موضع رسمی؛ هیچ مجوزی برای کشت خشخاش صادر نشده است

مرتضی میرزایی، معاون مبارزه با مواد مخدر ستاد مبارزه با مواد مخدر نهاد ریاست‌جمهوری، با صراحت تأکید کرد که هیچ طرح یا مجوزی برای کشت قانونی خشخاش یا گیاه شقایق ایرانی در کشور به تصویب نرسیده است. وی با بیان اینکه قانون‌گذار به‌صراحت کشت این گیاهان را جرم‌انگاری کرده، افزود: «هیچ‌گونه مجوزی صادر نشده و نخواهد شد و دستگاه‌های اجرایی موظف به برخورد قانونی با هرگونه کشت غیرمجاز هستند.»

چرا موضوع تأمین مواد اولیه دارویی مطرح شد؟

چالش تأمین مواد اولیه دارویی مبتنی بر مورفین، پس از محدودیت کشت خشخاش در افغانستان و کاهش کیفیت مواد ورودی، به یکی از دغدغه‌های کشور تبدیل شد. میرزایی در این باره گفت: «مواد ورودی از مرزهای شرقی دارای ناخالصی بالایی است و صرفه اقتصادی برای فرآوری دارویی ندارد. ستاد مبارزه با مواد مخدر پیشنهادهایی را برای تأمین این مواد از طریق واردات قانونی یا استفاده از ظرفیت‌های داخلی مطرح کرد، اما این طرح‌ها همچنان در مراحل کارشناسی هستند و به هیچ عنوان به معنای صدور مجوز کشت نیست.»

چالش‌های فنی؛ چرا «شقایق ایرانی» راهکار ساده‌ای نیست؟

بسیاری تصور می‌کنند با کشت گیاه «شقایق ایرانی» می‌توان به‌راحتی مواد دارویی تولید کرد، اما این مقام مسئول با رد این نگاه ساده‌انگارانه تصریح کرد: «استحصال مواد مؤثره این گیاه، نیازمند تجهیزات پیشرفته و فناوری‌های تخصصی است که در حال حاضر در کشور موجود نیست. علاوه بر این، ما هنوز بذر استاندارد و اصلاح‌شده برای این کار را در اختیار نداریم.» او افزود که حتی در صورت ورود به این حوزه، باید زیرساخت‌های نظارتی فوق‌سنگین ایجاد شود تا از انحراف مواد به چرخه قاچاق جلوگیری شود.

کشت‌های غیرمجاز؛ یک پدیده محدود، نه سراسری

معاون ستاد مبارزه با مواد مخدر با گلایه از آمارسازی‌های غیرمستند برخی افراد، گفت: «وجود برخی کشت‌های غیرمجاز در نقاط صعب‌العبور و کوهستانی، پدیده‌ای است که در هر جامعه‌ای ممکن است رخ دهد، اما تعمیم آن به کل کشور خطای راهبردی است.» وی تأکید کرد در بسیاری از مناطق، مردم محلی و شوراهای روستا خود پیشگام مقابله با این پدیده هستند. او هشدار داد که اظهارات غیرمستند و اغراق‌آمیز، در مجامع بین‌المللی به‌عنوان سندی علیه جمهوری اسلامی ایران استفاده می‌شود و باید از بیان آن‌ها خودداری کرد.

تغییر الگوی قاچاق؛ از تریاک به مواد صنعتی

گزارش‌ها نشان می‌دهد که با کاهش تولید تریاک در افغانستان، قاچاقچیان به سمت تولید و ترانزیت مواد صنعتی و «شیشه» تغییر جهت داده‌اند. میرزایی این موضوع را یک زنگ خطر جدی برای منطقه دانست و گفت: «بخش عمده درآمدهای جایگزین در آن سوی مرزها از طریق کارگاه‌های تولید مواد صنعتی تأمین می‌شود که نیازمند هوشیاری و نظارت بیش از پیش دستگاه‌های امنیتی و انتظامی کشور است.»