فاطمه باباخانی
روزنامهنگار
فاطمه باباخانی
۶ آذر ۱۴۰۳
«دخالت» یا «عدم دخالت» در جنگل نیازمند طرح جنگلداری است
فشار بر جنگلهای هیرکانی کم نیست. این محدوده دو میلیون هکتاری با چرای بیرویه دام، دفن زباله، گردشگری خارج از ضابطه، تغییر کاربری اراضی با اهداف ویلاسازی، تبدیل جنگل به زمین کشاورزی و … مواجه است. مداخله دیگر به برداشت چوب مربوط میشود، چه بهشکل غیرقانونی توسط جامعه محلی و چه بهشکل قانونی با آییننامههای دولتی! آخرین مورد این روزها خبرساز شده و موجی از مخالفت را شکل داده است. در گفتوگو با دکتر «رحیم ملکنیا»، جنگلشناس و عضو هیئتعلمی دانشگاه لرستان، از او پرسیدیم چرا برداشت چوب از هیرکانی با این حجم از مخالفت حتی میان موافقان بهرهبرداری مواجه شده و برای پایداری این عرصهها چه باید کرد؟
فاطمه باباخانی
۳ آذر ۱۴۰۳
ریسکهای همسایگی با حیوانات
«مردم شاهرود الگویی برای ترویج دوستی با محیطزیست»، جمله آغازین کلیپی است که در فضای مجازی منتشر شده. در ادامه فیلمهایی از جاده سلامتی و مناطق دیگر این شهر میبینیم که در آرامش مشغول تغذیه از گیاهان کنار جداول و میدانهای شاهرود هستند. چندی پیش هم نصب یک بنر در حاشیه جاده سلامتی در شبکههای اجتماعی خبرساز شد که در آن از شهروندان میخواست مراقب حمله پلنگ باشند. این فیلم آیا نشانهای از دوستدار محیطزیست بودن شاهرودیهاست یا اینکه چنین فیلمهایی باید مسئولان محیطزیست را به فکر چارهاندیشی برای بهبود زیستگاههای حیاتوحش بیندازد؟
فاطمه باباخانی
۲۷ آبان ۱۴۰۳
خوزستان؛ سیاهی بیشتر و هوای کمتر
مشخص نیست لاستیک سوزاندهاند یا زباله! شاید هم مزارع نیشکر یا زمینهای کشاورزی را آتش زدهاند؛ تنها دود سیاه است که به چشم میخورد. دودی که وارد ساختمانهای نیمهتمام میشود، از میان درها و پنجرههای نصبنشده عبور میکند و پیش میرود. اندکی جلوتر اهالی پرده را کشیده و پنجرهها را بستهاند. دود اما پس از تماس با شیشه از لای درزها جلو میرود، روی میز، پرده و ریه ساکنان خانه مینشیند و لایه سیاهی بهجای میگذارد. فرق نمیکند آبان باشد یا دی، فروردین باشد یا مرداد، اهوازیها و سایر خوزستانیها همه فصلها و ماههای سال با آلودگی دستبهگریبانند. نقشه ایران بارها توسط کاربران شبکههای اجتماعی برای همدلی با مردم خوزستان و آلودگی و سیاهی که بر جان و مال آنها مینشیند، سیاه شده اما خوزستان رنگ سفیدی به خود ندیده است. آنها چند سال پیش در انتخابات ریاستجمهوری زمان سخنرانی «حسن روحانی» خطاب به او شعار دادند «ما که هوا نداریم، ولی هواتو داریم». حسن روحانی رئیسجمهور شد،اما نه او و نه سایر رؤسای جمهوری پیش و پس از او هوای خوزستانیها را چندان که شایسته مردم این استان بود، نداشتند و ندارند.
فاطمه باباخانی
۱۸ آبان ۱۴۰۳
صد روز شمارش «شکاریها» بر فراز تپههای گلوگاه
سال ۱۳۹۹ یک گروه ۱۳نفره پرندهشناس و پرندهنگر بر فراز تپهای در نزدیکی گلوگاه مازندران، بهمدت ۲۱ روز ۱۲ هزار پرنده شکاری را شمارش کردند. سال بعد تعداد روزهای شمارش افزایش یافت و به ۳۳ روز رسید. مشارکتکنندگان در شمارش هم به همین نسبت افزایش یافتند و به ۲۰ نفر رسیدند، گروه در این بازه زمانی ۳۰ هزار شکاری را شمردند. سال سوم با بررسیهای گروه باز هم روزهای شمارش بالا رفت و به ۷۹ روز رسید و در سال چهارم این روزها به ۱۰۲ افزایش یافتند و بیش از ۱۲۰ هزار شکاری شمارش شد. این کار چه فایدهای دارد؟ چرا در این زمانه سخت اقتصادی و... یک گروه بهشکل کاملاً داوطلبانه حاضر شدهاند بیش از صد روز زمان و زندگی خود را برای این کار بگذارند؟ آنها توسط سازمانهای دولتی و حمایت میشوند و ...؟ در گفتوگو با «علی موسوی» یکی از مدیران پروژه «شمارش پرندگان شکاری گلوگاه» این پرسشها را با او در میان گذاشتیم.
فاطمه باباخانی
۱۴ آبان ۱۴۰۳
همه باهم برای «حفاظت»
«تجربه منصورآباد حاصل یک تلاش جمعی بود.» این جمله را «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمیمنصورآباد رفسنجان، در همایش «درسآموختههای حفاظت مشارکتی» عنوان کرد. آنچه در این همایش از سوی او و سایر سخنرانان مطرح شد، شرح و بسط همین جمله بود: تلاش همگانی برای حفاظت!
فاطمه باباخانی
۱۲ آبان ۱۴۰۳
منصور آبادیها اولین ایرانیان برنده جایزه «مارخور»
حفاظتگاه مردمی منصورآباد رفسنجان توانست برنده جایزه «مارخور» از شورای جهانی حفاظت از حیاتوحش و شکار شود. جایزهای که هر دو سال یکبار به تلاشهای مردمی موفق در زمینه تلفیق حفاظت با بهرهبرداری پایدار از تنوعزیستی و معیشت مردم اعطا میشود. این حفاظتگاه مردمی، جایزه را در خلال اجلاس کنوانسیون تنوعزیستی ملل متحد COP16 در کلمبیا دریافت کرد. بهگفته «حامد ابوالقاسمی»، کارشناس راهبری حفاظت و مدیر حفاظتگاه مردمی منصورآباد رفسنجان، «بهدلیل بالغبر ۱۵ سال حفاظت مشارکتی انجامشده توسط سازمان مردمنهاد دوستداران طبیعت رفسنجان و ایجاد الگویی موفق از ارتباط مؤثر بین حفاظت از حیاتوحش، بهرهبرداری پایدار و معیشت جامعه محلی به گواه آمار و شاخصها، منصورآباد موفق به دریافت این جایزه شد.»
فاطمه باباخانی
۷ آبان ۱۴۰۳
تعارض بین خرسها و آدمها صفر نمیشود
خرس آمل چه در هفتههای اخیر و چه در تعطیلات نوروز، در هر حال کشته شده است. این موضوع را رئیس اداره حفاظت محیطزیست شهرستان آمل نیز تأیید کرده است و گفته «اصل تلف شدن دو قلاده خرس توله و مادرش در جنگلهای «اندرزکوه» دهستان چلاو آمل درست است.» وقتی این خبر را در کنار سایر اخبار کشته شدن خرسها در مازندران میگذاریم، به یک کلمه میرسیم: «تعارض». انگیزهها البته متفاوتند؛ باغداران و دامداران برای حفاظت از باغها و دامها این گونه را میکشند، گروه دیگری برای تفریح ماشه را میچکانند و دسته سوم گوشت و روغن برایشان انگیزهای است تا خرسها را هدف بگیرند. بهگفته «پیمان مقدس» کارشناس حفاظت، در غرب مازندران و استان گیلان، گرفتن روغن خرس بین بخشی از محلیها رواج دارد و از گوشت این گونه هم استفاده میکنند.
فاطمه باباخانی
۵ آبان ۱۴۰۳
حکایت تلخ هوای اراک
سهشنبه به سهشنبه بهمدت هشت هفته اراکیها در زمهریر زمستان و آلودگی هوا پلاکاردی در دست به خیابان میآمدند. «سمیرا نجمزاده» ۴۶ساله یکی از شرکتکنندگان دائمی بود. او با برگهای در دست در میان خیل جمعیت میایستاد و در سکوت به آنچه بر سر سلامت اراکیها آمده، اعتراض میکرد. سمیرا دیگر زنده نیست، او دو ماه پیش بر اثر سرطان درگذشت. سمیرا تنها قربانی این بیماری در استان مرکزی نیست، شهروندان اراک و شهرهای اطرافش مثل شازند و خنداب سالهاست زیر بار فشار آلودگی هوا، با انواع و اقسام بیماریها دستوپنجه نرم میکنند. «احمدی بیغش»، نماینده شازند در مجلس شورای اسلامی، در مرداد ۱۴۰۲ در صحن مجلس اعلام کرد که ۳۰ درصد مردم این شهر بهدلیل همجواری با نیروگاه به سرطان مبتلا شدهاند. «کورش بختیاری»، فعال محیطزیست در اراک یکی از کسانی است که سالهاست برای توقف مازوتسوزی در این شهر تلاش میکند، ایده سهشنبههای بدون خودرو را اولینبار او مطرح کرد و حالا بختیاری از آن دوچرخهسواری به سهشنبههای اعتراضی رسیده است. از او درباره چگونگی شکلگیری این برنامه و برنامههایشان برای امسال پرسیدیم.