۱۵ دقیقه به ساعت ۱۶ روز یکشنبه ۳۰‌ام اردیبهشت مانده بود که نخستین اخبار از سقوط بالگرد رئیس جمهور منتشر شد. محل دقیق سانحه «جنگل دیزمار» در محدوده بین ورزقان و جلفا استان آذربایجان شرقی بود. ورزقان در میانه راه سد «قیزقلعه‌سی» و تبریز قرار دارد که در مسیر پرواز بالگرد ابراهیم رئیسی قرار داشت. فاصله تبریز تا ورزقان حدود یک ساعت است.

ابتدا اعلام شد که ️بیش از ۲۰ تیم امداد و نجات با تجهیزات کامل از جمله پهپاد و سگ‌های زنده‌یاب به منطقه اعزام شده‌اند. در کنار آنها گروه‌هایی از تکاوران و نیروهای مخصوص نیروهای مسلح نیز برای کمک به عملیات جستجو در منطقه حضور یافتند. این خبر را خبرگزاری ایرنا ساعت ۱۷:۳۷ دقیقه یکشنبه منتشر کرد. از همین زمان اعلام شد به دلیل صعب‌العبور بودن منطقه و همچنین شرایط جوی نامساعد بویژه مه غلیظ در منطقه عملیات جستجو و نجات زمانبر خواهد بود.

به گزارش ایرنا ساعت ۱۷:۴۳ دقیقه سخنگوی اورژانس کشور از اعزام ۸ دستگاه آمبولانس به منطقه وقوع سانحه برای بالگرد حامل رییس جمهور خبر داد و گفت: به دلیل مه شدید امکان امداد هوایی وجود ندارد. پس از سخنگوی دولت با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: با دستور معاون اول رئیس جمهور وزیر بهداشت و معاون اجرایی رئیس جمهور به منطقه اعزام شدند.

ساعت ۱۸:۰۰ رئیس هلال احمر از افزایش تیم‌های امدادی اعزامی به منطقه از ۲۰ به ۴۰ تیم و پایش منطقه خبر داد : «منطقه را پایش می‌کنیم با توجه به نشانه‌هایی که در منطقه داریم شرایط جوی بسیار نامساعد و سخت گذر است اما با تمام تلاش اقدامات جست‌وجو انجام می‌شود. از پهپاد استفاده کردیم اما با توجه به شرایط جوی هوا امکان جست و جوی هوایی وجود ندارد. از طریق نیروهای واکنش سریع در حال جست‌و جو‌ هستیم.»

وزیر بهداشت حدود ساعت ۱۹ به تبریز  رسید. او در گفت و گویی بیان کرد: «در منطقه مس سونگون هستیم، همه نیروهای امدادی مشغول جست و جو هستند و منطقه بسیار مه آلود است و به همین دلیل امکان جست و جو خیلی سخت شده است. همه امکانات درمانی اتوبوس آمبولانس جراح و پزشکان در محل مستقر هستند تا اقدامات درمانی پس از پیدا شدن بالگرد را انجام دهیم.»

تاریکی هوا و سخت شدن امداد و نجات

۳ ساعت گذشت، هوا تاریک شد و همچنان خبری از پیدا شدن بالگرد رئیس جمهور نبود. تاریکی هوا و بارش باران به سختی عملیات امداد و نجات افزود. اطلاعات منتشر شده  نشان می‌دهد که محل جستجو در ارتفاعات بوده و امکان حضور با خودرو وجود نداشت. به همین دلیل امدادگران ناچار به حرکت با پای پیاده بودند. ساعت حدود ۸ شب بود که سرلشکر باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به ارتش، سپاه و فرماندهی انتظامی دستور داد از همه ظرفیت‌های خود برای تفحص و امدادرسانی به بالگرد حامل رئیس‌جمهور و همراهان او استفاده کنند.

سخنگو و دبیر هیات دولت ساعت ۸ شب اعلام کرد هیچ خبر جدیدی نیست: «شرایط سخت و پیچیده‌ای را تجربه می‌کنیم؛ این حق مردم و رسانه‌ها است که در جریان آخرین اخبار حادثه بالگرد رییس‌جمهور قرار گیرند اما با توجه به مختصات محل حادثه و شرایط جوی، تا این لحظه «هیچ» خبر جدیدی وجود ندارد.»

نخستین اخبار شناسایی محل احتمالی حادثه حدود ساعت ۲۰:۳۰ اعلام شد. ستاد ملی مدیریت شرایط اضطراری هلال‌احمر در اطلاعیه شماره یک خود نوشت؛ گزارش‌های اولیه حاکی است محل احتمالی حادثه شناسایی شده و امدادگران در این مسیر در حال حرکت هستند. دقایقی بعد اما وزیر کشور اعلام کرد نیروهای امدادی هنوز به نقطه مدنظر نرسیده‌اند و جست‌جو ادامه دارد: «با توجه به اینکه منطقه شیب‌تند و جنگل است و از سوی دیگر شاهد بارش باران شدید هستیم، کاملا دید سخت است و به همین دلیل هنوز متاسفانه به نقطه مدنظر نرسیده‌اند اما نیروها در منطقه حضور وسیعی دارند و امیدواریم با دعای مردم عزیز هر چه سریعتر به نقطه حادثه برسند.»

حدود ساعت ۲۱ ستاد ملی مدیریت شرایط اضطراری هلال‌احمر در اطلاعیه شماره ۲ خود از تقسیم کار منظم بین نیروهای مسلح، فراجا و هلال‌احمر برای افزایش سرعت عملیات جست‌‌وجو خبر داد. اعلام آماده‌باش به استان‌های مجاور و افزایش نیروهای امدادی به ۲۴۰ امدادگر و نجاتگر از دیگر اطلاعات این اطلاعیه بود.

دبیرکل جمعیت هلال احمر حدود ساعت ۲۱:۳۰ از نزدیک شدن به مختصات اعلامی توسط سازمان هوافضا خبر داد: ۱۵ تیم عملیاتی واکنش سریع در منطقه حادثه حضور دارند. ۵ تیم عملیاتی هلال احمر به مختصات اعلامی توسط سازمان هوافضا، نزدیک شده‌اند. ستاد ملی مدیریت شرایط اضطراری جمعیت هلال احمر تشکیل شده و آمادگی کامل وجود دارد. گزارشاتی مبنی بر تماس از افراد حاضر در بالگرد رئیس جمهور داشتیم که در حال بررسی صحت و سقم آن هستیم.»

اطلاعیه شماره ۳ ستاد ملی مدیریت شرایط اضطراری هلال‌احمر ساعت حدود ۲۲ منتشر شد. در این اطلاعیه خبر رسیدن امدادگران به بالگرد تکذیب شد. ۲۰ دقیقه به ساعت ۲۳ هنوز خبر دقیقی از رسیدن نیروهای امدادی نبود. این‌بار فرمانده کل سپاه و جمعی از فرماندهان سپاه به منطقه رفتند. حدود بامداد یکشنبه فرمانده سپاه عاشورای استان آذربایجان شرقی اعلام کرد پایش منطقه به صورت آرایش نظامی ادامه دارد.

کمک‌های امدادی از ترکیه و روسیه

ساعت یک بامداد دوشنبه اخبار اعزام دو فروند هواپیمای پیشرفته و بالگردهای ویژه روسیه به تبریز منتشر شد. دستیار ویژه رئیس‌جمهور روسیه در تماس با معاون اول رئیس جمهور ضمن اعلام جلسه فوق العاده پوتین با حضور مقامات عالی دولتی روسیه و سفیر ایران، گفت: «تا ساعتی دیگر دو فروند هواپیمای پیشرفته با بالگردهای ویژه به همراه ۵۰ نیروی امداد حرفه‌ای کوهستان به تبریز اعزام خواهد شد.»

در همین ساعات بود پهپاد آکینجی ترکیه وارد آسمان ایران شد. وزارت دفاع ملی ترکیه اعلام کرد یک فروند پهپاد آکینجی و یک فروند بالگرد از نوع Cougar با قابلیت دید در شب برای مشارکت در عملیات جستجو و نجات بالگرد رئیس جمهور ایران و هیئت همراهش اعزام کردیم. وزارت شرایط اضطراری روسیه هم ساعت ۳ بامداد یک هلیکوپتر جستجو و نجات را برای انتقال به ایران در هواپیمای ایلیوشین ۷۶ بارگیری کرد.

ساعت حدود ۴ بامداد روز دوشنبه در حالی که ۱۲ ساعت از آغاز عملیات جست‌وجو گذشته بود اولین اخبار مشخص شدن مختصات دقیق محل سانحه بالگرد حامل رئیس‌جمهور منتشر شد. پهپاد آکینجی ترکیه یک نقطه حرارتی که احتمالا متعلق به محل سقوط بالگرد را تشخیص داد و اطلاعات آن ارسال شد. ستاد ملی مدیریت شرایط اضطراری هلال‌احمر هم در اطلاعیه‌ شماره ۵ خود، از حرکت تیم‌های امدادی هلال‌احمر به ۲ نقطه حرارتی شناسایی شده خبر داد.

پایان عملیات

با روشن شدن هوا و مشخص شدن نقطه سانحه روند عملیات امداد و نجات سرعت گرفت. سرانجام با تلاش شبانه روزی تیم‌های امدادی ساعت ٧:٢٧ دقیقه صبح دوشنبه با پیدا شدن قطعات باقیمانده بالگرد خبر شهادت مورد تایید قرار گرفت. ساعت ۸ صبح روز دوشنبه حدود 16 ساعت پس از آغاز عملیات، خبر رسما از صدا و سیما اعلام شد.

«پیرحسین کولیوند» رییس جمعیت هلال‌احمر علت کندی عملیات جستجوی بالگرد را تاریکی هوا و مه زیاد اعلام کرد. او به خبرگزاری مهر گفت: « بالگرد در ارتفاع ۲۵۰۰ متری در جایی که دسترسی به آن سخت بود دچار سانحه شد. این اتفاق در محیط پیچیده‌ای که شرایط جوی نامناسبی دارد و میدان دید کم است رخ داد. با این شرایط عملیات سخت و طاقت فرسا متوقف نشد اما کند بود دلیل آن هم تاریکی هوا و مه زیاد بود. در نهایت بالگرد از فاصله دو کیلومتری رویت شد و ۴۰ دقیقه تا یک ساعت زمان برد.»

در حالی که محل رسانه‌ها پیدا شدن محل دقیق بالگرد را توسط پهپاد آکینجی ترکیه اعلام کردند رییس جمعیت هلال‌احمر می‌گوید هیچ کمک خارجی نداشتیم: «بیش از دو هزار نفر از همه گروه‌ها در محل‌های اشاره شده حضور داشتند کسی نبود که کم بگذارد. عملیات کاملاً توسط نیروهای امدادی ایران انجام شد. هیچ کمک خارجی نداشتیم اگر می‌گویند کمک خارجی شده، شایعه است. یک ثانیه هیچکدام از عزیزان استراحت نکردند همچنین بالگرد هلال احمر اولین بار محل را شناسایی کردند.»