بایگانی مطالب برچسب: کشاورزی

دعوای آب در کویر

وقتی شهروندان یزد در آخرین روزهای اسفند ۱۴۰۳ تقویم سال ۱۴۰۴ را ورق می‌زدند تا برای تعطیلات نوروز برنامه‌ریزی کنند، انتظار نداشتند با افزایش غیرمنتظره روزهای تعطیل مواجه شوند. درست وقتی همه ایران آماده می‌شد تا پس از دو هفته تعطیلات نوروزی به سر کار خود بازگردند، استان یزد به‌دلیل تشدید تنش آبی، دو روز دیگر (شنبه و یکشنبه، ۱۶ و ۱۷ فروردین) هم تعطیل اعلام شد. ماجرا از این قرار بود که در تعطیلات نوروزی، گروهی در اصفهان خطوط انتقال آب به یزد را شکستند و باعث قطع جریان آب از اصفهان به یزد شدند. این اتفاق نه‌فقط یزد را با بحران آب روبه‌رو کرد بلکه در اصفهان نیز موجب افزایش اعتراض کشاورزان به تأمین نشدن حقابه بخش کشاورزی شد. مسئله‌ای که ابعاد موضوع را از حوزه استان‌های درگیر خارج کرد و موجب شد معاون سیاسی و امنیتی وزارت کشور هم در موضوع مداخله کند. بااین‌حال، به‌نظر می‌رسد هیچ‌کدام از اقدامات انجام‌شده، چه از سوی استان یزد و چه اصفهان، معطوف به حل مسئله نیست. با دستور استاندار اصفهان سد زاینده‌‍رود به‌منظور تأمین آب مورد نیاز کشاورزی باز شد و استاندار یزد هم اعلام کرد پس از تعمیر و برقراری دوباره اتصال لوله‌های انتقال آب تمام همِّ استان را برای مراقبت از آن به کار خواهد گرفت. اما شرکت مدیریت منابع در جست‌وجوی راه‌حل دیگری است. راه‌حلی که بتواند به یک دعوای قدیمی میان سه استان درگیر در حوضه زاینده‌رود (چهارمحال‌وبختیاری، اصفهان و یزد) پایان دهد: «باید برای بارگذاری‌های اضافه از این حوضه فکری کرد.» این جمله‌ای است که «عیسی بزرگ‌زاده»‌، سخنگوی صنعت آب، بر آن تأکید می‌کند.

توافق سه‌جانبه برای حمایت از گونه‌های جانوری در خطر انقراض

رئیس سازمان محیط‌زیست با اشاره به اینکه اطلاع‌رسانی درباره خدمات بیمه خسارت حیات‌وحش امری ضروری است، گفت: با امضای توافق‌نامه سه‌جانبه، حمایت از گونه‌های جانوری در خطر انقراض استمرار می‌یابد

نگاهی گذرا به منابع طبیعی در سال ۱۴۰۳

آبی که در دست داریم، آینده‌ای که می‌سازیم

|پیام‌ما| بررسی آنچه در تدوین دستورالعمل برآورد و تحلیل شاخص‌های بهره‌وری آب باید دیده شود تا سند ملی بهره‌وری آب به اجرا درآید، موضوع مطالعه اخیر مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران است. نتیجه این بررسی می‌گوید: «پایش و بهبود‌‌ بهره‌وری آب در سطح ملی زمانی موفقیت‌آمیز خواهد بود که به‌صورت هماهنگ و منسجم برنامه‌ریزی شده باشد. همچنین، ارتقای مدیریت محلی‌‌‌ می‌تواند به‌عنوان حلقه رابط سیاستگذاری‌ها عمل کند تا شاخص‌‌‌هایی نظیر پایداری‌‌ بهره‌وری و عدالت ارتقا یابد. برای دستیابی به منافع مشروط اتخاذ رویکرد گام‌به‌گام به انجام اقدام‌‌های نقطه ورود مورد تأکید است.» مطالعه انجام‌شده از سوی این نهاد همچنین باتوجه‌به شرایط بحرانی و شکننده آب در کشور و به‌ویژه آب کشاورزی بر یک هشدار مهم تأکید دارد: «صرفه‌جویی آب لزوماً ارتقای‌‌ بهره‌وری آب را در پی نخواهد داشت و همچنین بهره‌وری نیز لزوماً به‌‌‌ صرفه‌جویی در بخش آب منتج نخواهد شد.»

چین، پیشتاز انقلاب سبز

چین به‌سمت آینده‌ای پایدارتر از نظر زیست‌محیطی حرکت می‌کند. در این راستا، «ابتکار چین زیبا ۲۰۲۵» به‌عنوان یک چارچوب حیاتی برای حفظ محیط‌زیست و توسعه سبز مطرح شده است. این ابتکار روی چشم‌انداز بلندمدت کشور برای دستیابی به حذف کربن، کاهش آلودگی و تقویت صنایع پایدار، همسو با تلاش‌های جهانی برای مبارزه با تغییراقلیم استوار است. ابتکار چین زیبا که در سال ۲۰۱۲ معرفی و در سال ۲۰۱۷ اصلاح شد، منعکس‌کننده تغییر در اولویت‌های ملی است و بر همزیستی هماهنگ بین بشر و طبیعت تأکید دارد. رئیس‌جمهور چین، شی جین پینگ، بر سال‌های آینده به‌عنوان دوره‌ای مهم برای پیشبرد تلاش‌های حفاظت از محیط‌زیست، تقویت سیاست‌های سبز، برنامه‌ریزی شهری پایدار و حفاظت از اکوسیستم تأکید کرده است. یکی از جنبه‌های کلیدی ابتکار چین زیبا ۲۰۲۵، نقش نوآوری علمی و فناوری در پرداختن به چالش‌های زیست‌محیطی است. از پیشرفت‌های انرژی‌های تجدیدپذیر و سیستم‌های نظارت بر محیط‌زیست هوشمند گرفته تا شیوه‌های صنعتی سازگار با محیط‌زیست و فناوری‌های جذب کربن، چین از راه‌حل‌های پیشرفته برای مبارزه با آلودگی، بهبود بهره‌وری منابع و تضمین ثبات درازمدت اکولوژیکی استفاده می‌کند.

وقتی تورم نفس طبیعت را می‌گیرد

تورم لجام‌گسیخته به‌عنوان یکی از چالش‌های اساسی اقتصادی، تأثیرات گسترده‌ای بر تمامی ابعاد زندگی انسان‌ها دارد و محیط‌زیست نیز از این قاعده مستثنا نیست. در ایران، افزایش بی‌رویه قیمت‌ها و کاهش ارزش پول ملی، علاوه‌بر اینکه معیشت مردم را تحت‌فشار قرار داده، روند تخریب منابع طبیعی را نیز تسریع کرده است. در چنین شرایطی، دولت که با کاهش درآمدهای واقعی مواجه است، اولویت‌های خود را به مسائل فوری اقتصادی و اجتماعی معطوف کرده و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های زیست‌محیطی را به حاشیه می‌راند.

چگونه سالی؟

روزهای بی‌آبی می‌رسد؛ زندگی با کمترین منابع

در روزهای اخیر خبر بحرانی‌بودن وضعیت سدهای کشور را بارهاوبارها از مسئولین شنیدیم. چیزی که تصاویر منتشر شده نیز گویای آن است. این وضعیت علاوه بر تکرار چندباره آن نیازمند اتخاذ رویکرد و ارائه راهکار در مدیریت مصرف آب در شرایط بلادرنگ و عجله‌ای است. در سال آینده با بحران آب در اکثر نقاط کشور به‌ویژه در کلان‌شهر تهران مواجه هستیم و سخنگوی صنعت آب از مدیریت مصرف آب و احتمال قطعی‌های برنامه‌ریزی در تهران خبر داده است؛ اما در این میان مسئله‌ای که با بحران آب تشدید می‌شود، نرخ فرونشست زمین در پی استفاده بیش از حد از آبخوان‌ها و سفره‌های آب زیرزمینی است.