فروغ فکری
روزنامهنگار
فروغ فکری
۱۱ آبان ۱۴۰۴
«کوه زندان» فرو ریخت، میشمرغها پَر کشیدند
«کوه زندان قهرآباد» را که معدندار منفجر کرد، اهالی روستاهای «قهرآباد علیا» و «قهرآباد سفلی»، «بیگاویسی»، «بغدهکندی» و «کوچک» از ترس به خود پیچیدند. بخشی از منطقه «شکارممنوع بیگاویسی» که در استان کردستان و مشرف به پنج روستا و در امان کوه زندان قهرآباد قرار گرفته، مأمن گونه در معرض خطر انقراض میشمرغ است و کارشناسان محیطزیست در روزهای اخیر و بعد از انفجار نتوانستهاند اثری از میشمرغها در دشت بیابند و حالا بیشازپیش نگراناند. این منطقه سالی چندبار با انفجار معادن روبهروست و انفجار اخیر هم بار دیگر ترس به جان روستاییان و میشمرغها انداخته است.
فروغ فکری
۱۰ آبان ۱۴۰۴
برجسازان به جان مازندران افتادند
«طرح بلندمرتبهسازی در پهنههای مناسب مازندران در حال تدوین است.» همین جمله «فرزانه صادق مالواجرد»، وزیر راهوشهرسازی، در سخنرانی اخیرش در استان مازندران، کافی بود تا یکبار دیگر موافقان و مخالفان این طرح مقابل یکدیگر صف بکشند. موافقان میگویند زمین کم است و باید از ارتفاع استفاده کرد و مخالفان معتقدند مازندران گنجایش ساختوساز بیشتر را ندارد.
فروغ فکری
۴ آبان ۱۴۰۴
زبالهسوز ۶ هزار تنی، فاجعه آرادکوه را تمام میکند؟
«وضعیت بحرانی است» این جمله را هم مدیرکل حوزه معاونت خدمات شهری و مدیر پروژه پسماندسوز نوین کلانشهر تهران میگوید و هم معاون پردازش و دفع سازمان مدیریت پسماند شهرداری تهران. آنها میگویند زمان کمی برای مدیریت وضعیت آرادکوه باقی مانده و ورودی روزانه شش هزار و ۸۰۰ تن زباله و دفن بیش از ۶۰ درصد زبالهها در این نقطه کار را به جایی رسانده که دیگر زمینی برای دفن باقی نمانده است. این بحران در کارگروه ملی پسماند که یک ماه قبل با موضوع بررسی وضعیت مدیریت پسماند در مجتمع «آرادکوه» تهران برگزار شد، هم مطرح شد. هرچند شهردار تهران در این جلسه حضور نداشت، اما صحبت از خرید زبالهسوز ششهزارتنی یکبار دیگر به میان آمد که با مخالفتهای سازمان حفاظت محیطزیست، وزارت بهداشت و مجلس روبهرو شد. حالا «محمدمهدی عزیزی»، مدیر پروژه پسماندسوز نوین، و «حسین حیدریان»، معاون پردازش و دفع سازمان پسماند شهرداری تهران، به «پیام ما» میگویند این تکنولوژی جدید که قرار است از چین وارد شود، با مخلوطسوزی تنها راهی است که میتواند آرادکوه را از شر تصاحب زمین بیشتر و آلودگی نجات دهد. این درحالیاست که تاکنون زبالهسوزهای ۲۰۰ تا ۶۰۰ تنی در شهرهایی چون تهران و نوشهر و زبالهسوزی که در رشت و ساری بعد از سالها به بهرهبرداری نرسیده، نگاهها به این تکنولوژی را با تردید همراه کرده است. آنها میگویند «مهمترین در بستهای که با آن روبهرویند عدم شناخت است» و امیدوارند با ورود این تکنولوژی و بهرهبرداری از آن، تا سه سال آینده وضعیت از حالت بحران خارج شود.
مهتاب جودکی، فروغ فکری
۲۵ مهر ۱۴۰۴
نگهبانان روح جنگل
بانگ چند گوزن در جنگل میپیچد. «پیمان» میگوید این «صداهای پسرانه» از گلوی مرال نر جوانی میآید که هنوز جفتی پیدا نکرده. دقیقهای بعد، ارتفاعات جنوبی ارفعکوه از صدای مرالی بزرگ به لرزه میافتد. در عصر یکی از آخرین روزهای فصل گاوبانگی، گوزنهای قرمز هنوز سرمستاند. «تا چند سال پیش اینهمه بانگ مرال نبود.» «داریوش» میگوید «مرالها میدانند که اینجا دیگر امن است» و «مرالها میدانند» را محکم ادا میکند. آنها دوست و برادرند، نگهبانان این راشستان بزرگ، حافظان مرالهای تیزرو در یکی از آخرین نقاط بکر ایران.
فروغ فکری
۱۸ مهر ۱۴۰۴
جان دادن در آب، جنازه در خشکی
از ابتدای سال تا یازدهم مهرماه، لاشه ۳۵ فوک در گیلان، ۴۶ فوک در مازندران و یک فوک در سواحل استان گلستان پیدا شده است. این آماری است که مرکز حفاظت فوک خزری ایران به «پیام ما» داده است. یک روز بعد از ارائه این آمار توسط این مرکز، خبر آمد لاشه یک فوک دیگر در ساحل فرحآباد ساری پیدا شده. در تصاویر، لاشه از آب بیرون کشیده میشود و هنوز مشخص نیست چه مدت از زمان مرگش گذشته است. اما آنطورکه شواهد چند سال اخیر نشان میدهند، به نسبت گذشته پیدا شدن جسم بیجان فوکها در سواحل ایران افزایش یافته، اما هنوز دلیل اغلب این مرگومیرها مشخص نیست. لاشههایی که در هفته گذشته به سواحل گیلان رسیدند، زمانی پیدا شدند که دچار فساد و پوسیدگی بودند و برای بررسی علت مرگ دیر بود. همین دلیلی است که با لاشههای گونهای در معرض خطر انقراض روبهرو باشیم، بی آنکه در اغلب موارد دلیل مرگ مشخص باشد.
فروغ فکری
۷ مهر ۱۴۰۴
تیر خلاص به گونهای قیصری
برداشت غیرقانونی گزانگبینها از منطقه حفاظتشده قیصری چهارمحالوبختیاری امسال یک مصدوم داشت. «احمد»، از عشایر منطقه که از مدتها قبل برداشتکنندگان غیرمجاز را دیده بود، در چندمتری سیاهچادرشان با تهدید تعدادی از آنها که مسلح بودند، روبهرو شد: «تفنگ را روی شقیقهام گذاشت و گفت چرا زاغسیاه ما را چوب میزنی و خبر آمدن ما را به محیطزیست دادی؟» بعد هم او را کتک زدند و حالا پرونده شکایت او از این افراد از چهارمحال به ایذه منتقل شده است. برداشت گزانگبین در مناطق حفاظتشده قیصری چندسالی است که به معضلی برای منطقه بدل شده و نابودی اکوسیستم برای عشایر نگرانی بزرگتری است. این درحالیاست که براساس قراردادهای مخفیانه، رقمهای بالایی برای برداشت گزانگبین پرداخت میشود و تعدادی از متخلفان در منطقه قیصری در حال حاضر مسلح هستند.
فروغ فکری
۳۱ شهریور ۱۴۰۴
حمله با داس و چاقو به جنگلبان آملی
سر با داس شکافته شده و بخیهها روی لایههای خون نشستهاند. چاقو پای راست «فضلالله اسماعیلی» را نشانه گرفته و او در روزهای اخیر بر تخت بیمارستان آراد تهران مدام به این فکر کرده که چطور قاچاقچیان چوب، جنگلبانی را در شهر و مقابل خانوادهاش به خاک نشاندهاند و فقط یک نفر از آنها بازداشت شده؟ اتفاق روز هجدهم شهریور افتاد، در شهر آمل؛ یک روز بعد از آنکه اسماعیلی و همکارانش کامیون یک قاچاقچی چوب را گرفتند. فردای آن روز دو برادرزاده آن فرد مقابل همسر، زن برادر و کودکان دو و هشت ساله به اسماعیلی حمله کردند. بچه هشتساله هنوز نتوانسته حمله به عمویش را هضم کند، تحت رواندرمانی است و مدام گریه میکند. پای اسماعیلی بیحس است، عصبها ناتوانند و او میگوید: «هیچچیز به قبل برنمیگردد.» سال گذشته هم عدهای خانه او را به رگبار بستند و هنوز مشخص نیست این کار توسط چه کسانی انجام گرفته بود.
فروغ فکری
۲۸ شهریور ۱۴۰۴
کودکان حاشیه، گروگان شهریه
«لیلا» دستان و چشمانش را میدزدد، اما لبخندش را نه. سرش را بالا میگیرد و با جسارت میگوید: «ما پول ثبتنام در مدرسه نداریم، اما من میخوام درس بخونم.» او مانند بسیاری دیگر از دختران و پسرانی است که در سالهای اخیر بهخاطر اجبار در پرداخت شهریه مدارس دولتی، آنهم در منطقه هرندی تهران، با مشکل ثبتنام مواجه شده؛ اما امسال مشکل دوچندان است. یک مدرسه دولتی دخترانه در مقطع متوسطه در منطقه ۱۲ بهدلیل اخراج اتباع و کمشدن تعداد دانشآموزان تعطیل شده و دانشآموزان ایرانی برای تحصیل باید به منطقه دیگری بروند؛ جایی که «کوچههای ترسناکی» دارد و رفتوآمد در آن حتی برای مادر لیلا و سایر بزرگسالان دشوار است. اگر هم به آنجا برسند با شهریه ۱۰ میلیون تومانی چه کنند؟ سخنگوی آموزشوپرورش به «پیام ما» میگوید این کار تخلف است و مدارس دولتی نباید شهریه دریافت کنند. اما برخورد مدیران مدارس با این دانشآموزان و خانوادههایشان تلخ است. مددکار مؤسسه توانمندسازی «ندای ماندگار» که به آموزشوپرورش منطقه و بهزیستی رفته و نامهنگاریهای بسیاری انجام داده هم از برخوردها گلایه دارد. این در حالی است که امسال بیش از ۲۰ دانشآموز ایرانی و ۳۰ دانشآموز اتباع به مؤسسه ندای ماندگار مراجعه کردهاند که همگی در پرداخت شهریه مدرسه مشکل دارند. وضعیت سایر مؤسسات حمایتی هم به همین شکل است و حالا نگرانی از ترک تحصیل بچهها در این مناطق بیش از گذشته قوت گرفته است.