به گزارش پیام ما، انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز در بیانیه‌ای به نقد رویکردی پرداخت که در ادبیات سیاست‌گذاری فضای مجازی کشور با عنوان «اینترنت پرو» یا «اینترنت پایدار ویژه کسب‌وکارها» مطرح شده است. در این بیانیه آمده است که در سال‌های گذشته واژه «امنیت» به عنوان مهم‌ترین چارچوب توجیهی برای اعمال محدودیت‌های اینترنتی مورد استفاده قرار گرفته، اما آنچه در لایه‌های مختلف جامعه مشاهده می‌شود، نشان‌دهنده نوعی تناقض در این زمینه است.

در این بیانیه تأکید شده است که در حالی که محدودیت‌های گسترده اینترنت با هدف حفظ امنیت ملی اعمال می‌شود، در برخی موارد با پرداخت مبالغی و از طریق دسترسی به خدماتی مانند «کانفیگ خاص» یا اشتراک‌هایی که از آن‌ها با عنوان «اینترنت پرو» یاد می‌شود، امکان دسترسی کم‌محدودتر به اینترنت فراهم می‌شود. به باور این انجمن، چنین وضعیتی می‌تواند این تصور را در جامعه ایجاد کند که محدودیت‌های موجود برای برخی گروه‌ها قابل دور زدن است.

در ادامه بیانیه آمده است که طرح «اینترنت پرو» که گفته می‌شود برای شرکت‌ها، استارتاپ‌ها، بازرگانان و نهادهای پژوهشی طراحی شده و با احراز هویت شغلی دسترسی پایدارتر و کم‌محدودتری فراهم می‌کند، در عمل ممکن است به ایجاد نوعی نابرابری در دسترسی به اینترنت منجر شود. به اعتقاد این انجمن، تبدیل دسترسی به اینترنت به خدمتی که نیازمند پرداخت هزینه‌های بالا یا طی مراحل اداری خاص باشد، می‌تواند زمینه شکل‌گیری نوعی اقتصاد خاکستری در این حوزه را فراهم کند.

انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز در بخش دیگری از بیانیه خود به پیامدهای احتمالی این رویکرد اشاره کرده است. در این بیانیه آمده است که چنین سیاستی ممکن است به تضعیف اعتماد عمومی منجر شود؛ زیرا در شرایطی که شهروندان احساس کنند محدودیت‌ها برای همگان یکسان اعمال نمی‌شود، باورپذیری سیاست‌های مرتبط با امنیت نیز کاهش خواهد یافت.

همچنین در این بیانیه به احتمال شکل‌گیری رانت و فساد سیستمی اشاره شده است. به گفته این انجمن، در صورتی که معیارهای احراز هویت برای دسترسی به خدماتی مانند «اینترنت پرو» شفاف نباشد، امکان ایجاد زمینه برای واسطه‌گری، رانت‌خواری یا شکل‌گیری بازارهای غیررسمی فراهم می‌شود.

از دیگر محورهای مطرح‌شده در این بیانیه، موضوع عدالت ارتباطی و تأثیر آن بر فعالیت‌های اقتصادی و پژوهشی است. در این بخش تأکید شده است که کسب‌وکارهای کوچک و نوپا که بخش مهمی از فعالیت‌های اقتصادی را تشکیل می‌دهند، ممکن است در صورت دسترسی نداشتن به اینترنت پایدار و آزاد، از رقابت در بازارهای جهانی بازبمانند، در حالی که شرکت‌های بزرگ‌تر از امکانات بیشتری برخوردار خواهند بود.

این انجمن در ادامه با اشاره به اهمیت فضای مجازی در زندگی امروز، آن را بخشی جدایی‌ناپذیر از فضای زندگی شهروندان دانسته است. در بیانیه مذکور آمده است که همان‌گونه که در شهرسازی، دسترسی نابرابر به زیرساخت‌هایی مانند حمل‌ونقل عمومی یا فضاهای عمومی می‌تواند به شکل‌گیری شکاف‌های اجتماعی منجر شود، در فضای دیجیتال نیز محدودیت‌های طبقاتی در دسترسی به اینترنت می‌تواند پیامدهای اجتماعی به همراه داشته باشد.

در پایان این بیانیه، انجمن صنفی مهندسان مشاور معمار و شهرساز از مقامات رسمی دولت خواسته است تا اجرای طرح «اینترنت پرو» در شکل فعلی آن متوقف شده و مفهوم «اینترنت پایدار» به عنوان حقی عمومی مورد بازنگری قرار گیرد. همچنین این انجمن خواستار بازگشایی تدریجی و شفاف دسترسی به شبکه‌های جهانی برای همه شهروندان، حذف واسطه‌ها و بازارهای غیررسمی فروش اشتراک‌های ویژه و ارائه گزارش شفاف درباره فرآیندهای احراز هویت مرتبط با این طرح شده است.

در بخش پایانی بیانیه نیز تأکید شده است که امنیت پایدار در جامعه زمانی محقق می‌شود که دسترسی به اطلاعات و ارتباطات به عنوان ابزاری برای تقویت همبستگی اجتماعی و توسعه ملی مورد توجه قرار گیرد. در این بیانیه همچنین به تجربه روزهای اتصال اینترنت در دوره جنگ ۱۲ روزه اشاره شده و آمده است که حضور کاربران ایرانی در شبکه‌های اجتماعی برای بیان روایت ایران از جنگ و تجاوز اسرائیل، نشان داد که تقویت دسترسی به اینترنت می‌تواند در تقویت صدای ملی در سطح جهانی نقش داشته باشد.