رئیس سازمان جمعیت هلال‌احمر کشور روز گذشته اعلام کرده است سیل اخیر بیشترین آسیب را به سیستان‌وبلوچستان و مناطق جنوبی آن وارد کرده است و امدادگران این سازمان تا حل مشکلات مناطق سیل‌زده در کنار مردم حاضر خواهد بود و کمک‌رسانی را ادامه می‌دهند. بااین‌حال، اهالی مناطق سیل‌زده به‌ویژه در روستاهای جنوب سیستان‌وبلوچستان، می‌گویند خودشان در حال پاکسازی خانه و زندگی از گل‌ولای هستند؛ آن‌هم درحالی‌که بارش باران هنوز ادامه دارد. کمبود ادوات و آب بهداشتی از مهمترین مشکلاتی است که مردم از آن گلایه دارند. بسیاری از چاه‌های آب و فاضلاب تخریب یا پر شده‌اند و همین موضوع چالش جدی‌ای ایجاد کرده است. اهالی روستاهای زرآباد که در محرومیت زیادی به‌سر می‌بردند هم می‌گویند اصلی‌ترین مشکلشان علاوه‌بر از بین رفتن خانه‌های کوچک و کپرها، تأمین آب سالم است.

آمار رسمی می‌گوید سیل هفته گذشته بیش از ۱۱ هزار میلیارد تومان خسارت در بخش‌های مختلف برجای گذاشت است. اما منابع و فعالان محلی می‌گویند خسارت سیل اخیر، به‌ویژه به این دلیل که به فاصله کمتر از دو ماه از سیل قبلی در اسفند 1402 اتفاق افتاده است، بسیار بیشتر از این این عدد است. تصاویر و فیلم‌های منتشر شده از این منطقه نیز به‌ویژه زربار نیز وضعیت بسیار وخیمی از گل و آبگرفتگی حتی در خانه‌های مردم را نشان می‌دهد.

تصاویر ماهواره‌ای طی روزهای گذشته نه‌فقط تأیید می‌کند که رودخانهٔ هیرمند یک‌بار دیگر پس از اسفند سال گذشته سیلابی شده، بلکه نشان می‌دهد حجم قابل‌توجهی از این سیلاب از بند «کمال‌خان» به‌سمت شوره‌زار «گودزره» روان شده است و طی یک تا دو روز آینده به این شوره‌زار می‌رسد. این درحالی‌است که نمایندهٔ ویژهٔ رئیس‌جهموری در امور افغانستان پس از سفر وزیر نیرو به این کشور، اعلام کرد طالبان بند کمال‌خان را به‌لحاظ فنی اصلاح کرده است. بااین‌حال، تصاویر ماهواره‌ای و بررسی کارشناسان گویای این موضوع است که خلاف گفتهٔ «حسن کاظمی قمی» و ادعای نمایندهٔ طالبان در سال گذشته که می‌گفت قرار نیست آب به ایران نرود، اما به شوره‌زار روانه شود، خبری نه از حقابهٔ ایران است و نه حتی از سیلاب‎هایی که لااقل طی سال‌های گذشته به ایران می‌رسید. حالا تصاویر ماهواره‌ای مؤید این حقیقت است که آب نه به‌عنوان حقابهٔ ایران بلکه به‌عنوان سیراب کردن «گودزره»، منطقه‌ای بیابانی و شوره‌زار با سرعتی در حدود سه هزار مترمکعب برثانیه به‌سمت این منطقه جریان دارد.

مطابق پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی کشور، بارش‌های سیل‌آسا از نخستین ساعت‌های ۲۷ فروردین در مناطق جنوبی کشور آغاز شد و سیلاب به بار آورد. براساس آخرین پیگیری‌های «پیام‌ ما»، علاوه‌بر اینکه حدود ۳۰۰ روستا در جنوب سیستان‌وبلوچستان در محاصرهٔ سیل هستند، مسیر دسترسی به بسیاری از روستاها مسدود است و یا مردم ناچار به تردد با خودروهایی مانند لودر هستند. تداوم بارش، مسئولان استان کرمان را نیز ناچار کرده است که برای سه روستا در حاشیهٔ جازموریان دستور تخلیه صادر کنند و همچنین در نیمهٔ جنوبی، استان‌های این منطقه را در حالت آماده‌باش قرار داده است. تا زمان تنظیم این گزارش آمار دقیقی برای خسارت اعلام نشده است. پیگیری‌های خسارت پس از فروکش کردن آب و قطعِ بارش و رفع خطر انجام می‌شود. جنوب استان سیستان‌وبلوچستان اسفند سال گذشته نیز با سیلاب روبه‌رو شده بود و آخرین گزارش «پیام‌ ما» در هفتهٔ سوم فروردین امسال از وضعیت آنان نشان می‌داد مردم هنوز هم به زندگی عادی بازنگشته‌اند. وزیر کشور نیز عصر دیروز به مناطق سیل زده سیستان‌وبلوچستان سفر کرد.

سامانهٔ جدید بارشی در استان‌های سیستان‌وبلوچستان، هرمزگان و کرمان، با بارش‌های رگباری سنگین، منجر به طغیان رودخانه‌ها، آبگرفتگی معابر، انسداد جاده‌ها و متأسفانه موجب جان باختن سه نفر از هموطنان در استان سیستان‌وبلوچستان شد. براساس گزارش‌های منتشرشده، این سامانه تا روز جمعه فعالیت خواهد کرد و دو استان فارس و یزد نیز به دامنهٔ اثر آن اضافه ‌می‌شوند. هنوز جزئیاتی از خسارات جانی و مالی این آبگرفتگی وسیع منتشر نشده اما در مجموع 10 استان کشور تحت تأثیر سیلاب هستند.

آفت زنگ گندم در گندمزارهای کشور شایع شده است و براساس اعلام سازمان حفظ نباتات ۸۰۶ هزار هکتار مبارزه با بیماری‌های گندم در سال جدید انجام شده که از این مقدار حدود ۲۵۰ هزار هکتار مربوط به زنگ زرد و مابقی مربوط به سایر بیماری‌های لکه‌برگی بوده است. عددی که افزایش بی‌سابقه‌ای را نشان می‌دهد. طبق آمار این سازمان کل مبارزه با بیماری گندم سال گذشته ۲۸۰ هزار هکتار بود. بااین‌حال، سازمان حفظ نباتات و جهادکشاورزی در استان‌های زیادی مانند، اردبیل، گلستان، خوزستان، کرمانشاه، بوشهر، کهگیلویه‌وبویراحمد، لرستان، ایلام و خراسان‌شمالی، به کشاورزان هشدار داده‌اند که همهٔ مزارع گندم باید رصد و پایش شود. کارشناسان اما معتقدند تغییراقلیم، افزایش دما و تغییر الگوی کشت، دلیل گسترش این آفت و بروز زودهنگام آن است. گندم محصول کشاورزی استراتژیک کشور است و مبارزه و جلوگیری از شیوع بیماری‌های آن هر سال از برنامه‌های مهم سازمان حفظ نباتات کشور است.

بررسی و تحلیل شاخص‌های کلان بخش آب در سه‌ماههٔ سوم از بحرانی‌تر شدن وضعیت آب حکایت دارد. چالش در تأمین آب شرب در مناطق جنوب‌شرق کشور به‌ویژه استان سیستان‌وبلوچستان (عدم رهاسازی حقابهٔ ایران از رودخانهٔ هیرمند از سوی افغانستان)، برنامه‌ریزی برای قطع آب کیفی صنایع برخوردار از خط فاز یک خلیج فارس در استان یزد، ارائهٔ پیش‌نویس نقشهٔ راه آب کشور از سوی وزارت نیرو و تصویب آن در شورای‌عالی آب، اجرای طرح‌های اضطراری آبرسانی در شهرها و روستاهای دارای تنش آب شرب، افزایش میانگین دما در سطح جهان و کشور و ثبت رکوردهای دمایی بالا از مهمترین رویدادهای آبی در سه‌ماههٔ آذر سال گذشته بود که بر مدیریت منابع آبی ایران اثرگذار بود. از سوی دیگر به‌نظر می‌رسد اعتبارات هزینه‌شده در این سه ماه چندان موفق عمل نکرده است. مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی که این شاخص‌های کلان را بررسی کرده است، مدعی است با احتساب ۲۶ درصد اعتبارات تخصیص‌یافته در نیمهٔ اول سال گذشته، مجموع تخصیص صورت‌گرفته به این بخش (بدون در نظر گرفتن اعتبارات صندوق توسعه برای طرح‌های آب مرزی در فصل پاییز) تا انتهای آذر، به ۴۵ درصد می‌رسد و تأمین نزدیک به ۵۵ درصد اعتبارات مصوب، به فصل پایانی سال موکول شده بود. این توزیع نامتوازن اعتبارات در طول سال، موجب عدم امکان برنامه‌ریزی صحیح برای اجرای طرح‌ها، وضعیت نامطلوب مشاوران و پیمانکاران، عدم تحقق اهداف برنامه‌های توسعه و همچنین طرح‌ها و پروژه‌های تعریف‌شده در قانون بودجه، عدم پایبندی به برنامهٔ زمانبندی اجرای پروژه‌ها و طرح‌های عمرانی و همچنین ایجاد ابهام در بودجه‌ریزی سال آینده خواهد شد. این گزارش در مورد تشدید تنش آبی در بیشتر نقاط کشور در فصل‌های گرم ۱۴۰۳ هشدار داده است.