بایگانی مطالب : انرژی
یخزدگی تولید با قطع انرژی
مثل مرغ عزا و عروسی، فولاد هم در تابستان و هم در زمستان با قطعی انرژی تهدید میشود. چرخه این گونه است که اول مصرف گاز بخش خانگی سه برابر میشود و بهیکباره از ۲۱ درصد به ۶۰ درصد میرسد، بعد از آن مثل قصهٔ هرساله بر روی فولادیها فشار میآوردند. این یک سناریوی تکراری از دههٔ ۸۰ تا الان است. فقط در سال ۱۴۰۱ فولادیها بابت این قطعی انرژی سه میلیارد دلار خسارت دیدند، شمارش معکوس برای امسال به صدا درآمده است.
نقشهٔ راه آب آرمانی و غیرمستند است
تدوین نقشهٔ راه آب کشور، خبری بود که چندی پیش توسط وزارت نیرو منتشر شد. سندی که به گفتهٔ سخنگوی صنعت آب کشور، نهفقط نقشهٔ راهی برای آیندهٔ آب است، که نوعی سیاستگذاری و خطمشیگذاری برای آیندهٔ توسعهٔ کشور نیز محسوب میشود. اگرچه در ابتدا تدوینکنندگان و چند و چون این سند بهدرستی مشخص نبود و همین موضوع انتقاد بسیاری از متخصصان مستقل حوزهٔ آب در کشور را برانگیخت اما وزارت نیرو با تهیهٔ نسخهای از آن، نظرات متخصصان کشور در اینباره را جویا شد. «پیام ما» پیش از این علاوهبر انتشار گفتوگویی تفصیلی با «عیسی بزرگزاده»، سخنگوی صنعت آب کشور درباره نقشهٔ راه آب، تعدادی از نقدها و اظهارنظرها دربارهٔ این سند را منتشر کرده است. در آخرین اظهارنظرها، «انجمن هیدرولیک ایران» با همکاری جمعی از استادان «گروه مهند سی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران» در نامهای خطاب به وزیر نیرو، دربارهٔ این سند اظهار نظر کرده است. بخشی از نظرات نویسندگان این نامه، متوجه کاستیها و ابهامات موجود درنقشهٔ راه آب است، بخشی دیگر نقد برخی برنامهها و بخشی دیگر نیز شامل پیشنهادهایی برای این سند است. با اینحال و بهطور، نویسندگان این نظرات، سند فعلی نقشهٔ راه آب کشور را «کلی»، «آرمانگرا» و «غیرمستند» دانستهاند که گزارشهای و مستندات کافی ندارد و راهبردهای عملیاتی برای رسیدن به اهداف آن امکانپذیر و قابل اطمینان بهنظر نمیرسند.
غفلت سیاستگذار از ناترازی انرژی
|پیام ما|شورایعالی انرژی مصوب کرده است که ضرورت دارد دولت برنامههایی برای متنوعسازی سبد تولید و مصرف نهایی انرژی کشور تدوین کند. براساس مصوبهٔ این شورا، توسعهٔ کاربرد انرژیهای تجدیدپذیر، رآکتورهای کمتوان هستهای، توسعهٔ نیروگاههای حرارتی پربازده، تکمیل بخش بخار واحدهای گازی، نوسازی، ارتقا و جایگزینی واحدهای موجود نیروگاهی و توسعهٔ ناوگان حملونقل برقی و هیبریدی کشور بهعنوان بخشی از تکلیفهای دولت خواهد بود. در بخش دیگری از این مصوبات آمده است «دوگانهسوز کردن خودروهای بنزینی، تأمین برق مورد نیاز صنایع و مجتمعهای مسکونی و تجاری با روشهایی از جمله تولید همزمان برق در نیروگاههای تولید پراکنده از دیگر دستورکارهای دولت سیزدهم برای مدیریت و متنوعسازی مصرف انرژی است.» برخی از این مصوبات در تکالیف پیشین دولت که در اسناد فرادستی قید شده بود، وجود داشت.
استخراج بیتکوین علیه آب و زمین
ارزیابی جدید سازمان ملل هشدار میدهد که شبکهٔ جهانی استخراج بیتکوین بهشدت به سوختهای فسیلی وابسته است و علاوهبر رد پای کربن قابلتوجه آن، اثرات نگرانکنندهای بر آب و زمین دارد. افزایش فوقالعاده قیمت ارزهای دیجیتال در دههٔ گذشته، سرمایهگذاری عظیمی را در بخش ارزهای دیجیتال برانگیخته است. ارزهای دیجیتال توجه سرمایهگذاران برتر جهان را از شرکتهای بزرگ و میلیونرهای عرصهٔ تکنولوژی گرفته تا فعالیتهای غیرقانونی و مجرمانه مانند پولشویی و دور زدن تحریمها را به خود جلب کرده است.
انرژی و محیطزیست محور همکاری تهران و دوحه
|پیام ما| سند همکاریهای اقتصادی ایران و قطر همزمان با مراسم اختتامیهٔ نهمین کمیسیون همکاریهای مشترک اقتصادی ایران و قطر به امضای «علیاکبر محرابیان»، وزیر نیرو و «شیخ محمد بن حمد بن قاسم العبدالله آل ثانی» وزیر صنعت و تجارت قطر رسید. در این سند بر همکاری در حوزهٔ انرژی (آبوفاضلاب، برق و نفت و گاز و محیط زیست) و اهمیت همکاری دو کشور برای تبادل تجارب و دانش فنی و برگزاری رویدادها اعم از نمایشگاه، دورههای آموزشی تخصصی در زمینهٔ فناوریهای آب و آبفا، انرژی خورشیدی و تجدیدپذیر، بازدید متقابل بخشهای خصوصی در زمینهٔ ظرفیتهای مشاوره، پیمانکاری و صنایع، تولید تجهیزات مرتبط با صنعت برق دو کشور و آمادگی سازمانهای محیط زیست دو کشور برای گسترش روابط و اجرای اسناد امضاشده تأکید شد. در این سند همچنین بر همکاریهای تجاری و صنعتی (شامل تعاملات بانکی، بیمه، گمرک، صندوق توسعهٔ ملی، خدمات فنی و مهندسی، بازرگانی، صنایع و معادن، مناطق آزاد، سرمایهگذاری، صندوق ضمانت و استاندارد) تأکید شده است. همکاری در زمینههای راه، ارتباطات و فناوری اطلاعات، کشاورزی، قضایی، حقوقی و کار و مرزی از محورهای این همکاری بهشمار میآید.
تقلا برای حفظ بازار سوختهای فسیلی
|پیام ما| آژانس بینالمللی انرژی میگوید که مجموعهتعهدات جدیدی که در اجلاس اقلیمی دوبی (کاپ ۲۸) اعلام شده، بهتنهایی برای محدود کردن افزایش ۱.۵ درجهای دمای کره زمین نسبت به دوران پیش از انقلاب صنعتی کافی نیست. در اجلاس اقلیمی امسال تاکنون سهبرابر کردن سبد انرژیهای تجدیدپذیر و مهار انتشار گاز متان بهعنوان تعهدات جدید کشورها مطرح شده است که بهنظر این آژانس جهانی این اقدامات بهتنهایی نمیتوانند جهان را به اهداف اقلیمی تعیینشده در توافق پاریس برسانند. این درحالیاست که دبیرکل اوپک، عربستان سعودی و روسیه تلاش میکنند تا در بیانیهٔ نهایی اجلاس صحبتی از حذف سوختهای فسیلی بهمیان نیاید.
دستانداز ناترازی گاز بر اقتصاد
طبق سند تراز تولید و مصرف گاز طبیعی تهیه شده در شورای عالی انرژی کشور، با فرض رشد اقتصادی متوسط ۶.۵ درصدی و نرخ رشد ۱.۱ درصدی جمعیت، مشاهده میشود که با توجه به روند فعلی عرضه و تقاضای گاز طبیعی، در سال 1404 با 2.15 میلیون مترمکعب کسری گاز در روز مواجه خواهیم بود. به همین ترتیب، میزان ناترازی گاز برای سال 1420 حدود ۱۱۱ میلیون متر مکعب در روز تخمین زده شده است. اتاق بازرگانی و صنایع و معادن تهران با انتشار گزارشی با عنوان «بررسی چالشها و مسائل ناترازی گاز» ضمن اعلام این موارد تأکید میکند که این پیشبینی با مفروض درنظرگرفتن مواردی همچون اجرای موفق انرژی ساختمان، پیادهسازی و استقرار سیستم مدیریت انرژی در صنایع انرژیبر، اجرای کامل مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان و همچنین سرمایهگذاری لازم حداقل به میزان ۵۰ میلیارد دلار برای رسیدن به اهداف تولید گاز، تدوین شده است: «با توجه به اینکه تحقق صد درصدی این برنامهها در چشمانداز آتی دور از ذهن است، بنابراین میزان ناترازی گاز در افق ۱۴۲۰ به ارقامی به مراتب بالاتر از پیشبینیها خواهد رسید که کشور را با چالش جدی تأمین انرژی مواجه میکند.»
استفاده از پانلهای خورشیدی با توجه به زیباییشناسی در معماری
مقابلهٔ لاکپشتی با تغییراقلیم
|پیام ما| توافق اقلیمی که در اجلاس متعاهدین کنوانسیون تغییراقلیم (cop) پاریس در ۲۰۱۵ منعقد شد، تا حدی ناتوان بود. همانطور که در همان زمان هم بسیاری به آن اشاره کرده بودند، این توافق نمیتوانست به کشورها بگوید برای تغییراقلیم چه کاری انجام دهند، نمیتوانست به عصر سوختهای فسیلی پایان دهد، نمیتوانست دریاها را به عقب بکشد، بادها را آرام کند یا آفتاب ظهر را کمرمقتر کند. اما دستکم میتواند زمینه و مقررات برای اجلاس بعدی را تنظیم کند و حکم دهد که اجلاس امسال باید به اولین «ذخیرهٔ جهانی» از بایدها و نبایدها برای نزدیک شدن به اهداف کلی توافق توجه کند.
آبِ گران و ناپایدار
|پیام ما| در نخستین نشست «گفتوگوهای آبی» با رویکرد انتقال آب دریا کارشناسان بر رعایت ملاحظات محیط زیستی و توجیه اقتصادی طرح تأکید کردند. مشاوران طرح نیز اذعان کردند که طرح انتقال آب دریا کاملاً منطبقبر سند آمایش سرزمینی است. ضمن اینکه صنایع با توجیه اقتصادی حاضر به تأمین بخشی از هزینههای طرح انتقال آب دریا شدهاند. باوجوداین، منتقدان انتقال آب دریا همچنان بر دقیق نبودن مطالعات، گرانی غیرقابلتوجیه آب منتقلشده و ضرورت شفافیت اقتصادی حضور صنایع، همچنین نبودن توجیه محیط زیستی و اثرات مخرب آن تأکید میکردند، اما دولت و حامیانش معتقد به اجرای طرح تحت هر شرایطی بودند. «مسعود امیرزاده»، نمایندهٔ تشکلهای محیط زیستی، «علی مریدی» استاد دانشگاه، «سعید نیریزی» و «مهرداد حاج زوار» مشاوران طرح از میهمانان نشستی بودند که به میزبانی «عیسی بزرگ زاده» سخنگوی صنعت آب برگزار میشد.
