عقب‌نشینی یک یخچال طبیعی در کشمیر





عقب‌نشینی یک یخچال طبیعی در کشمیر

۲۸ آذر ۱۴۰۴، ۱۷:۲۸

|پیام ما| از دامنه‌های بالادست «پاهالگام»، یخچال طبیعی «کولاهوی» همچون نواری باریک و چروک‌خورده از یخ دیده می‌شود که در سراسر هیمالیای غربی امتداد یافته است. این یخچال که زمانی شریان سفید و عظیمی بود و رودخانه‌ها، مزارع و جنگل‌ها را تغذیه می‌کرد، اکنون به‌طور پیوسته در حال عقب‌نشینی است و پشت سر خود سنگ‌های برهنه، یخ‌های شکاف‌دار و چراگاه‌ها و چمنزارهای آلپی تازه نمایان‌شده را بر جا می‌گذارد. آب حاصل از ذوب این یخچال برای قرن‌ها شالیزارهای برنج، باغ‌های سیب، مزارع زعفران و مراتع دام را سیراب کرده بود. اکنون با کوچک‌تر شدن توده یخ، کل شبکه حیاتی که به آن وابسته بود، در حال دگرگونی است.

گل‌های آلپی زودتر از موعد شکوفا می‌شوند و گرده‌افشان‌ها را سردرگم می‌کنند. گوزن مُشکی و بز کوهی چراگاه‌های خود را از دست می‌دهند و پلنگ‌های برفی به‌طور فزاینده‌ای در نزدیکی روستاها دیده می‌شوند؛ چراکه طعمه‌ای برای شکار باقی نمانده است.

برای دانشمندان، کولاهوی نمادی از یکی از چشمگیرترین دگرگونی‌های بوم‌شناختی منطقه است. چوپانان از کوچک‌شدن مراتع و جابه‌جایی مسیر جویبارها گزارش می‌دهند؛ تغییراتی که مستقیماً بر دام‌ها اثر می‌گذارد.

اسناد تاریخی نشان می‌دهد کولاهوی از اواسط قرن نوزدهم در حال کوچک شدن بوده است. یک ارزیابی ماهواره‌ای در سال ۲۰۲۰ نشان داد این یخچال طی نزدیک به شش دهه، تقریباً یک‌چهارم از مساحت خود را از دست داده است.

«طالب بشیر بَهات»، پژوهشگر دانشگاه علوم و فناوری کشاورزی، می‌گوید این تغییرات در سراسر منطقه در حال دگرگون کردن مناظر و جوامع انسانی است: «تغییر در ذوب یخچال و ارتفاع خط برف، جریان رودخانه‌ها را دگرگون می‌کند؛ موضوعی که بر آبیاری، باغ‌ها و مراتع اثر می‌گذارد.»

او می‌افزاید گیاهان آلپی با چالش‌های تازه‌ای روبه‌رو هستند؛ زیرا گونه‌های ارتفاعات پایین‌تر به زمین‌های تازه نمایان‌شده نفوذ می‌کنند و تعادل ظریف اکوسیستم‌ها را بر هم می‌زنند.

افزایش دما و آلودگی ناشی از وسایل نقلیه، سوزاندن چوب و فعالیت‌های ساختمانی، سطح یخ را تیره می‌کند و ذوب آن را شتاب می‌بخشد. جنگل‌زدایی و گسترش زیرساخت‌های گردشگری در بالادست حوزه آبگیر نیز این مشکل را تشدید کرده است.

برای کشاورزان محلی، این تغییرات کاملاً ملموس است. «عبدالغنی دار» از منطقه «پولواما» می‌گوید: «کانال آب تا اواخر ژوئن خشک شد؛ خیلی زودتر از معمول. حتی نتوانستیم نیمی از محصول را آبیاری کنیم. چنین وضعیتی حتی در بدترین سال‌های دهه ۱۹۹۰ هم رخ نداده بود. حالا برف از بین رفته و جویبارها پیش از آغاز تابستان ناپدید می‌شوند.»

«عرفان رشید»، دانشیار دانشگاه کشمیر، می‌گوید: «در ۶۰ سال گذشته، ۲۵ تا ۳۰ درصد از یخچال‌ها را از دست داده‌ایم و اگر این روند ادامه یابد، ممکن است تا پایان این قرن تا ۷۰ درصد آن‌ها نابود شوند.» او می‌افزاید برآوردها از افزایش دمای ۴ تا ۷ درجه سانتی‌گراد تا پایان قرن حکایت دارد؛ امری که عقب‌نشینی بیشتر یخچال‌ها را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.

زیستگاه گوزن کشمیر نیز با کوچک شدن یخچال در حال تخریب است. با تغییر ترکیب پوشش گیاهی، زیستگاه‌های جانوری از دست می‌روند. اکنون تنها حدود هفت درصد از هیمالیای غربی برای زیست گوزن مُشکی مناسب است و این میزان ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به دلیل چرای بی‌رویه و جنگل‌زدایی باز هم کاهش یابد.

«دانیش احمد»، جنگلبان، می‌گوید: «فعالیت‌های انسانی فضاهایی را که گوزن مُشکی می‌تواند در آنها زنده بماند، هر روز کوچک‌تر می‌کند.»

این الگو در سراسر هیمالیا تکرار می‌شود. در نپال، یخچال یالا بیش از ۶۶ درصد از حجم خود را از دست داده و انتظار می‌رود تا سال ۲۰۴۰ به‌طور کامل ناپدید شود.

هر تابستان، سکوت بر فراز پاهالگام عمیق‌تر می‌شود: پرندگان کمتر، علفخوار کمتر، و برفی کمتر. | منبع: گاردین

به اشتراک بگذارید:





نظر کاربران

نظری برای این پست ثبت نشده است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *