«طبیعت برای ما همیشه یک پناهگاه بوده، وقتی دوربین در دست می‌گیریم، سعی می‌کنیم حسی را که خودمان موقع دیدن یک صحنه داریم، ثبت کنیم و به بیننده انتقال دهیم.» این گفته «پدرام شوبیری»، عکاس حیات‌وحش، است. او و همسرش، «ستاره چگینی»، سال‌هاست در حوزه عکاسی حیات‌وحش فعالیت دارند. آنها به مناطق زیادی در ایران سفر و تصویر گونه‌های مختلف را ثبت کرده‌اند. در گفت‌‌وگو با این زوج عکاس از آنها پرسیدم چطور به وادی عکاسی حیات‌وحش علاقه‌مند و درگیر حفاظت از گونه‌های مختلف شدند.

در ایران هیچ گونه‌ای به‌اندازه «یوزپلنگ» توجه مردم و رسانه‌ها را به خود جلب نکرده است. از ابتدای دهه هشتاد، پروژه‌ بین‌المللی برای حفاظت از این گونه تعریف شد و دفتری در سازمان حفاظت محیط‌زیست به آن اختصاص دادند. پس از اجرای سه فاز تعلیق پروژه، حالا پس از شش سال دوباره شاهد شروع پروژه این‌بار با عنوان «ملی» هستیم. پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی و زیست‌بوم‌های مرتبط، برجسته‌ترین برنامه و تلاش کشور برای حفظ آخرین جمعیت یوزپلنگ بوده است. این پروژه در روند اجرای خود بیشترین حجم مشارکت متخصصین خارجی و داخلی، بالاترین سطح حمایت اجتماعی و دریافت بیشترین سرمایه‌گذاری‌های مالی و انسانی را در امر حفاظت از یک گونه در ایران به‌همراه داشت. چرا برخلاف انتظارها، دارا بودن این حجم از حمایت نه‌تنها به احیای جمعیت یوز در ایران منجر نشد، بلکه شاخص‌های جمعیتی نشان از روند کاهشی جمعیت یوز دارند؟ در گفت‌وگو با «باقر نظامی»، مدیر ملی پروژه یوزپلنگ آسیایی و زیست‌بوم‌های مرتبط، دراین‌باره از او پرسیدیم. این ‌گفت‌وگو البته به آسیب‌شناسی فازهای پروژه محدود نشد و در آن مواردی مانند اولویت‌های پروژه، همکاران آن و آخرین وضعیت جاده یوز را هم جویا شده‌ایم.

چه اتفاقی می‌افتد که خرسی، با توان بالقوه حمله به انسان، در میان جمعیتی پرتعداد و در فاصله‌ای چندمتری در ارتفاعات سبلان آرام‌آرام پرسه می‌زند و به‌دنبال لقمه‌ای غذا می‌گردد؟ خرس‌ها معمولاً در طول روز فعال‌اند، اما در مناطق پرجمعیت انسانی اغلب به فعالیت شبانه روی می‌آورند تا از مواجهه مستقیم اجتناب کنند. بااین‌حال، ویدئویی که اخیراً از حضور خرس سبلان در میان کوهنوردان منتشر شده، این پرسش را مطرح می‌کند که چرا این حیوان در روشنایی روز این‌چنین به دور انسان‌ها می‌چرخد و به دریافت غذا از آنها نیاز پیدا کرده است؟

«کارزار» این‌بار برای تخریب یک منطقه حفاظت‌شده امضا جمع می‌کند؛ «منطقه حفاظت‌شده کرایی» در شمال‌شرق خوزستان. کارزار «مطالبه مردمی برای احداث جاده میانبر ایمن اهواز-مسجدسلیمان» که حالا امضاهایش به بیش از یازده هزار رسیده است. این مطالبه مردمی داشتن یک جاده ایمن را به جاده‌کشی در منطقه امن قوچ و میش گره زده است؛ اگرچه در متن کارزار اشاره‌ای به نابودی یکی از بکرترین مناطق حفاظت‌شده خوزستان و نبود مجوز نشده است.

پیشنهاد می‌کنم موتور جستجوگر گوگل خود را باز کنید و در مورد تعداد درگیری‌های مسلحانه و مدرن از سال 2020 تا 2024 در دنیا بخوانید. اگر بخواهم به‌صورت خلاصه نتیجه این جست‌وجو را به شما بگویم، بیش از 10 هزار حمله مخرب در دنیا اتفاق افتاده است. کشورهایی مانند افغانستان، اتیوپی، میانمار، یمن، سودان، اوکراین، غزه و بسیاری مناطق دیگر درگیر این جنگ‌ها بوده‌اند. اما در این مطلب می‌خواهم نگاهی عمیق‌تر به مسائل داشته باشیم، مانند اثرات مخرب جنگ‌ها و حتی تمرینات نظامی افراطی بر روی طبیعت و خصوصاً پرنده‌ها. پرنده‌ها در طول جنگ چه می‌کنند؟ کجا می‌روند؟ چه آسیب‌هایی می‌بینند؟

چرا استفاده از مشاور محیط‌زیست در آثار سینمایی و تلویزیونی لازم است؟