فروغ فکری
روزنامهنگار
فروغ فکری
۱ دی ۱۴۰۴
غبار سیمان؛ دشمن سلامت مردم و تاریخ
کارخانه سیمان بهبهان که سالها بهدلیل آلایندگی در صدر اخبار قرار داشت، حالا یکبار دیگر با خبر آزادسازی ۵۹ هکتار از شهر تاریخی ارگان بهنفع این کارخانه خبرساز شده است. کارخانه در ۱۰ کیلومتری شهر بهبهان و در میان شهر تاریخی ارگان قرار دارد، شهری بازمانده از دوران «عیلامی» که حالا تصاحب زمین بیشتر برای فعالیت گستردهترش هم از منظر محیطزیستی و هم میراثی محل سؤال است. کارخانهای که با وجود آلایندگیهای گسترده تنها در یک فصل و در زمستان ۱۴۰۳ به لیست صنایع آلاینده اضافه شده است. این درحالیاست که فرماندار بهبهان نسبت به این خبر اظهار بیاطلاعی کرده و به «پیام ما» میگوید «دادن زمینهای بیشتر برای فعالیت این صنعت نه در دستورکار است، نه اجرایی و نه عملیاتی.»
فروغ فکری
۲۸ آذر ۱۴۰۴
«خونگاه»، قلب دنا را میشکافد
فروردینماه بود که نماینده مردم بویراحمد، دنا و مارگون به معدن مس «خونگاه» رفت و گفت «با بررسیهای صورتگرفته برای اخذ مجوز اکتشاف این معدن باید با مرکز هماهنگی شود و در سطح شورایعالی محیطزیست کشور مطرح شود.» معدن اما در قلب «پارک ملی دنا» است. معدنی باستانی که برداشت از آن در زمان ساسانیان رایج بوده و در دوران معاصر هم در اوایل دهه ۵۰ شمسی برداشتهایی بهصورت محدود و دستی از آنجا انجام میگرفته، اما از سال ۱۳۶۹ که منطقه حفاظتشده اعلام شد و براساس قانون، معدنکاری هم در آن غیرقانونی اعلام شد. در ماههای گذشته اما تلاشهایی در استان و خارج از آن در جریان است تا نظر شورایعالی محیطزیست برای دادن مجوز را جلب کنند و حالا باید دید این شورا مانند گذشته که چنین کرد، آیا اکنون مجوز معدنکاری در پارک ملی را صادر میکند یا خیر؟
فروغ فکری
۲۴ آذر ۱۴۰۴
هیولای سیاه ایلام
دودهای سیاه، مانند هیولایی بزرگ از پتروشیمی و پالایشگاه ایلام، شهر «چوار» را در خود گرفتهاند. آسمان سیاه است و کوه «شیرهزول» هم نتوانسته سدی مقابل حرکت دودهای سیاه باشد که به شهر «ایوان» نرسند و این شهر هم حالا مدفون زیر سیاهی است. این وضعیت سالهاست که ادامه دارد و چند روز در هر ماه شدید میشوند. محیطزیست میگوید این صنایع در فهرست صنایع آلاینده قرار دارند و آنها مشکلات این صنایع را به دادستانی ارجاع دادهاند. اما پرسش اصلی اینجاست که چرا با وجود قرار داشتن این صنایع در فهرست آلایندهها و مستمر بودن آلایندگیشان، دادستانی استان و مراجع قضائی تاکنون برخوردی با این واحدها نداشتهاند یا اگر برخوردی صورت گرفته، اثری در وضعیت نداشته است؟
فروغ فکری
۱۷ آذر ۱۴۰۴
نزاع بر سر حریم «الیت»
یک هفته بعد از خاموششدن آتش جنگلهای منطقه حفاظتشده «چهارباغ»، یکبار دیگر نام این منطقه بر سر زبانها افتاده. اینبار با ویدئویی از خانههای قدیمی و ساختوساز جدید اطراف رودخانه «الیت». خانههایی در حریم رود که بعد از سیل پرتلفات سه سال قبل این منطقه، آنها هم مورد تهدیدند. محلیها اما میگویند بعد از سیل، قولِ دادن زمین به آنها بینتیجه مانده و آنها سرگرداناند و مجبور به ماندن. مسئولان هم میگویند این خانهها اغلب مجوز ساخت ندارند و پیگیر گرفتن حکم قضائی برای خانههایی هستند که نباید در حریم رود و آنهم در منطقه حفاظتشده ساخته میشد.
فروغ فکری
۱۴ آذر ۱۴۰۴
مرگ «دوهزار» و «سههزار» با انتقال آب
لولهها سه کیلومتر از سمت منطقه چالدره به پایین کشیده شدهاند و قرار است این لولهها به ۱۳۰ کیلومتر برسند تا آب رودهای «دوهزار» و «سههزار» را به تنکابن، رامسر و عباسآباد برسانند. مسئولان میگویند تنش آبی در این مناطق جدی است و باید بهسمت انتقال آب سطحی پیش برویم، اما منتقدان این طرح میگویند بهجای انتقال آب و طرحهای شکستخورده از ایندست، لولههای شبکه توزیع را که بهعلت فرسودگی و شکستگی باعث هدررفت ۴۰ درصد آب شُرب تولیدی شهرستان تنکابن میشود، درست شود و مسئولان از دادن اطلاعات اشتباه خودداری کنند. فعالان محیطزیست گلایهمندند که با وجود پیگیریهای مستمر، گزارش ارزیابی این طرح در دست نیست و نگراناند این منطقه هم به عاقبت سایر نقاط کشور که درگیر طرحهای بیدلیل انتقال آب است، دچار شود. این درحالیاست که مسئولان محیطزیست استان مازندران پیگیریهای «پیام ما» برای این مسئله را پاسخ ندادند.
فروغ فکری
۵ آذر ۱۴۰۴
هیچ طرحی برای مهار آتش در جنگل نداریم
نزدیک به ۳۰ روز از شروع آتشسوزی در منطقه حفاظتشده «چهارباغ» میگذرد. بعد از آن، جنگلهای ارسباران، ایلام و مناطق دیگری در مازندران طعمه حریق شدند. شدت آتش بالا و همچنان ضعف مدیریت سازمانهای متولی بیشازپیش عیان بود. در این میان، عدهای خشکدارها یا درختان افتاده و شکسته را عامل آتشسوزی و شدت آن عنوان کردند، افرادی که «وحید اعتماد»، دانشیار گروه جنگلداری و اقتصاد جنگل دانشکده منابعطبیعی دانشگاه تهران، آنها را کسانی میداند که میخواهند از آب گلآلود برای بهرهبرداری از جنگل ماهی بگیرند. نبود مدیریت و وجود نداشتن هیچ زیرطرحی در جنگلداری کشور برای مهار آتش دیگر موضوعاتی بودند که او در گفتوگو با «پیام ما» مطرح کرد.
فروغ فکری
۲۶ آبان ۱۴۰۴
سیلاب ناجی بیابان و قنات
بیابان، تا چشم کار میکند گسترده است. تپه ماهورها، شنهای روان و آفتاب. بیهیچ نشانی از درخت و آب. آب در «هیزمچاه» به مترمکعب حساب نمیشود، قطرهقطرهاش در بیابانهایی که تنه به تنه شهر انارک و خشکی بیدریغ شرق اصفهان قرار گرفته، مهم است و «یک یا دو بار باران در سال، یعنی وفور نعمت». این را پیرمرد انارکی میگوید که از آمدن سیل خوشحال است، فقط اینجا و در سالهای اخیر است که سیل خوشحالی آورده. طرح آبخیزداری، سیلاب را بهجای رهاشدن در جاده ترانزیتی اصفهان-مشهد و زندگی مردم، به هیزمچاه آورده، در ۲۰۰ هکتار با این آب، پسته، آنغوزه و گیاهان دارویی کشت شده و حیاتوحش قرق هیزمچاه هم جان گرفتهاند. نگرانی اما از آینده این طرح هم وجود دارد، از اینکه بخواهند به حساب این آب مهارشده از سیلاب، معادن و صنایع را در این منطقه توسعه دهند؛ منطقهای که هنوز شر فرونشست، مانند اصفهان گریبانش را نگرفته است.
فروغ فکری
۱۸ آبان ۱۴۰۴
نجات دماوند
«ببردندش از پیشِ تختِ بلند/ به کوهِ دماوند کردند بند» فریدون، در نبرد با ضحاک، آنطورکه فردوسی در شاهنامه نوشته، ضحاک را نمیکُشد، در دماوند به بند میکشد. اما این کوه اسطورهای که نماد به بند کشیدن شر است، سالیان دراز است که با معدنکاوی و جادهکشیهای بیضابطه و برداشتهای مداوم در بند شده است. ثبت ملی این کوه هم کاری از پیش نبرد و امیدها برای ثبت جهانی بهدلیل وضعیت نابسامانش راه بهجایی نبرده است. این روزها اما سازمان منابعطبیعی تلاش میکند مجوز اکتشاف به معدن جدیدی داده نشود. معادن قبلی فعالیتشان متوقف و جادههای فرعی راهشان به قله بسته شود. قلهای که در تصاویر اخیری که از آن منتشر شده، بیبرف است. برف برای این کوه نمادی است از ایستادگی مقابل شر و نیروهای اهریمنی، حالا دست این کوه خالیتر از همیشه است.