بایگانی مطالب: تجدیدپذیر
نقشهٔ راه آب آرمانی و غیرمستند است
تدوین نقشهٔ راه آب کشور، خبری بود که چندی پیش توسط وزارت نیرو منتشر شد. سندی که به گفتهٔ سخنگوی صنعت آب کشور، نهفقط نقشهٔ راهی برای آیندهٔ آب است، که نوعی سیاستگذاری و خطمشیگذاری برای آیندهٔ توسعهٔ کشور نیز محسوب میشود. اگرچه در ابتدا تدوینکنندگان و چند و چون این سند بهدرستی مشخص نبود و همین موضوع انتقاد بسیاری از متخصصان مستقل حوزهٔ آب در کشور را برانگیخت اما وزارت نیرو با تهیهٔ نسخهای از آن، نظرات متخصصان کشور در اینباره را جویا شد. «پیام ما» پیش از این علاوهبر انتشار گفتوگویی تفصیلی با «عیسی بزرگزاده»، سخنگوی صنعت آب کشور درباره نقشهٔ راه آب، تعدادی از نقدها و اظهارنظرها دربارهٔ این سند را منتشر کرده است. در آخرین اظهارنظرها، «انجمن هیدرولیک ایران» با همکاری جمعی از استادان «گروه مهند سی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران» در نامهای خطاب به وزیر نیرو، دربارهٔ این سند اظهار نظر کرده است. بخشی از نظرات نویسندگان این نامه، متوجه کاستیها و ابهامات موجود درنقشهٔ راه آب است، بخشی دیگر نقد برخی برنامهها و بخشی دیگر نیز شامل پیشنهادهایی برای این سند است. با اینحال و بهطور، نویسندگان این نظرات، سند فعلی نقشهٔ راه آب کشور را «کلی»، «آرمانگرا» و «غیرمستند» دانستهاند که گزارشهای و مستندات کافی ندارد و راهبردهای عملیاتی برای رسیدن به اهداف آن امکانپذیر و قابل اطمینان بهنظر نمیرسند.
غفلت سیاستگذار از ناترازی انرژی
|پیام ما|شورایعالی انرژی مصوب کرده است که ضرورت دارد دولت برنامههایی برای متنوعسازی سبد تولید و مصرف نهایی انرژی کشور تدوین کند. براساس مصوبهٔ این شورا، توسعهٔ کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر، رآکتورهای کمتوان هستهای، توسعهٔ نیروگاههای حرارتی پربازده، تکمیل بخش بخار واحدهای گازی، نوسازی، ارتقا و جایگزینی واحدهای موجود نیروگاهی و توسعهٔ ناوگان حملونقل برقی و هیبریدی کشور بهعنوان بخشی از تکلیفهای دولت خواهد بود. در بخش دیگری از این مصوبات آمده است «دوگانهسوز کردن خودروهای بنزینی، تأمین برق مورد نیاز صنایع و مجتمعهای مسکونی و تجاری با روشهایی از جمله تولید همزمان برق در نیروگاههای تولید پراکنده از دیگر دستورکارهای دولت سیزدهم برای مدیریت و متنوعسازی مصرف انرژی است.» برخی از این مصوبات در تکالیف پیشین دولت که در اسناد فرادستی قید شده بود، وجود داشت.
استخراج بیتکوین علیه آب و زمین
ارزیابی جدید سازمان ملل هشدار میدهد که شبکهٔ جهانی استخراج بیتکوین بهشدت به سوختهای فسیلی وابسته است و علاوهبر رد پای کربن قابلتوجه آن، اثرات نگرانکنندهای بر آب و زمین دارد. افزایش فوقالعاده قیمت ارزهای دیجیتال در دههٔ گذشته، سرمایهگذاری عظیمی را در بخش ارزهای دیجیتال برانگیخته است. ارزهای دیجیتال توجه سرمایهگذاران برتر جهان را از شرکتهای بزرگ و میلیونرهای عرصهٔ تکنولوژی گرفته تا فعالیتهای غیرقانونی و مجرمانه مانند پولشویی و دور زدن تحریمها را به خود جلب کرده است.
تقلا برای حفظ بازار سوختهای فسیلی
|پیام ما| آژانس بینالمللی انرژی میگوید که مجموعهتعهدات جدیدی که در اجلاس اقلیمی دوبی (کاپ ۲۸) اعلام شده، بهتنهایی برای محدود کردن افزایش ۱.۵ درجهای دمای کره زمین نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی کافی نیست. در اجلاس اقلیمی امسال تاکنون سهبرابر کردن سبد انرژیهای تجدیدپذیر و مهار انتشار گاز متان بهعنوان تعهدات جدید کشورها مطرح شده است که بهنظر این آژانس جهانی این اقدامات بهتنهایی نمیتوانند جهان را به اهداف اقلیمی تعیینشده در توافق پاریس برسانند. این درحالیاست که دبیرکل اوپک، عربستان سعودی و روسیه تلاش میکنند تا در بیانیهٔ نهایی اجلاس صحبتی از حذف سوختهای فسیلی بهمیان نیاید.
دستانداز ناترازی گاز بر اقتصاد
طبق سند تراز تولید و مصرف گاز طبیعی تهیه شده در شورای عالی انرژی کشور، با فرض رشد اقتصادی متوسط ۶.۵ درصدی و نرخ رشد ۱.۱ درصدی جمعیت، مشاهده میشود که با توجه به روند فعلی عرضه و تقاضای گاز طبیعی، در سال 1404 با 2.15 میلیون مترمکعب کسری گاز در روز مواجه خواهیم بود. به همین ترتیب، میزان ناترازی گاز برای سال 1420 حدود ۱۱۱ میلیون متر مکعب در روز تخمین زده شده است. اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران با انتشار گزارشی با عنوان «بررسی چالشها و مسائل ناترازی گاز» ضمن اعلام این موارد تأکید میکند که این پیشبینی با مفروض درنظرگرفتن مواردی همچون اجرای موفق انرژی ساختمان، پیادهسازی و استقرار سیستم مدیریت انرژی در صنایع انرژیبر، اجرای کامل مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان و همچنین سرمایهگذاری لازم حداقل به میزان ۵۰ میلیارد دلار برای رسیدن به اهداف تولید گاز، تدوین شده است: «با توجه به اینکه تحقق صد درصدی این برنامهها در چشمانداز آتی دور از ذهن است، بنابراین میزان ناترازی گاز در افق ۱۴۲۰ به ارقامی به مراتب بالاتر از پیشبینیها خواهد رسید که کشور را با چالش جدی تأمین انرژی مواجه میکند.»
مقابلهٔ لاکپشتی با تغییراقلیم
|پیام ما| توافق اقلیمی که در اجلاس متعاهدین کنوانسیون تغییراقلیم (cop) پاریس در ۲۰۱۵ منعقد شد، تا حدی ناتوان بود. همانطور که در همان زمان هم بسیاری به آن اشاره کرده بودند، این توافق نمیتوانست به کشورها بگوید برای تغییراقلیم چه کاری انجام دهند، نمیتوانست به عصر سوختهای فسیلی پایان دهد، نمیتوانست دریاها را به عقب بکشد، بادها را آرام کند یا آفتاب ظهر را کمرمقتر کند. اما دستکم میتواند زمینه و مقررات برای اجلاس بعدی را تنظیم کند و حکم دهد که اجلاس امسال باید به اولین «ذخیرهٔ جهانی» از بایدها و نبایدها برای نزدیک شدن به اهداف کلی توافق توجه کند.
آبِ گران و ناپایدار
|پیام ما| در نخستین نشست «گفتوگوهای آبی» با رویکرد انتقال آب دریا کارشناسان بر رعایت ملاحظات محیط زیستی و توجیه اقتصادی طرح تأکید کردند. مشاوران طرح نیز اذعان کردند که طرح انتقال آب دریا کاملاً منطبقبر سند آمایش سرزمینی است. ضمن اینکه صنایع با توجیه اقتصادی حاضر به تأمین بخشی از هزینههای طرح انتقال آب دریا شدهاند. باوجوداین، منتقدان انتقال آب دریا همچنان بر دقیق نبودن مطالعات، گرانی غیرقابلتوجیه آب منتقلشده و ضرورت شفافیت اقتصادی حضور صنایع، همچنین نبودن توجیه محیط زیستی و اثرات مخرب آن تأکید میکردند، اما دولت و حامیانش معتقد به اجرای طرح تحت هر شرایطی بودند. «مسعود امیرزاده»، نمایندهٔ تشکلهای محیط زیستی، «علی مریدی» استاد دانشگاه، «سعید نیریزی» و «مهرداد حاج زوار» مشاوران طرح از میهمانان نشستی بودند که به میزبانی «عیسی بزرگ زاده» سخنگوی صنعت آب برگزار میشد.
سه نیروگاه خورشیدی در تهران، البرز و قم ساخته میشود
مدیرعامل شرکت برق منطقهای استان تهران در گفتوگو با «پیام ما» درباره اقدامات پیشرو برای توسعه انرژیهای تجدیدپذیر در استان تهران گفت: به منظور تامین برق پایدار، با هماهنگی ساتبا سایتهای خوبی در سه استان تهران البرز و قم به منظور احداث نیروگاه های چند صد مگاواتی خورشیدی تدارک دیده شده که در حال حاضر نیز چند مناقصه در این خصوص در حال برگزاری است.
پایداری فدای ارزانی میشود
معماری میتواند شهر را برای زندگی آسانتر مهیا کند و معماری پایدار هم روشی است برای بهبود زیست در آن. معماری پایدار میتواند علاوهبر آنکه زیبایی را به شهر میآورد، حافظ محیط زیست و آیندهٔ آن باشد. «صمد ذواشتیاق»، فارغالتحصیل مهندسی معماری دانشگاه علم و صنعت ایران معتقد است موضوع معماری و پایداری شهرها که از دو دهه قبل در بسیاری از کشورهای دنیا مورد توجه قرار گرفت، از ابتدا بهدلیل مسئلهٔ انرژی مطرح شد. ذواشتیاق که در دههٔ ۵۰ تجربهٔ حضور در دو دورهٔ پژوهشی مقطع فوق لیسانس (طرحریزی شهری، دانشکدهٔ هنرهای زیبا و مرمت ابنیه و شهر، دانشگاه پردیس اصفهان) را در عرصهٔ آکادمیک در چنته دارد؛ طرح مرمت و احیای بنای خانهٔ دکتر شقاقی (موزهٔ نقاشی پشت شیشه)، مدیریت هماهنگی (مدیریت واحد شهرسازی شرکت مشاور) طرح تفصیلی مناطق ۵ و ۶ شهر اصفهان، مدیریت طرح جامع شهرک مجتمع مسکونی کارکنان منطقهٔ پارس جنوبی (عسلویه)، سرپرست دفتر فنی طرح منطقهٔ شهری تهران، مدیریت مرحلهٔ اول طرح اسکان جمعیت استان تهران، عضویت کمیسیون (کمیتهٔ طرح تفصیلی) ادارهکل برنامهریزی و طرحهای شهرسازی شهرداری تهران و بسیاری دیگر را هم در کارنامهاش دارد. او حالا میگوید تا زمانی که مسئلهٔ پایداری در نگاه مسئولان از حالت «لوکس» خارج نشود، به هرکس اجازهٔ ساخت داده نشود و استفاده از انرژیهای نو جایگزین سوختهای فسیلی نشود، نمیتوان منتظر پایداری در معماری شهرها بود.
انفعال در مواجهه با تغییراقلیم
در برههٔ کنونی که شاهد شکلگیری رویدادهای ناخوشایند طبیعی هستیم و بشر با چالشهای نوین مرتبط به پدیدهٔ تغییراقلیم مواجه است، همچنان افراد بسیاری در اقشار مختلف جوامع آن را انکار کرده و توطئه میپندارند. ورای آنکه گاه اعتقاد بیاساس به توطئه در فرهنگهای تاریخی موجود بوده و در دورهٔ معاصر نیز تا حدودی رایج است و میتوان آن را به تمایلات ذاتی انسانها به شایعهپردازی و افسونگرایی و برخی مذاهب و آیینها و گونهای از تبلیغات و… نسبت داد، اما گاهی توطئهپنداری در قامتی قدرتمندتر ظاهر میشود. بهنحوی که صرفاً در قالب یک توطئه جای نمیگیرد و بر نقشههای پنهانی وسیعتری متکی میشود.
