شهرداری علیه کنسرت خیابانی

همان آغازین ساعات اعلام برگزاری کنسرت خیابانی «همایون شجریان» در میدان آزادی، فضای مجازی پر شد از اظهارنظرهای دو طیف متفاوت. عده‌ای آن را فرصتی برای شادی و همبستگی می‌دانستند و عده‌ای هم معتقد بودند چنین اجرایی مناسب فضای فعلی کشور نیست، آن‌هم زمانی که بسیاری از خوانندگان ممنوع‌الکارند و نامی از زنان در میان نیست. بااین‌حال، بنا به وعده و «آرزوی دیرینه» همایون شجریان قرار بود چهاردهم شهریورماه در میدان آزادی و در ساعت ۲۲ برگزار شود؛ تا اینکه دیروز (۱۲ شهریور) خبر لغو آن، حاشیه‌ای تازه به‌وجود آورد.

در کنار سؤالات بسیار درباره برگزاری این کنسرت، به‌گمان بسیاری، غیرقابل پیش‌بینی نبود که این کنسرت به سرانجام نرسد. حجم بازخوردهای منفی و احتمال حضور نیم‌میلیونی مردم هنگام اجرا از عواملی بود که احتمال برگزاری آن را کمتر می‌کرد. چنان‌که برگزاری این کنسرت حمایت اصلاح‌طلبان را به‌دنبال داشت و «آذر منصوری»، رئیس جبهه اصلاحات، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «در شرایطی که بسیاری از مردم توان خرید بلیت‌ گران کنسرت‌ها را ندارند، همایون شجریان می‌خواهد کنسرتی رایگان برگزار کند؛ پیشنهادی که سال‌ها پیش هم مطرح کرده بود. دلیل این حملات غیرمنصفانه علیه او چیست؟»

درنهایت، روز دوازدهم شهریورماه، شجریان در اطلاعیه‌ای از لغو این اجرا خبر داد که دور از انتظار برای خودش هم نبود: «آن چیزی که حدس می‌زدم آخر سر همان شد. تا الان و در دو روز گذشته وسایل ما اجازه ورود نگرفته و به‌نظر می‌آید توان مدیریت برای حضور جمعیت میلیونی این اجرا وجود ندارد. جلسات و بررسی‌هایی که این چندروزه انجام شده، کاریست که می‌بایست قبل از موافقت با درخواست ما در دو ماه گذشته انجام می‌شد.»

ویدئوهای منتشرشده از میدان آزادی هم نشان می‌دهد درهای ورودی آن جوشکاری شده تا مانع از ورود تجهیزات شود.

بااین‌حال «علیرضا زاکانی»، شهردار تهران، در توییتی اقدام شجریان برای شادی مردم و میهن را «ستودنی» خواند و با بیان اینکه «ایشان برای ملت هزینه داده‌اند»، نوشت این کنسرت با «جمع‌بندی هیئت دولت» در «ورزشگاه آزادی» برگزار خواهد شد.

زاکانی در حالی چنین ادعایی را مطرح کرده که «فاطمه مهاجرانی»، سخنگوی دولت در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی ایکس دراین‌باره نوشته است: «موضع دولت از زمان اعطای مجوز به فرزند خلف خسرو آواز ایران روشن است؛ برگزاری کنسرت با حضور میلیونی مردم که تقویت‌کننده اتحاد ملی است.» او اضافه کرده: «تجربه جشن‌های ده‌کیلومتری پس از جنگ نشان داد این خواسته‌ها شدنی است. اگر همه نهادها دست به‌ دست هم دهند.»

معاون فرهنگی و اجتماعی شهرداری تهران نیز در یادداشتی توضیح داده که کنسرت همایون شجریان در میدان آزادی به‌دلیل آماده نبودن زیرساخت‌های اجرایی و هماهنگی‌های دیرهنگام وزارت ارشاد، امکان برگزاری نیافت. 

«محمدامین توکلی‌زاده» در بخش دیگری از نوشته خود اضافه کرده یا به‌دلیل فقدان تجربه برخی مسئولین جدید در معاونت هنری وزارت ارشاد در برگزاری رویدادهای میدانی، مقدمات به‌‌درستی فراهم نشده بود و یا برخی با نگاهی سیاسی و رسانه‌ای قصد دارند قصور خود را به گردن شهرداری تهران بیندازند.

این درحالی‌است که بارها و بارها تهران شاهد برگزاری راهپیمایی‌ها به مناسبت اعیاد بوده است و به‌نظر نمی‌رسد توانایی ساماندهی کنسرت خیابانی از سوی شهرداری وجود نداشته باشد.

درنهایت، لغو این کنسرت به‌اندازه برگزاری آن حاشیه‌ساز شد و موجی از اظهارنظرها را به‌دنبال داشت. عده‌ای هنوز نسبت به آن شکاک هستند و عده‌ای هم آن را فرصتی برای یک همبستگی اجتماعی و شادی جمعی می‌دانند؛ مشابه نمونه کنسرت‌های خیابانی که در جهان برگزار می‌شود. کاربری هم در شبکه ایکس نوشته است: «حتی اگه همایون شجریان نیاد، باز ما جمعه می‌ریم میدون آزادی کنسرت رایگان.»

بااین‌حال، خبر برگزاری کنسرت در ورزشگاه آزادی ظاهراً خلاف آن چیزی است که خود شجریان اعلام کرده بود و حالا برخی اعلام کرده‌اند او ۲۲ شهریورماه در دبی کنسرت خواهد داشت که اجرایی رایگان و در فضای باز است. 

آنچه مسلم است، تفاوت دیدگاه‌ها بین شهرداری تهران و سایر نهادها درباره اجرای کنسرت همایون شجریان حاکی از نبود برنامه‌ریزی منسجم و دشواری‌های مربوط به تأمین امنیت و امکانات لازم برای این برنامه بود. حالا وزارت ارشاد و مدیران فرهنگی تا لحظه نگارش این متن سکوت کرده و «خانه موسیقی ایران» هم هنوز واکنشی نشان نداده است. بااین‌حساب بازنده این ماجرا کیست؟ مردم که بی‌اعتماد شده‌اند؟ وزارت فرهنگ و ارشاد که نتوانست پای حرفش بایستد؟ یا شهرداری که اگر قصدش برگزاری کنسرت رایگان در فضای بهتری بود، باید از ابتدا و پیش از توافق نهایی اعلام می‌کرد؟ هرچه هست، یک اتفاق و همبستگی که حتی به‌طور نمادین می‌توانست مثبت باشد، به‌نام شهرداری تهران خط خورد.