آیا می‌توان جهانی ساخت که هم از نظر اقتصادی عادلانه باشد و هم در مرزهای محیط‌‎زیستی کره‌زمین باقی بماند؟ این پرسش مرکزی گزارش جهانی عدالت ۲۰۲۶ است؛ گزارشی حاصل همکاری ۴۵ پژوهشگر و بیش از ۲۰۰ متخصص در چارچوب پروژه جهانی عدالت. پاسخ گزارش به این سوال، بله است. چنین جهانی ممکن است، اما تنها در صورتی‌که هم‌زمان سه تحول بزرگ اتفاق بیفتد. اول، گذار سریع به سمت انرژی‌های پاک. دوم، تغییر بنیادین در الگوهای مصرف و تولید به سمت آنچه گزارش کفایت می‌نامد. سوم، کاهش چشمگیر نابرابری درآمد، ثروت و قدرت در سطح جهان. این گزارش این سه بُعد را در یک مدل کمی ترکیب کرده و نشان می‌دهد که نه تنها اهداف اقلیمی، بلکه عدالت اقتصادی نیز در این مسیر قابل دستیابی است.

در سال‌هایی که هزینه تولید در بخش کشاورزی زیر سایه تورم و مهم‌تر از آن، تغییر مبنای تأمین ارز کالاهای اساسی و حذف ارز ترجیحی، با شتابی کم‌سابقه افزایش‌یافته و دسترسی تولیدکنندگان به منابع مالی دشوارتر از گذشته شده است، دوباره نام صندوق‌های حمایت از توسعه بخش کشاورزی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ظرفیت‌های مغفول تأمین مالی این بخش مطرح شده است؛ ساختاری که بیش از دو دهه پیش با هدف مشارکت دولت و تولیدکنندگان شکل گرفت؛ اما امروز بسیاری از فعالان بخش کشاورزی معتقدند ظرفیت‌های آن هنوز به طور کامل به کار گرفته نشده است.

| پیام ما | وقتی واژه‌ای در گفت‌وگوهای عمومی بیش از اندازه تکرار می‌شود، شاید بیش از آنکه نشانه گسترش یک دانش یا مفهوم باشد، نشانه بحرانی باشد که آن مفهوم می‌کوشد توضیحش دهد. «تاب‌آوری» یکی از همین واژه‌هاست؛ مفهومی که در سال‌های اخیر از ادبیات تخصصی روان‌شناسی و مدیریت بحران خارج شده و به بخشی از زبان روزمره، رسانه‌ها و حتی سخنان مسئولان تبدیل شده است. اما آیا تکرار مداوم این واژه به معنای افزایش ظرفیت جامعه برای مواجهه با بحران‌هاست یا برعکس، نشانه فرسودگی جامعه‌ای است که هر روز با شکل تازه‌ای از بحران روبه‌رو می‌شود؟ این پرسشی بود که در آخرین نشست از سلسله‌نشست‌های «تاب‌آوری در بحران» مؤسسه «رحمان» با عنوان «تاب‌آوری روان‌شناختی» محور بحث قرار گرفت. نشستی که با همکاری مؤسسه «معین» و با دبیری «اشرف‌السادات موسوی» برگزار شد و در آن «مریم رسولیان»، روان‌پزشک و استاد دانشگاه علوم پزشکی ایران، «امیرحسین جلالی ندوشن»، دانشیار روان‌پزشکی و سخنگوی انجمن علمی روان‌پزشکان ایران و «آرزو دیداری»، روان‌شناس، روان‌درمانگر و فعال مدنی، از زاویه‌های مختلف به مفهوم تاب‌آوری، امکان‌ها و محدودیت‌های آن پرداختند. در این نشست بیش از همه درباره تردید نسبت به برداشت رایج از تاب‌آوری صحبت شد؛ برداشتی که گاه مسئولیت مواجهه با بحران را به دوش افراد می‌اندازد و نقش ساختارها، نهادها و سیاست‌گذاری‌ها را به حاشیه می‌راند.

در ماه‌های اخیر مردم ایران با رشد خیره‌کننده قیمت برخی کالاها مواجه شدند، رشدی که از اوایل زمستان آغاز شده و تا امروز ادامه دارد. حذف ارز ترجیحی و شوک ارزی دولت و هم‌زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران موجب شد تا بر اساس آمارهای بانک مرکزی و مرکز ملی آمار تورم سالانه کشور به بیش از ۵۰ درصد رسیده و هم‌زمان تورم نقطه‌به‌نقطه در برخی کالاها سه‌رقمی شود.

بر اساس گزارش ایسنا، شاخص قیمت مصرف‌کننده خانوارهای کشور در اردیبهشت ۱۴۰۵ به عدد ۶۱۹.۶ رسید. همچنین تورم نقطه‌به‌نقطه در این ماه ۸۳.۹ درصد اعلام شد؛ به این معنا که خانوارها به طور میانگین ۸۳.۹ درصد بیشتر از اردیبهشت ۱۴۰۴ برای خرید مجموعه‌ای یکسان از کالاها و خدمات هزینه کرده‌اند.

در نگاه اول، صنعت میگوی ایران یکی از حوزه‌های موفق اخیر بخش کشاورزی و شیلات به نظر می‌رسد؛ صنعتی که از اواخر دهه ۶۰ و اوایل دهه ۷۰ آغاز شد و پس از فرار و نشیب فراوان، امروز به تولیدی در مقیاس ده‌ها هزار تن و بیش از صدها میلیون دلار ارزآوری رسیده است. اما در لایه زیرین این تصویر موفق، مجموعه‌ای از پرسش‌ها درباره الگوی توسعه، ظرفیت واقعی مزارع، حکمرانی داده و تاب‌آوری زیست‌محیطی شکل گرفته که ضرورت توجه به آینده این مسیر را بیش‌ازپیش آشکار ساخته است.

کودکی مدتی است که در گیرودار جنگ به فراموشی سپرده شده است. مدارس تعطیل است، والدین بی‌حوصله‌اند و کودکان در دنیای پر ترس خود تنها مانده‌اند. همین بهانه‌ای برای برگزاری نشست «جنگ و کودک» شد. در این نشست از مقامات دولتی، مدیر مرجع ملی حقوق کودک، رئیس کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان و معاونت آموزش‌وپرورش نیز دعوت شده بودند؛ اما هیچ‌کدام نیامدند.