|پیام ما| وقتی در جریان اعتراضات آبان 98 اینترنت به‌مدت ۱۰ روز قطع شد، بسیاری از فعالان گردشگری این اتفاق را ضربه‌ای مهلک بر بدنه گردشگری دانستند. آن روزها کسی خبر از طوفان حوادثی که در راه بود، نداشت. حالا پس از گذشت شش سال دوباره قطعی اینترنت و بی‌سابقه‌ترین قطعی ارتباطی کشور بر گردشگری که به‌گفته وزیر گردشگری در حال بیرون آمدن از شرایط رکود بود، سایه انداخته و ضربه کاری دیگری بر آن وارد کرده است. اما شرایط امروز گردشگری ایران که در مقاطع مختلف شش سال گذشته بارها آسیب دیده است، با شرایطی که این بخش در سال 98 داشت، متفاوت است و این بخش در آسیب‌پذیرترین وضعیت خود در سال‌های اخیر قرار دارد. هرچند نمایندگان مجلس و مسئولان وعده برقراری ارتباط دوباره با اینترنت را در روزهای آینده می‌دهند، اما آسیبی که متوجه بخش گردشگری است، تنها با اتصال اینترنت جبران نمی‌شود.

|پیام ما| ساعت ۴:۳۰ صبح جمعه، ۳ ژانویه ۲۰۲۶، خبر بازداشت «نیکلاس مادورو» رئیس‌جمهور ونزوئلا، به‌سرعت در رسانه‌های جهان منتشر شد؛ خبری که همراه با حمله نظامی به پایتخت این کشور، خیلی زود در وضعیت فرودگاه‌ها اثر گذاشت. پروازها متوقف شد، محدودیت‌های امنیتی شدت گرفت و هزاران گردشگر خارجی که برای تعطیلات سال نو وارد ونزوئلا شده بودند، در فرودگاه‌ها و شهرهای توریستی بلاتکلیف ماندند. اتفاقاتی که در چند دقیقه رخ داد، ظرف چند ساعت گردشگری ونزوئلا را وارد بحرانی کرد که از کاراکاس فراتر رفت و شبکه سفر منطقه را هم تحت‌تأثیر قرار داد. رسانه‌ها از «بحران در گردشگری ونزوئلا» نوشتند، اما کدام گردشگری؟ مروری بر سیاستگذاری‌های بخش گردشگری در این کشور که دارای جاذبه‌های طبیعی منحصربه‌فردی است، نشان می‌دهد حاکمان بیش از آنکه به‌دنبال تقویت نقش گردشگری در اقتصاد این کشور باشند، از آن به‌عنوان ویترینی برای نمایش ثبات استفاده کرده بودند، ویترینی که در سحرگاه سوم ژانویه شکست.

نخستین کنفرانس بین‌المللی «سرمایه‌گذاری‌های سبز در تحول پایدار گردشگری» اوایل بهمن‌ماه به میزبانی دانشگاه علم و فرهنگ و در سالن همایش‌های بین‌المللی این دانشگاه برگزار می‌شود؛ رویدادی که با تمرکز بر شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری سبز، توسعه گردشگری پایدار و تقویت رویکردهای مسئولانه محیط‌زیستی در صنعت گردشگری طراحی شده است.

با افزایش فشار بر محیط‌زیست و منابع‌طبیعی، گردشگری نیز به‌عنوان یکی از بخش‌های مهم اقتصادی و فرهنگی کشور، بیشترین آسیب را متحمل می‌شود. رشد بدون مدیریت گردشگری و احداث تأسیسات بدون رویکرد پایدار، نه‌تنها منابع ارزشمند طبیعی را تحت‌تأثیر می‌دهد، بلکه ظرفیت گردشگری ایران را برای جذب سرمایه و توسعه اقتصادی محدود می‌کند. در این شرایط، توجه به گردشگری سبز و سرمایه‌گذاری پایدار به یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر تبدیل شده است تا هم جاذبه‌های طبیعی حفظ شوند و هم این صنعت حیاتی بتواند در آینده بدون خسارت‌های زیست‌محیطی و اقتصادی ادامه حیات دهد. این گزارش به بررسی ضرورت توسعه گردشگری سبز در ایران و راهکارهای عملی برای مقابله با بحران‌های اقلیمی، حفاظت از منابع‌طبیعی و بهینه‌سازی مصرف منابع در صنعت گردشگری خواهد پرداخت و مسیر پیش روی کشور برای تحقق توسعه پایدار در این بخش را نشان می‌دهد.

|پیام ما| نوزدهم آذرماه خبر مربوط به ساماندهی و بازنگری در ساختار نهادها و کمیته‌های شورایی دولت -که در آن بر ضرورت تعیین‌تکلیف کمیته‌های غیرفعال تأکید شده بود- منتشر و اعلام شد ۵۵ شورای غیرضروری براساس مصوبه شورای‌عالی اداری منحل و ۱۱۳ شورای دیگر در صف ساماندهی هستند. یکی از مواردی که در فهرست اعلام‌شده قرار داشت و واکنش فعالان گردشگری و محیط‌زیست را برانگیخت، این بود: «کارگروه توسعه گردشگری و کمیته ملی طبیعت‌گردی و اکوتوریسم ذیل شورای‌عالی گردشگری مصوب ۲۳ دی ۱۳۸۲ مجلس شورای اسلامی ساماندهی می‌شوند.» در واکنش به این تصمیم، تعدادی از متخصصان و کنشگران محیط‌زیست، در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور با تأکید بر ماهیت فرابخشی طبیعت‌گردی، نسبت به تبعات تضعیف یا حذف این کمیته هشدار دادند و حفظ و فعال‌سازی آن را برای تصمیم‌گیری در عرصه‌های طبیعی کشور ضروری دانستند.

تکلیف خانه طالقانی چه خواهد شد؟

در پی انتشار فهرست نهادهای شورایی مشمول ساماندهی و ادغام بر اساس مصوبه شورای عالی اداری، جمعی از کنشگران، کارشناسان و فعالان حوزه محیط‌زیست و طبیعت‌گردی با ارسال نامه‌ای به مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور، خواستار بازنگری در تصمیم مربوط به ادغام و انحلال عملی کمیته ملی طبیعت‌گردی (اکوتوریسم) شدند؛ تصمیمی که به باور آنان، جایگاه فرابخشی و نقش راهبردی این کمیته را تضعیف می‌کند.

|پیام ما| هفته گذشته وزیر گردشگری در حاشیه جلسه هیئت دولت از عادی شدن وضعیت گردشگری ورودی به کشور گفت و اعلام کرد آمار ورود گردشگران از منفی ۵۲ به مثبت ۱۰ رسیده است. درعین‌حال، وزیر امور خارجه در اظهارات اخیر خود عنوان کرده است نه‌فقط ایران که کل منطقه خاورمیانه در شرایط فعلی «گردشگرپسند» نیست. هرچند شرایط ایران در سال‌های اخیر و وارد شدن نام این سرزمین تمدنی کهن به لیست قرمز بسیاری از کشورها، گردشگری را به رکود کشانده، اما کشورهای منطقه در همین شرایط و با سیاستگذاری‌های خلاقانه و بلندمدت رشد و رکوردشکنی صنعت گردشگری را تجربه کرده‌اند. مهرماه امسال عربستان اعلام کرد در تابستان ۲۰۲۵ میزبان بیش از ۳۲ میلیون گردشگر داخلی و بین‌المللی بوده و رشدی ۲۶ درصدی نسبت به تابستان گذشته را در آمارهایش داشته، شهرهای بزرگ خاورمیانه هم آمارهای قابل‌توجهی را ثبت کرده‌اند. دبی در هشت ماه نخست ۲۰۲۵ میزبان نزدیک به ۱۲.۵ میلیون گردشگر بوده و استانبول در همین بازه زمانی آماری ۱۳ میلیونی را ثبت کرده‌ است. این آمارها نشان می‌دهد به‌جز ایران، دیگر شهرها و کشورهای خاورمیانه «گردشگرپسند» است.