران از سراسر دنیا باشد، اما سالهاست بهحال خود رها شده و مقصد حفاران غیرمجاز است، بهتازگی باز هم اخباری مبنیبر تخریب آن به دست ما رسیده است.
قلعهای که هنوز روایت میکند
«سهشنبههای بخارا» هفته گذشته میزبان کتاب «واقعه ناتمام» نوشته «فاطمه علیاصغر» بود و جلسه نقد و بررسی این کتاب عصر ۲۹ آبانماه، با حضور «علیاکبر قاضیزاده» پژوهشگر، مترجم و مدرس ارتباطات، «شهرام یوسفیفر» استاد تاریخ دانشگاه تهران، «فرزانه ابراهیمزاده» پژوهشگر تاریخ، «علی دهباشی» سردبیر مجله بخارا و نویسنده کتاب در باغموزه نگارستان برگزار شد. «واقعه ناتمام» روایتی است از آخرین سالهای حضور ۱۷۰ساله اسماعیلیان در قلعه الموت که نویسنده با نگاهی تاریخی و بهکارگیری نتایج کاوشهای باستانشناسی، چگونگی تسخیر قلعه الموت توسط هلاکوخان ایلخانی را تصویر کرده است.
موزهای برای یک جنایت
|پیام ما| مقر یونسکو در پاریس، این روزها میزبان نمایشگاهی است از اسناد تکاندهنده جنایات داعش، جنایاتی که روزی بسیاری از مردم عراق و سوریه از نزدیک تجربه کردند و حالا بازدیدکنندگان با کمک واقعیت مجازی بخشی از آن را مرور میکنند. تصاویر و روایت زندانیان و زندانهایی که دیوارهایش پر است از امید آدمها برای شنیده شدن روایتشان و نجات از چنگ جنایتکاران تندرو. «عامر مطر»، روزنامهنگار سوری که این اسناد را با کمک همکارانش در موزه مجازی «زندانهای داعش» گردآوری کرده، چند روزی است نخستین نمایشگاه تعاملی از اسناد این موزه را با عنوان «Three Walls: Spatial Narratives of Old Mosul» در مقر یونسکو در پاریس برپا کرده است. تاریخ موصل قبل و بعد از تسلط داعش بر این شهر در این نمایشگاه با کمک هدستهای واقعیت مجازی، روایت میشود. این نمایشگاه به بازدیدکنندگان این فرصت را میدهد که به روایتهای دست اول مردمی که داعش بهشکلی به آنها یا افراد خانوادهشان آسیب زده است، گوش دهند.
توسعه امامزاده یحیی یا تخریب میراث عودلاجان؟
نامش را طرح توسعه «امامزاده یحیی (ع)» گذاشتهاند، طرحی که برای اجرا کردنش باید چیزی حدود ۱۴۰ خانه در مساحتی حدود دو هزار و ۸۰۰ مترمربع را آنهم درست در وسط بافت تاریخی «عودلاجان» صاف کنند تا به تقلید از حرم حضرت عبدالعظیم حسنی(ع) یا حرم حضرت شاهچراغ(ع) صحن و سرا داشته باشد و شبستانی بزرگتر. شواهد میگویند پیگیریها مدتهاست آغاز شده است؛ صحبت با تعدادی از مالکان خانهها و مغازههایی که در طرح قرار گرفتهاند، صورت و مجریان طرح در مرحله چانهزنی برای خرید خانهها هستند. هرچند قبل از مطرح شدن رسمی کار یکی-دو پلاک در محدوده امامزاده خریداری شده و خانه واجد ارزش «نشیبا» در ضلع شمالی امامزاده هم تخریب شده و اهالی محله امامزاده از تغییر کاربری آن به سرویس بهداشتی خبر میدهند!
لمس میراث در تاریکی
حدود 20 دقیقه زمان میبرد تا در اتاقی کاملا تاریک کاوش کنی، اشیای موجود در آن را بدون آنکه ببینی لمس کنی و برای چند دقیقه خودت را جای افرادی بگذاری که توانایی دیدن ندارند، همه اینها در موزه علم و فناوری در کشور برمه سابق و میانمار امروزی اتفاق میافتد.
بازگشت هویت؛ بافتهای تاریخی در آستانه احیا یا فراموشی؟
شصتوهشتمین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی بازآفرینی شهری «فیروزه» با محوریت «بافت تاریخی» در اصفهان برگزار شد؛ نشستی که در آن کارشناسان حوزه فرهنگ و شهرسازی به بررسی چالشها و راهکارهای احیای این بافتهای ارزشمند پرداختند و تأکید کردند: «بافتهای تاریخی فقط بنا نیستند بلکه نماینده فرهنگ، سرمایه اجتماعی و اقتصادی شهرها بهشمار میآیند.»
کوروش برای صلح کوشید
موزه ملی ایران عصر سهشنبه ۸ آبانماه میزبان نشست تخصصی «کوروش هخامنشی از افسانه تا واقعیت» بود. مناسبت برگزاری این مراسم روز ۷ آبان موسوم به روز کوروش و پنجمین نشست از سلسلهنشستهای تخصصی پژوهشگاه میراثفرهنگی و گردشگری بود و درحالی برگزار شد که یک روز پیش از آن، مجموعه پاسارگاد برای هفتمین سال متوالی در هفتم آبان تعطیل شد.
بیشتر از نقش رستم، کعبه زرتشت در خطر است
|پیام ما|میراث باستانی هخامنشیان مدتهاست که روزهای تبدار و سختی را میگذراند. یک روز با فرونشستی که به چند قدمیشان رسیده درگیرند و یک روز با گلسنگها و نفوذ رطوبت دست به گریبان، در این بین مسئولان و کارشناسان اظهارات ضدونقیضی در مورد حوادث پیرامون این آثار دارند. یک روز از امنیت آثار در مقابل فرونشست میگویند و روزی دیگر نسبت به شرایط آنها ابراز نگرانی میکنند. اما در این میان آنچه قابل کتمان نیست، وضعیت بحرانی مرودشت و تمامی آثار باستانی موجود در آن است. آثاری که سالهاست اسیر سوءمدیریتها و تصمیمات اشتباه و صدور مجوزهای غیراصولی هستند. در روزهای گذشته هم نکات قابلتأملی در نشست مشترک دانشگاه شیراز و پایگاه میراث جهانی تختجمشید مطرح شده است که سایه تهدید را از نقشرستم برداشته و کعبه زرتشت را در معرض خطری جدیتر میداند.
آسبادهای شرق ایران در مسیر جهانی شدن
