کنفرانس امنیتی بغداد
در تلاش برای ایجاد صلح و امنیت پایدار
بسم الله خرمی/ پژوهشگر
کنفرانس بغداد صبح دیروز با حضور مقامات و نمایندگان کشورهای مختلف در حالی آغاز به کار کرد که در روزهای اخیر شاهد انفجارهای مهیبی در عراق و دیگر مناطق خاورمیانه بوده ایم.
فواد منصور رئیس جمهور عراق ضمن بیان اینکه گفتگو آغازگر و نخستین گام برای انسانیت و تحول است گفت: هدف از این همایش، بررسی وضعیت عراق پس از داعش است، و ما به صورت عملی گفتگوها و اظهار نظرها را در این زمینه آغاز کرده ایم.
حیدر العبادی نخست وزیرعراق خاطر نشان کرد: تروریسم از سلاح طایفه‌گرایی در عراق و سوریه برای تفرقه افکنی در جامعه استفاده می‌کند. خطرناک‌ترین مسئله در عراق، طایفه گرایی سیاسی برای به دست آوردن آرای انتخاباتی است. تروریسم با نام‌های جدید پدیدار خواهد شد و باید بر آن چیره شویم. با همکاری همه طرف‌ها در عراق، سلاح را فقط در دست نیروهای دولتی محدود خواهیم کرد.
در گفتگو با دکتر محمود بابایی استاد روابط بین الملل دانشگاه شهید باهنر کرمان به بررسی عوامل ناامنی منطقه و راه حل آن نشستیم. وی معتقد است عامل ناامنی منطقه خاورمیانه را نمی توان تروریسم و طایفه گرایی دانست بلکه موضوع جدی تر از این هاست که دو نظریه در روابط بین الملل در این رابطه وجود دارد. نظریه لیبرالیستی معتقد است که فقر و شرایط بد اقتصادی باعث گسترش طایفه گرایی و تروریسم است و نظریه سازه انگاری عدم آگاهی را عامل اصلی طایفه گرایی و تروریسم می داند که به نظر می رسد این نظریه واقع بینانه تر است.
وی با اشاره به اینکه کج روی رسانه ای و جناح گرایی آن، فرهنگ ضعیف و دنباله رو، رویکرد نادرست در دانشگاه ها و مدارس را مهمترین عوامل رشد تروریسم و منطقه گرایی معلول عدم آگاهی است، ادامه داد: رسانه های غربی امروز به گونه ای سازماندهی و برنامه ریزی شده اند که در جهت توسعه سیاسی و اقتصادی و غلبه بر سایر فرهنگ ها حرکت می کند. آنها حتی در گزینش های خبری هم به طور حرفه ای عمل می کنند اما رسانه های خاورمیانه نه تنها در جهت همگرایی منطقه ای بلکه در جهت تخریب منطقه و ناامنی تلاش می کنند و نوعی تفکر خودبیگانگی بر آن مسلط است و گزینش های خبری هم بصورت ناشیانه است. دانشگاه ها و مدارس غربی و دروس آن به گونه ای طراحی شده اند که در جهت رفع نیازمندی های جامعه فعالیت کنند و تلاششان رشد فرهنگی جامعه است، ، اما در خاورمیانه مدارس و دانشگاه ها به جای اینکه به دنبال رفع نیازهای جامعه باشند نوعی تقلیدگرایی را در پیش گرفته اند و برای اموری تلاش می کنند که منفعت اجتماعی را در پی ندارد و نه تنها باعث رشد فرهنگی جامعه نمی شوند بلکه نوعی بی تفاوتی نسبت به مسائل را در جامعه به وجود می آورند. استادیار بخش علوم سیاسی گفت: دست اندرکاران نظام آموزشی منطقه از کاربرد داشتن دروس ارائه شده در دانشگاهها غالب شده اند و نوعی جریان یکنواختی را بسط داده اند که مانع رشد فکر و آگاهی جامعه شده است.
در پایان دکتر بابایی راه حل بحران در منطقه خاورمیانه در دو موضوع می داند:
اولا رسانه ها باید از جناح گرایی جلو گیری کنند و سعی در تقویت آگاهی جامعه داشته باشند، تفکرات تفرقه گرایانه خود را کنار بگذارند و در تلاش برای اجماع منطقه ای باشند. دوما مدیران و برنامه ریزان آموزشی باید مدارس و دانشگاه ها به سمتی هدایت کنند که در پی حل بحران های منطقه ای باشند و نه اینکه صرفا مدرک گرایی را گسترش دهند . تا زمانی که زیرساخت ها نوعی چشم انداز منطقه ای که عامل وحدت بخش منطقه ای را دنبال نکنند نباید امید منطقه ای توسعه یافته و امن را داشت.