عراقی‌ها به غیرنظامی‌های ایرانی‌ رحم نکردند

وقتی «ممد» بود و بچه‌های محل دورش را گرفته بودند تا مانع تصرف خرمشهر به دست لشکرهای عراق شود، وقتی هنوز گردان تکاوران دریایی بوشهر جان مقابله با لشکر عراق را داشت، وقتی هنوز گردان دژ نیروی زمین ارتش ایران کوچه‌به‌کوچه شهر را با خون خود از اشغال نجات می‌داد، همه رو به جلو بودند و رو به جنگ. کسی به پشت سر نگاه نمی‌کرد و آوارگان بلاتکلیف بودند. مردم غیرنظامی که بیشتر سالمندان، زنان و کودکان بودند، گیر افتادند و در میان محاصره آتش دشمن سرگردان شده بودند.
طبق موازین International Humanitarian Law یا همان حقوق جنگ، بیمارستان‌ها از آتش جنگ در امان هستند. مردم هم فکر کردند که بیمارستان «منطقه‌ امن» است. آنها به بیمارستان «شیر و خورشید» یا «مصدق» پناه بردند، ولی دیری نپایید که هواپیماهای عراقی این بیمارستان را بمباران کردند.
نیروهای شیروخورشید سرخ که کمتر از سه ماه از تغییر عنوان و نشانشان به هلال‌احمر می‌گذشت، با مشاهده وضعیت بیمارستان توانستند نقشه را عملی کنند.
«عبدالرضا ارغایی»، رئیس شعبه هلال‌احمر در سال ۵۹، می‌گوید: «مردم را از بیمارستان به نخلستان کنار شهر می‌کشیدیم که خودش نوعی استتار بود. قایق‌های مردم در حاشیه کارون رها شده بودند. ما از کنار هم چیدن قایق‌ها پلی می‌‌ساختیم تا در تاریکی شب مردم را از روی آن عبور دهیم و به جاده اصلی برسانیم و اینگونه، مردم را با کمک خودشان از منطقه خارج می‌کردیم تا به‌سمت شادگان بروند. موج بزرگی از غیرنظامی‌ها این‌گونه موفق به ترک منطقه شدند.»
داوطلبان هلال‌احمر خرمشهر به‌عنوان بخشی از نهضت جهانی صلیب سرخ وظیفه داشتند بدون دخالت در جنگ، مردم غیرنظامی را نجات دهند و به حال زخمی‌ها رسیدگی کنند.
اما چه بر سر بیمارستان شیروخورشید آمد؟ این بیمارستان که هنوز در خرمشهر فعال است و امروزه نام آن به ولیعصر تغییر پیدا کرده؛ شاهد روزهای سخت خرمشهر بود. دیوارهای آن قبل از هر کس می‌دانستند که جنایت بعدی در خرمشهر چه خواهد بود. دیوارها همه گوش بودند و از تصمیم‌های فرماندهان عراقی خبر داشتند. پس از تصرف خرمشهر بیمارستان مصدق به‌دلیل ساختمان جان‌دار و سخت خود، مرکز فرماندهی و ستاد جنگ عراقی‌ها شده بود.
این راز را نخستین‌بار «علی اصغری» و «مجید فلاحی» برملا کردند. سوم خرداد که خونین‌شهر آزاد شد، «علی راستکار» از ستاد جمعیت هلال‌احمر این دو را به‌عنوان تیم تجهیز و راه‌اندازی مجدد بیمارستان مصدق راهی خرمشهر کرد.
اصغری می‌گوید: «در جلوی ورودی سنگرهای شنی مرتب و تر تمیزی بود. در سالن اصلی وارد اتاق بزرگی شدیم که مبلمان بسیار مجللی داشت، نظافت خیلی خوب، لوازم شیک و عکس بزرگی از صدام حسین که زیر نور می‌درخشید.»
اصغری و تعدادی از داوطلبان که در روزهای بعد به او پیوستند، توانستند بیمارستان را در مدت ۱۳ روز تجهیز کنند و در اختیار بهداری منطقه قرار دهند. بیمارستان مصدق و نیروهای هلال‌احمر گواهی هستند بر آنچه رژیم بعث عراق بر سر غیرنظامی‌ها آورد و نیروهای صلح و امکانات آنها را نادیده گرفت. آنچه در خرمشهر اتفاق افتاد، نمونه‌ای از نادیده گرفتن حقوق جنگ برآمده از کنوانسیون ژنو و پروتکل‌های الحاقی آن است. چرا پس از جنگ حساب نقض این قوانین از عراق پس گرفته نشد و پس از امضای قطعنامه ۵۹۸ عملاً تلاش‌ها برای محکومیت بین‌المللی عراق به فراموشی سپرده شد.