مدیریت پسماند باید از یک هزینه به یک فرصت اقتصادی تبدیل شود

محمدجعفر قائم‌پناه، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، در جلسه کارگروه ملی مدیریت پسماندها در دولت چهاردهم با اشاره به تجربه کشورهای توسعه‌یافته گفت مدیریت پسماند می‌تواند به یک منبع درآمد و ارزش اقتصادی تبدیل شود، نه صرفاً یک بار مالی برای دولت و شهرداری‌ها.

وی با یادآوری تجربه اعزام شهردار کرمانشاه به آلمان در سال ۱۳۷۷ برای بررسی الگوهای بازیافت افزود: در آن زمان نیز روشن بود که در برخی شهرهای آلمان، زباله یکی از منابع مهم درآمد شهری محسوب می‌شود. به گفته او، همین تجربه نشان می‌دهد که اگر مدیریت پسماند به‌درستی طراحی شود، می‌تواند بخشی از اقتصاد شهری و محلی را فعال کند.

شهرداری‌ها مسئول مستقیم پسماند هستند

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر اینکه مشکلات کشور نباید صرفاً به فساد تقلیل داده شود، گفت همه مسئولان باید نسبت به مسائل کشور پاسخگو باشند و در حوزه پسماند نیز شهرداری‌ها مسئول مستقیم هستند و باید نقش فعال‌تری در حل این معضل ایفا کنند.

قائم‌پناه تصریح کرد که برای حل بحران پسماند، فقط برگزاری جلسه کافی نیست، بلکه لازم است مدیران اجرایی مرتبط هر استان، به‌ویژه شهرداران و تصمیم‌گیران اصلی، در نشست‌های تخصصی حضور داشته باشند تا برنامه‌های عملیاتی دقیق و قابل اجرا ارائه شود.

نقش افکار عمومی، رسانه‌ها و آموزش در حل بحران پسماند

وی یکی از مهم‌ترین ابزارهای اصلاح وضعیت پسماند را جلب مشارکت مردم و استفاده از ظرفیت افکار عمومی دانست و گفت تجربه پرونده‌هایی مانند میانکاله نشان داده است که حساسیت اجتماعی می‌تواند روند رسیدگی به مسائل محیط زیستی را تسریع کند.

به گفته قائم‌پناه، فرهنگ‌سازی در حوزه مدیریت پسماند باید با کمک مدارس، دانشگاه‌ها، رسانه‌ها، صداوسیما و برنامه‌های فرهنگی دنبال شود تا مردم درک روشن‌تری از اهمیت تفکیک زباله، بازیافت و کاهش تولید پسماند پیدا کنند.

ارزیابی استان‌ها با شاخص‌های دقیق و قابل اندازه‌گیری

معاون اجرایی رئیس‌جمهور با تأکید بر لزوم تدوین شاخص‌های کمی و شفاف برای مدیریت پسماند گفت تجربه موفق در حوزه بهداشت نشان داده است که هر جا شاخص‌گذاری، پایش مستمر و تحلیل داده‌ها جدی گرفته شده، نتایج ملموس‌تری به دست آمده است.

وی با اشاره به تجربه‌های خود در نظام سلامت، از کاهش چشمگیر شاخص مرگ‌ومیر نوزادان و کنترل بیماری‌هایی مانند کزاز نوزادی به‌عنوان نمونه‌ای از اثرگذاری آموزش، پایش و برنامه‌ریزی مبتنی بر داده یاد کرد و افزود همین رویکرد باید در مدیریت پسماند نیز اجرا شود.

مدیریت پسماند؛ معیار جدید ارزیابی عملکرد استانداران

قائم‌پناه در پایان پیشنهاد کرد استان‌هایی که با بحران شدیدتر پسماند روبه‌رو هستند یا استانداران آن‌ها آمادگی بیشتری برای اجرای برنامه‌ها دارند، در اولویت رسیدگی قرار گیرند. او همچنین خواستار آن شد که شاخص مدیریت پسماند به‌عنوان یکی از معیارهای اصلی در ارزیابی عملکرد استانداران لحاظ شود تا این مسئله از سطح توصیه به سطح مسئولیت‌پذیری اجرایی ارتقا پیدا کند.

جذابیت مالی، بسترساز فساد در مدیریت پسماند