تابستان آغاز نشده است، اما شدت تنش آبی در استان خراسان‌شمالی به‌حدی است که ۹۳ روستا در این استان در حال حاضر با تانکر و به روش سیار آب‌رسانی می‌شوند. اهالی می‌گویند میانگین بالای سن در روستاها حتی تحویل آب و جا‌به‌جایی آن دچار مشکل هستند و عملاً دریافت آب خود مشکلی در کنار بی‌آبی شده است. آب شرب در شرایطی از دسترسی بیش از ۹۳ روستا خارج شده است و ۲۸۰ روستا هم با تنش شدید آبی در خطر محدودیت‌های آب شرب و بهداشت قرار دارند که در این استان هنوز برنج به‌عنوان یکی از آب‌برترین محصولات کشاورزی ایران کشت می‌شود. در این استان ۸۲ هزار بهره‌بردار بخش کشاورزی در این استان مشغول به فعالیت هستند. بخش قابل‌توجهی از آب مورد نیاز روستاها در این منطقه از آب‌های زیرزمینی تأمین می‌شده اما بنابه اعلام آب‌منطقه‌ای این استان مخازن آب زیرزمینی خراسان‌شمالی سالانه بین ۶۵ تا ۹۵ میلیون مترمکعب کسری دارد و این میزان بیش از مقدار تغذیه آبخوان‌ها است. مشکلی که چاه‌ها و قنات‌های فرسوده را خشک‌تر و کم‌آب‌تر کرده است.

پیمان آب‌های رود سند (IWT) معاهده‌ای برای توزیع آب بین پاکستان و هند برای استفاده از آب موجود در رود سند و شاخه‌های این رود است که کارهای تنظیم و مذاکرات آن توسط بانک جهانی انجام شد. هر دو کشور در این معاهده توافق کردند داده‌ها را مبادله کنند و در استفاده بهینه از منابع آب حوضه سند، کمیسیون موظف است حداقل سالی یک بار برای بحث در مورد اختلافات احتمالی و همچنین ترتیبات همکاری برای توسعه سیستم رودخانه‌های حوضه سند تشکیل جلسه دهد. هریک از طرفین باید طرف دیگر را از برنامه‌های ساخت هر کار مهندسی که بر طرف دیگر تأثیر می‌گذارد، مطلع کند و داده‌هایی در مورد چنین کارهایی ارائه دهد. همچنین یک کمیسیون بین‌المللی برای نظارت بر اجرای صحیح توافق ۱۹۶۰ و حل اختلافات ایجاد شد تا در صورت بروز مشکلات یا اختلافات در استفاده از منابع آبی مشترک، کمیته‌هایی برای بررسی و حل و فصل این مسائل تشکیل شود.

|پیام‌ما| انجمن‌های علمی کشاورزی ایران در واکنش به اظهارات نایب‌رئیس کمیسیون کشاورزی که موضوع بحران آب در ایران، خشکسالی و تغییراقلیم را زیر سؤال برده بود، بیانیه‌ای صادر کردند که بر جایگاه علم و واقعیت‌های انکارناپذیر تأکید دارد. این بیانیه می‌گوید با وجود اینکه کشاورزی، شریان حیاتی اقتصاد و ضامن امنیت غذایی هر کشوری است، اما اهمیت توجه به چالش آب به‌عنوان رکن مهم توسعه کشاورزی پایدار نیز حیاتی است. این بیانیه می‌گوید: «سرزمینی که بخش وسیعی از آن در اقلیم خشک و نیمه‌خشک قرار دارد، مدیریت منابع آب و خاک اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند؛ اما متأسفانه، گاهی شاهد اظهارنظرهایی هستیم که واقعیت‌های علمی و آمارهای مستند را نادیده می‌گیرند و چالش‌های جدی مانند کمبود آب ایران و خشکسالی را انکار می‌کنند. در‌حالی‌که نه‌فقط برنامه هفتم به کاهش آب در بخش کشاورزی تکلیف کرده است که اسناد مهم بالادستی کشور نیز کم‌آبی و بحران آب را به‌عنوان فرض مهم و حقیقی در مدیریت کشور لحاظ کرده‌اند.»

کشاورزان دشت گرمسار و آرادان در استان سمنان به تأمین نشدن حقابه قانونی خود از «رودخانه حبله‌رود» و «سد نمرود» اعتراض کردند. اعتراضی که طی دو روز گذشته در قالب تجمع‌هایی آرام اتفاق افتاد. اقدامی که اگرچه برای چندین‌بار متوالی در سال‌های اخیر اتفاق می‌افتد، اما به نتیجه‌ای نمی‌رسد. کشاورزان این منطقه در گفت‌وگو با «پیام‌ما» مطالبه خود را بیان می‌کنند: «نظارت بر حبله‌رود و جلوگیری از برداشت‌های غیرمجاز توسط تانکر، پمپاژ، تصرف‌های غیرقانونی، به‌همراه آزادسازی حداقل ۴.۵ مترمکعب آب از سد نمرود برای آبیاری کافی مزارع گندم در دو نوبت.» غلات‌کاران این منطقه می‌گویند اردیبهشت حیاتی‌ترین فصل آبیاری محصولشان است که از قضای روزگار حبله‌رود هم در پرآب‌ترین شرایط قرار می‌گیرد، اما چیزی از حقابه نصیبشان نمی‌شود.

|پیام‌ما| نظارت بر بخش تعاونی اقتصاد ایران، با چالش‌های متعددی مواجه است. مهمترین علت این چالش‌ها، پیچیدگی‌های ساختاری و تعدد سازمان‌های اجرایی دولتی و غیردولتی در این بخش است. فقدان حامیان سیاسی، فقدان معیارها و روش‌های گزارش‌دهی، مشکلات در ساختارهای نظارتی، مشکلات ناشی از ابهامات قانونی در بخش تعاونی، استفاده نکردن از ابزارهای نظارتی متناسب در مواجهه با دستگاه‌های اجرایی مختلف و تعلل سایر نهادهای نظارتی در ارائه آمار، بخشی از این چالش‌های نظارتی هستند. این درحالی‌است که در کشورهایی که ساختار و سازمان‌های بوروکراتیک کمتری در بخش تعاون دارند، امر نظارت بسیار ساده و مؤثر انجام می‌شود. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای با بررسی ابزارها و چالش‌های موجود، طی گزارشی کارشناسی اعلام کرده است برای کارآمدتر شدن نظارت پارلمانی بر بخش تعاون باید ابزارهای پاسخگو کردن دستگاه‌های اجرایی غیردولتی یا خارج از هیئت وزیران تقویت شوند، امکان دریافت گزارش‌های مردمی برخط فراهم شود و همچنین، اصلاح برخی قوانین مرتبط با حوزه تعاون در دستورکار قرار گیرند و تا حد ممکن سازمان‌های بوروکراتیک کوچک شوند(بهینه‌سازی و چابک کردن ابعاد سازمان‌ها).

سد کجکی در افغانستان در پی سیلابی شدن رودخانه هیرمند در بالادست سرریز کرد. خبری که براساس تصویر ماهواره‌ای نیز قابل‌تأیید است. براساس تصاویر ماهواره‌ای «سد کجکی»، ۳۰ فرودین ۱۴۰۴ در بیشترین میزان ذخیره آب در بالاترین حد ممکن و کاملاً پر است. طبق معاهده هیرمند میان ایران و افغانستان معیار اندازه‌گیری آب از سوی کمیساران آب ایران برای تأمین و رهاسازی حقابه از سوی افغانستان، ایستگاه «دهراوود» در بالادست سد کجکی است. با وجود ذخیره قابل‌توجه هیچ واکنشی از سوی ایران برای بازدید و اندازه‌گیری آب انجام نشده است. آن‌هم در شرایطی که خلاف آنچه در معاهده قید شده است، طرف افغانستانی مکلف به نصف دستگاه اندازه‌گیری در این ایستگاه بوده است.

|پیام‌ما| ترکیب اقلام صادراتی ایران در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی در سال ۱۴۰۲ بیش از آنکه نشانگر تنوع و عمق باشد، بیانگر وابستگی نگران‌کننده به معدودی از کالاهای خام و سنتی است. طبق داده‌ها، تنها ۱۷ قلم کالا با مجموع ارزش صادراتی سه هزار و ۲۵۱ میلیون دلار، معادل ۵۰.۱ درصد از کل ارزش صادرات این حوزه را به خود اختصاص داده‌اند. این تمرکز بالا به روشنی نشان می‌دهد نیمی از صادرات کشور تنها بر دو درصد از تنوع کالاهای ممکن استوار است و این نشان‌دهنده وابستگی سنگین به سبدی محدود و شکننده است. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در گزارشی که با عنوان «صادرات محصولات غذایی و کشاورزی، از روندهای جهانی تا ایران در بازار چین» منتشر کرده است، اعلام کرده نکته مهم و منفی، تسلط محصولات خام و با حداقل فراوری مانند پسته، سیب، هندوانه، پیاز و گوجه‌فرنگی در این فهرست است؛ محصولاتی که به‌‎رغم ارزآوری نسبی، فاقد ارزش‌افزوده بالا و برند صادراتی متمایز هستند. همچنین، صادرات کالاهایی با نسبت بالای وزن به ارزش مانند هندوانه گوجه‌فرنگی در کشوری با بحران آب، زنگ خطر مهمی است که باید به آن توجه شود. در کنار اینها، سهم اندک فراورده‌هایی مانند رب گوجه‌فرنگی، شیرینی بدون کاکائو و زعفران بسته‌بندی‌شده، بیانگر آن است که ایران هنوز نتوانسته در زنجیره ارزش صنایع غذایی جایگاه قابل‌دفاعی پیدا کند و بخش بزرگی از صادرات آن همچنان خام‌محور و سنتی‌ باقی مانده است