|پیام ما| انتشار ویدئویی از اجرای «زینب موسوی» و شوخی او با شاهنامه، واکنش‌های گسترده و متنوعی را در فضای عمومی و رسانه‌ای برانگیخت. منتقدان این اجرا، با تأکید بر جایگاه شاهنامه و فردوسی به‌عنوان نمادهای هویت فرهنگی و ملی، محتوای طنز را توهین‌آمیز و فاقد درک تاریخی دانستند و آن را مصداق عبور از مرزهای اخلاقی و فرهنگی ارزیابی کردند. در مقابل، گروهی دیگر این حساسیت‌ها را نوعی برخورد سلبی با آزادی بیان تلقی کردند و معتقدند طنز، اگر هم تند و نامتعارف باشد، باید بتواند بدون ترس، به نقد یا شوخی با مفاهیم مختلف بپردازد و اعلام جرم دادستانی تهران علیه این کمدین جلوی آزادی بیان را می‌گیرد. این دوگانه‌ تفسیری، بار دیگر مرز مبهم میان حرمت‌گذاری به میراث فرهنگی و حق بیان آزاد در جامعه ایران را به چالش کشیده است.

گروه‌های مرجع در هر جامعه‌ای از جمله گروه‌های مهمی هستند که افراد جامعه رفتارها و هنجارهای خود را با این گروه‌های مرجع تنظیم می‌کنند و سعی دارند از آنها الگوبرداری کنند. به‌گفته «سید عباس صالحی»، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، ارتباط جامعه ایرانی با گروه‌های مرجع روبه‌ افول گذاشته است که این امر می‌تواند آسیب‌زا باشد. این درحالی‌است که دلایل بی‌شماری، از جمله سیاست‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت مسئولان فرهنگی، موجب کاهش ارتباط افراد با این گروه‌ها شده است.

براساس آمار‌ها و برآوردها، چیزی بالغ‌بر ۲۰ هزار کوهنورد در طول فصل اصلی صعود، راهی قله دماوند می‌شوند و هرساله نیز این آمار افزایش پیدا می‌کند. آخرین مشاهدات حاکی از آن است، با گرم شدن هوا و پایدار شدن شرایط جوی در مسیر صعود به قله به‌ویژه نیمه اول تابستان،‌ پرترافیک‌ترین زمان صعود به بلندترین قله ایران است و در این مدت هزاران کوهنورد راهی دماوند می‌شوند. با توجه به اینکه از نیمه تیر تا پایان مرداد احتمال بارش برف یا کولاک در ارتفاعات بسیار کمتر است و مسیرهای چهارگانه (شمالی، جنوبی، غربی و شمال‌شرقی) از شرایط مناسب‌تری برخوردارند، در این بازه زمانی شمار زیادی از کوهنوردان آماتور و حرفه‌ای و حتی کوهنوردان غیرایرانی به قله دماوند رهسپار می‌شوند. اما این فصل شلوغ و پرترافیک، علاوه‌بر رونق کوهنوردی، معضلات و مشکلات جدی و گاهاً غیرقابل بازگشت را از منظر محیط‌زیستی در پی دارد؛ از انباشت زباله‌های برجامانده کوهنوردان تا آسیب به پوشش گیاهی و حیات‌وحش منطقه تا فرسایش جدی خاک منطقه. براساس گزارش‌های میدانی، بسیاری از این صعودها با برجا گذاشتن انبوه زباله از جمله بطری‌های پلاستیکی و شیشه‌ای، بسته‌بندی خوراکی‌ها و حتی البسه کهنه، در مسیر همراه است.

فهیمه گودرزی بارها در آب افتاده، تلفن همراهش را از دست داده، گرمازده شده و روزها از همسر و فرزندش دور بوده‌، اما همه اینها را جزئی از فرایند کار یک کارشناس حیات‌وحش می‌داند. او متولد سال ۱۳۶۰ است، در مقطع کارشناسی در رشته مهندسی کشاورزی گرایش گیاه‌پزشکی دانشگاه تبریز و در مقطع کارشناسی ارشد در رشته زیست‌شناسی دریا گرایش جانوران دریا دانشگاه هرمزگان تحصیل کرد و بعد در یک مؤسسه خصوصی در حوزه آموزش نرم‌افزار مشغول به کار شد. چند ماهی در آنجا ماند. اما خیلی زود از آن کار دست کشید. گودرزی در آزمون‌های استخدامی‌ سازمان جهادکشاورزی و محیط‌زیست هم‌زمان پذیرفته شد. «ترجیحم استخدام در مرکز استان بود،‌ برای همین محیط‌زیست را انتخاب کردم. براساس فراخوان استخدامی ‌اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست هرمزگان، برای پست کارشناس محیط طبیعی با شرط قبولی در آزمون ادواری در مصاحبه شرکت و از همان ابتدا در همین پست در بخش حیات‌وحش کارم را شروع کردم و حدود ۲۰ سال است که صرفاً در این حوزه فعالیت دارم.» در این دو دهه او در انواع و اقسام مأموریت‌ها در محیط خشکی و دریایی شرکت کرده‌ و شاهد تغییر فرهنگی که زنان را در این حوزه پس می‌زند، بوده است. «نگرش جامعه از غیرممکن بودن به‌سمت ممکن و حتی ارزشمند بودن حضور زنان در عرصه‌های طبیعی تغییر کرده است؛ هرچند این تغییر، کامل و یکدست در همه‌جا اتفاق نیفتاده است.»

با وجود انواع قوانین محدودکننده تبلیغات کالاهای سلامت‌محور و ممنوعیت کالاهای آسیب‌رسان به سلامت، انواع قرص‌های لاغری، چاقی، بهبوددهنده گردش خون، تقویت‌کننده قوای جنسی، انواع ویتامین و پروتئین، ترکیبات آرایشی و بهداشتی به‌منظور سلامت پوست، مو و دندان، راهکارهای درمانی برای برخی بیماری‌ها، ورزش‌هایی برای بهبود کمردرد، افزایش قد و مواد غذایی آسیب‌رسان شبکه‌های اجتماعی را اشباع کرده‌اند. «محمد هاشمی»، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفت‌وگو با «پیام ما» دلیل افزایش این تبلیغات را ضعف در اجرای قوانین دانست.

«برو مار را آزاد کن بره،‌ اینقدر بازی درنیار. ما آمدیم اینجا مار را آزاد کنیم برای ثوابش.» اینها بخشی از دیالوگ قسمت اخیر سریال پرطرفدار «اجل معلق» به کارگردانی «عادل تبریزی» و بازی «رضا عطاران» است. دقیقه‌ای بعد مار پیتون توسط رضا عطاران رهاسازی می‌شود. رهاسازی یک گونه غیربومی تنها نقدی نیست که «اصغر مبارکی»، کارشناس محیط‌زیست، به این قسمت سریال وارد می‌کند. او فرایند خرید گونه غیربومی را در سریالی که در آن شخصیت محبوبی مثل رضا عطاران حضور دارد، تبلیغی برای خریدوفروش گونه‌های غیربومی و قاچاق آنها می‌داند. مبارکی نمونه‌ای هم از افزایش تقاضا پس از نمایش یک گونه در سریال‌ها سراغ دارد؛ موج خرید «ایگوانا» به‌عنوان حیوان خانگی پس از پخش سریال «مرد هزارچهره». او در گفت‌وگو با «پیام ما» پس از بیان این دو آسیب،‌ تبعات حضور گونه‌های غیربومی بر طبیعت ایران را شرح داد.

|پیام ما| تورهای ماهیگیری صنعتی، هر ثانیه منطقه‌ای به وسعت یک زمین فوتبال را در بستر دریا می‌خراشند و برهنه می‌کنند. نام این روش ترال کف‌روب است و کارش فقط صید ماهی نیست؛ ترال، صخره‌های مرجانی را در هم می‌شکند، تنوع‌زیستی اقیانوس را از بین می‌برد و کربنی را که برای قرن‌ها زیر بستر دریا ذخیره شده بود، آزاد می‌کند. با اینکه روز‌به‌روز شواهد علمی بیشتری ثابت می‌کند که ترال‌کشی ویرانگر است، صید به این شیوه بحث‌برانگیز، پنهان از دید همه و در بی‌عملی سیاستمداران، همچنان در بخش عمده‌ای از اقیانوس‌های جهان ادامه دارد. چگونه اجازه دادیم یکی از مخرب‌ترین شکل‌های ماهیگیری به شیوه‌ای استاندارد بدل شود و چرا توقف آن چنین دشوار است؟