| پیام ما | روزی نیست که خبری درباره خشکسالی، کم‌آبی یا احتمال قطعی آب در شهرهای مختلف ایران منتشر نشود. پارسال از روز صفر آبی گفته شد و حالا به نظر می‌رسد که به‌دلیل بارش‌های نسبتاً مطلوب در بهار و احتمال تکرار آنها در پاییز آینده، وضعیت اندکی تعدیل شده باشد. دوشنبه ۲۶ مرداد، سه کارشناس و مدیر پیشین حوزه آب در کتابخانه ملی درباره بحران آب در ایران و به‌طور مشخص در سه شهر اصفهان، مشهد و همدان گفت‌وگو کردند. یکی از کارشناسان از شبی گفت که ناگهان آب در همدان قطع شد و شهروندان حتی قطره‌ای آب برای خوردن نداشتند؛ روزی که حتی آب‌معدنی‌ها تمام شد و فاجعه فقط هنگامی به پایان رسید که تانکرهای آب از شهرهای دیگر به همدان آمدند. یکی دیگر از کارشناسان از شهری گفت که قدیمی‌ترین طرح‌های انتقال آب در آن اجرا شده است؛ مشهد. شهری که به گفته خودش، هرچه بیشتر به آن آب آوردند، تشنه‌تر شد. در میانه‌های نشست هم از اصفهانی گفته شد که حالا شهروندانش برای جریان آب در زاینده‌رود لحظه‌شماری می‌کنند. روزنامه «پیام ما» گزارشی از این نشست را که با هدف واکاوی و شناسایی بحران آب در سه شهر مشهد، اصفهان و همدان برگزار شد، تهیه کرده است که در ادامه می‌خوانید.

نگاهی به کتاب «سرهای استفانی»، نوشته «رومن گاری»

در حالی که بدنه فرهنگ و هنر ایران هر روز نحیف‌تر از گذشته می‌شود و سانسور، توقیف و محدودیت‌های تازه، فعالیت‌های فرهنگی را با چالش‌های بیشتری روبه‌رو کرده است، طرح جدید مجلس بار دیگر این حوزه را نشانه گرفته است. نمایندگان مجلس در روزهای گذشته، کلیات «طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» را با ۱۸۳ رأی موافق تصویب کردند؛ طرحی که دامنه آن از ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی و نهادهای خارجی فراتر می‌رود و حوزه‌های رسانه، دانشگاه، فعالیت‌های مدنی و فرهنگ و هنر را نیز دربرمی‌گیرد. در بخش فرهنگی متن فعلی این طرح، برای تولید فیلم، سریال، مستند، تئاتر، موسیقی و کتاب، در شرایط مقرر، مجازات‌هایی از جریمه نقدی تا محرومیت دائمی از فعالیت هنری پیش‌بینی شده است. در گفت‌وگو با «افشین عزیزی»، کارشناس حقوق رسانه و وکیل دادگستری، و «احمد طالبی‌نژاد»، منتقد سینما، پیامدهای احتمالی تصویب چنین طرحی را بررسی کرده‌ایم.

ضرورت تغییر شیوه کشت برای مقابله با کم‌آبی و فرسایش خاک

بحث درباره بحران محیط‌زیستی معمولاً از یکی از دو نقطه آغاز می‌شود: یا از انسان و مجموعه فعالیت‌ها، فناوری‌ها و الگوهای مصرف او، یا از سامانه زمین و تغییراتی که در اثر فعالیت‌های انسانی در آن پدید آمده است. در هر دو رویکرد، رابطه میان انسان و محیط اغلب به‌عنوان زمینه‌ای بدیهی و کمابیش ثابت در نظر گرفته می‌شود؛ گویی یک طرف رابطه «انسان» است و طرف دیگر «طبیعت» و مسئله اصلی تنها شناخت اثر یکی بر دیگری و یافتن راهی برای اصلاح این اثرگذاری است. اما شاید پیش از پرداختن به این مسئله، لازم باشد یک گام به عقب برداریم و پرسش بنیادی‌تری مطرح کنیم: اساساً حیات چگونه ممکن می‌شود؟

الموت یکی از آثار ارزشمندی بود که ثبت جهانی آن نسبت به اهمیت این اثر، دیر هم اتفاق افتاد، اما ایرانیان ثبت این اثر در فهرست جهانی یونسکو را مدیون کارشناسان، باستان‌شناسان و فعالان میراث فرهنگی هستند که سال‌ها برای ثبت این اثر تلاش کردند و ناامید نشدند. براساس گفته‌های معاون میراث فرهنگی، ۵۸ اثر ایران در فهرست موقت و در نوبت ثبت جهانی هستند. بنابراین، برای بیش از نیم‌قرن دیگر پرونده داریم. همچنین ۵۷ اثر باستانی ایران نیز در فهرست جهانی یونسکو ثبت شده است.

پیری بهره‌برداران کشاورزی صرفاً یک تغییر جمعیتی نیست؛ مسئله‌ای است که می‌تواند مستقیماً بر ظرفیت تولید غذا، بهره‌وری آب و خاک، انتقال تجربه و حتی آینده مالکیت زمین‌های کشاورزی اثر بگذارد. بررسی‌های آماری نشان می‌دهد میانگین سن بهره‌برداران کشاورزی در ایران رو به افزایش است و نسل جوان نیز به اندازه کافی جایگزین آنها نمی‌شود. «مجتبی پالوج»، رئیس مؤسسه پژوهش‌های برنامه‌ریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، معتقد است اگر ورود نسل جدید به کشاورزی از نظر اقتصادی امکان‌پذیر و از نظر شغلی قابل دوام نشود، طی ۱۰ تا ۲۰ سال آینده ساختار نیروی انسانی کشاورزی ایران با تغییرات جدی مواجه خواهد شد؛ تغییراتی که در نهایت می‌تواند ظرفیت تولید داخلی و امنیت غذایی کشور را تحت تأثیر قرار دهد.