بایگانی مطالب برچسب: تخریب زیستگاه

وفاق ملی و توسعه پایدار: راهی به‌سوی پیشرفت و رفاه اجتماعی

ریسک‌های همسایگی با حیوانات

«مردم شاهرود الگویی برای ترویج دوستی با محیط‌زیست»، جمله آغازین کلیپی است که در فضای مجازی منتشر شده. در ادامه فیلم‌‌هایی از جاده سلامتی و مناطق دیگر این شهر می‌بینیم که در آرامش مشغول تغذیه از گیاهان کنار جداول و میدان‌های شاهرود هستند. چندی پیش هم نصب یک بنر در حاشیه جاده سلامتی در شبکه‌های اجتماعی خبرساز شد که در آن از شهروندان می‌خواست مراقب حمله پلنگ باشند. این فیلم آیا نشانه‌ای از دوستدار محیط‌زیست بودن شاهرودی‌هاست یا اینکه چنین فیلم‌هایی باید مسئولان محیط‌زیست را به فکر چاره‌اندیشی برای بهبود زیستگاه‌های حیات‌وحش بیندازد؟

بازگشت مرال‌ها به طبیعت به‌جای زندگی در باغ‌وحش

مظلومیت لاک‌پشت‌های اقیانوس‌پیما

دلیل مرگ همچنان مبهم است

دلیل تلف شدن توله گربه‌ پالاسی که ۲۷ مردادماه توسط یک چوپان به اداره محیط‌زیست شیروان سپرده شده بود، مشخص نیست. مسئولان استان فقط به این جمله بسنده کرده‌اند: «حیوان ناگهان تلف شد.» تاریخ دقیق تلف شدن حیوان ۲۰ شهریورماه است. هرچند مرگ این گربه پالاس در روزهای اخیر و یک ماه بعد از تلف شدن خبری شده، اما آن‌طورکه معاون محیط‌زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست خراسان‌شمالی به «پیام ما» می‌گوید، حیوان شب قبل از تلف شدن سرحال بوده و طعمه‌ای را که برای شکار فرستاده بودند هم خورده؛ اما صبح روز بعد با جنازه‌اش روبه‌رو شده‌اند. این درحالی‌است که به‌دلیل کمبود امکانات در این منطقه، کالبدشکافی جسد انجام نشده و لاشه در انتظار تاکسیدرمی شدن است. باوجود مشخص نبودن دلیل تلف شدن، «روح‌الله لایق» معتقد است همکارانش در اداره محیط‌زیست شیروان از هیچ تلاشی کوتاهی نکرده‌اند. «حیوان شرایط مناسبی را در حد بضاعت داشت. دلیل مرگ برای ما هم مبهم است. امیدواریم دیگر چنین اتفاقی نیفتد، اما درصورت رخ دادن، به‌دلیل کمبود امکانات، در همان ابتدای کار حیوان را به تهران منتقل خواهیم کرد.»

مغلطۀ «ترال»

پس از پایان توافق‌نامۀ ممنوعیت صید ترال در دریای عمان و خلیج‌فارس، از سال گذشته شناورهای صید ترال و پرساینرها (صید محاصره‌ای)، دوباره و به‌رغم همۀ هشدارهای محیط‌زیستی، به دریا بازگشته‌اند. سازمان شیلات می‌گوید، این شناورها دارای مجوز و برای یک مدت‌زمانی محدودِ فعالیت و به تعداد محدود فقط برای صید میگو و یک نوع خاص از ماهی ساردین فعالیت می‌کنند و حالا آنچه مشکل خلیج‌فارس و دریای عمان است، صید غیرمجاز به این روش‌هاست که خود سازمان شیلات، آن را «مخرب» ارزیابی می‌کند. افزایش صید غیرمجاز در استان بوشهر، به این دو روش نام‌برده، پای دادستان را هم به میان آورد. شیلات و دادستانی اعلام کرده‌اند، با قانون‌شکنان برخورد می‌شود. قانون‌شکنان می‌گویند تا «شغل» دیگری نباشد، چارۀ دیگری نداریم و فعالان محیط‌زیست، هر دو گروه را زیر سؤال می‌برند. به نظر صید ترال و پرساین در جنوب کشور، یک مغالطه است؛ کاری که نکو نیست و مخرب است، اما گروهی می‌توانند انجامش دهند و برای گروهی مجازات سنگین در پی دارد.

مسئولیت اجتماعی فرصتی برای حفاظت از محیط‌زیست

در دنیای امروز، مسئولیت اجتماعی صنایع به یکی از مباحث مهم در مدیریت تبدیل شده است. مسئولیت اجتماعی، به تعهد صنایع و شرکت‌ها در قبال مسائل اجتماعی، اقتصادی و محیط‌زیستی فراتر از منافع مالی کوتاه‌مدت اشاره دارد. این مفهوم تأکید می‌کند که صنایع، نه‌تنها باید به دنبال سودآوری باشند، بلکه باید تأثیرات فعالیت‌های خود بر محیط‌زیست، کارکنان، مصرف‌کنندگان و جامعۀ پیرامون را نیز در نظر بگیرند و به بهبود شرایط محیط‌زیستی، اجتماعی و اقتصادی کمک کنند. در حوزۀ محیط‌زیست، مسئولیت اجتماعی به معنای اجرای سیاست‌ها و برنامه‌هایی است که هدف آن‌ها کاهش اثرات منفی فعالیت‌های صنعتی بر طبیعت و منابع طبیعی است.

تغییر رفتار به جای فرهنگ‌سازی

در سال‌های اخیر، پرسش «چگونه می‌توانیم از مـحیـط‌زیسـت حـفاظت کنـیـم؟» ذهـن بـسـیـاری را بـه خـود مـشــغـول کـرده و بـه راه‌حــل‌هـای متعـددی از جـمـله قـوانـیـن سخت‌گیرانه تا اصلاحات آموزشی منجر شده است؛ هرچند این پاسخ‌ها مزایای خود را دارند و عمدتاً بر «فرهنگ‌سازی» تأکید می‌کنند، اما باید توجه داشت که «فرهنگ‌سازی» مفهومی پیچیده و چندوجهی است؛ فرآیندی بلندمدت اسـت کـه نـیـازمـنـد تـلاش‌هـای مـداوم و محرک‌های قـوی بـرای اجرا و اثرگذاری­‌ست. بااین‌حال، در زمینۀ حفـاظت از محیط‌زیست، شاید بهتر باشد تمرکز خود را از هدف انتزاعی «فـرهـنگ‌سـازی» بـه‌سـوی هـدف عـملی‌تر «تغییر رفتار» معطوف کنیم.