فاطمه باباخانی
روزنامهنگار
فاطمه باباخانی
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
تنهایی خرسهای سیاه ایران
«ساعت ۳ بامداد پنجشنبه، مأموران ایست و بازرسی شهرستان «بانه» در جریان بازرسی از یک خودروی پراید، موفق به کشف دو قلاده تولهخرس سیاه شدند؛ تولههایی که قاچاقچیان قصد داشتند آنها را از مرزهای غربی کشور خارج کنند.» این تنها یک خبر کوتاه از کشف یک محموله قاچاق نیست. پرسشی که همچنان بیپاسخ مانده این است؛ این تولهها از کجا آمدهاند و قرار بود به کجا برسند؟ پرسشی که نه فقط درباره این مورد، بلکه درباره مجموعهای از توله خرسهای سیاهی که در سالهای اخیر از قاچاقچیان کشف شدهاند نیز پاسخی روشن ندارد. این در حالی است که «خرس سیاه بلوچی» یکی از گونههای بهشدت در خطر انقراض در ایران است؛ گونهای که پس از یوزپلنگ، دومین اولویت حفاظتی در میان پستانداران کشور به شمار میرود.
فاطمه باباخانی
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
روزگار سیاه گونههای خلیجفارس
قایق موتوری در میان سیاهی دریا پیش میرود، آنسوتر پالایشگاه «لاوان» بر اثر حمله صبح روز آتشبس در حال سوختن است، در سواحل «شیدور» و لاوان مرگ است که جولان میدهد، تنوع زیستی در این دو نقطه در حال کشیدن آخرین نفسها هستند، نمونهاش لاکپشت مرده شناور در آب، حلزونها و پرندههای آغشته به نفت در فیلمی که بهتازگی در شبکههای اجتماعی از بمباران این پالایشگاه منتشر شده است! این تمام ماجرا نیست، دلفینها، نهنگها، نوزادان لاکپشتهایی که قرار است به دنیا بیایند هم تحتتأثیر این آلودگی قرار میگیرند و میمیرند.
فاطمه باباخانی
۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
«عادی سازی» با کدام استدلال؟
فاطمه باباخانی
۲۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
هیرکانی در آزمون سیاست تازه جنگلداری
«برداشت درختان ریشهکن، شکسته و افتاده تجمعی ناشی از بروز عوامل طبیعی (طوفان، سیل، برف سنگین، لغزش و رانش وسیع) و آفتزده غیرقابلاحیای جنگلها (خارج از مدیریت شهرداریها) و همچنین درختان خطرساز در حاشیه جادههای جنگلی و پارکهای جنگلی صرفاً توسط سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با تأیید رئیس سازمان مزبور انجام میگیرد.» این متن تبصره یک ماده ۳۶ برنامه هفتم توسعه است. عزم سازمان منابع طبیعی برای اجرای این بند انتقادهای زیادی را این روزها میان گروهی از کارشناسان و فعالان حوزه منابع طبیعی به همراه داشته است. «کامران پورمقدم»، معاون جنگل سازمان منابع طبیعی کشور در گفتوگو با «پیام ما» به این پرسشها پاسخ داد، به گفته او آنچه قرار است در جنگلهای هیرکانی انجام شود، جنگلداری نوین است نه برداشت درختان شکسته و افتاده.
فاطمه باباخانی
۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
حشــــــرات همهجا هستند، مگر در بودجهها
رد حشرات را در همهجا میتوان دید، جز در پروژهها و بودجهها! موضوعی که باعث شده آگاهی ما درباره این گونهها که نقشی حیاتی در زندگیمان دارند اندک باشد. معدود پژوهشگرانی در ایران زندگیشان را وقف افزایش دانش ما درباره حشرات کردهاند. «ادوارد ویلسون» زیستشناس و حشرهشناس همین مقوله را فرصتی عنوان میکند تا پژوهشگران جوان در فضایی بی یا کم رقیب رشد کنند و تبدیل به پژوهشگری برجسته در عرصه جهانی شوند.
فاطمه باباخانی
۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵
پنج دهه میدانداری یک زن در محیطزیست ایران
انقلاب شد، همه چیز از هم پاشید، بسیاری از مدیران سازمان حفاظت محیطزیست مهاجرت کردند، بین زنان کارشناس، «شیرین ابوالقاسمی» تنها ماند. او در آن روزهای پرتلاطم، مدام در تکاپو بود، برای حفظ «پردیسان»! در آن سالها هر کسی با برگهای میآمد و ادعا میکرد سند بخشی از این عرصه به نام او یا سازمانش است. در گفتوگو با این کارشناس، از چگونگی ورودش به سازمان حفاظت محیطزیست، ادعاها درباره پردیسان و کارهایی که در این دههها انجام داده سؤال کردیم.
فاطمه باباخانی
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۵
نجاتیافته از نبــــــــرد تنبهتن با خرس
تمام بدن «صمد برکی تجلی» غرق خون بود. از صورت، پا و دستش که بر اثر حمله خرس پارهپاره شده بود، خون میرفت، نای حرفزدن نداشت، با خودش فکر کرد این آخرین ساعتهای زندگیاش است، برای همین از همکارش «حامد تابش» خداحافظی کرد. خوشبختانه مدیران استان خراسان شمالی کار سخت را در این شرایط جنگی انجام دادند، با دستور آنها ساعتی بعد هلیکوپتری بلند شد و در پارک ملی گلستان فرود آمد تا اعجوبه حفاظت پارک ملی گلستان زنده بماند.
فاطمه باباخانی
۶ اردیبهشت ۱۴۰۵
زاگرس در انتظار فصل آتش
بارشهای گسترده در غرب ایران، «دریاچه ارومیه»، «سراب نیلوفر» و سایر تالابهای شمال غرب ایران را پر آب کرده، در جنوب زاگرس هم بارشها، باعث سبزشدن پهنههای زاگرس شده، بااینحال همین بارشها یک نگرانی هم به وجود آورده، احتمال حریقهای گسترده در فصل گرم سال! این نگرانی زمانی بیشتر میشود که فعالان و کنشگران محیطزیست درباره هر گونه برنامه سازمان منابع طبیعی برای اطفای حریق در این محدوده ابراز بیاطلاعی میکنند.