بایگانی مطالب : گردشگری
فناوریهای نوین به داد گردشگری سبز میرسند؟
|پیام ما| نقش فناوری و ابزارهای نوین در گردشگری رو به افزایش است و در بعضی بخشها تبدیل به جزیی جداییناپذیر شده است. رزرو آنلاین بلیت و اقامتگاه یکی از همین بخشهاست که جای خود را در بخش گردشگری باز کرده است. اما این پلتفرمها باتوجهبه حجم مخاطبان و دامنه تأثیرگذاریشان میتوانند در تحقق اهداف گردشگری پایدار نیز تأثیرگذار باشند. آنها هم با مسافران و هم با جامعه میزبان در ارتباطاند و این امکان را دارند که با در نظر گرفتن پیششرطهایی برای همکاری و ارائه خدمات، فرهنگ گردشگری سبز و توجه به شاخصهای گردشگری پایدار را توسعه دهند. این روزها که گردشگری ایران با چالشهایی مثل ضعف در مدیریت مقصد، بحران منابع طبیعی و از همه مهمتر، گردشگری غیرمسئولانه روبهروست، میتوان با شناسایی فرصتهایی تازه در پلتفرمهای آنلاین تا حدودی با این چالشها بهشکلی اصولی مواجه شد و آسیبها را کاهش داد. «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و گردشگری سبز، در گفتوگو با «پیام ما» با بررسی چالشهای بخش گردشگری در ایران، از ظرفیتهای فناوری برای حرکت بهسوی پایداری در رونق گردشگری گفت. او معتقد است: «اگر ذینفعان وارد عمل نشوند، نمیتوان به توسعه پایدار در گردشگری امیدوار بود. با بهرهگیری از دانش و فناوریهای نوین و روشهای خلاقانه، میشود اصول و قواعد مربوط به گردشگری پایدار و سبز را بین گروههای میزبان و میهمان گسترش داد.»
مقاومت کوچه
شامگاه ۳۱ فروردینماه درحالیکه فقط چندروز به شروع فستیوال موسیقی «کوچه» بوشهر مانده بود، خبر لغو این رویداد منتشر شد. اما از همان دقایق انتشار این خبر، سیل حمایتها از برگزارکنندگان و انتقادها به نسبت به لغو آن از سوی مردم در شبکههای اجتماعی شکل گرفت. بااینحال، چندساعت پس از انتشار این خبر اعلام شد با پیگیریهایی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد، برگزاری این فستیوال قطعی است. هرچند که تا لحظه تنظیم این گزارش، برگزارکنندگان اظهارنظری قطعی نکردهاند و وزارت میراثفرهنگی و گردشگری نسبت به این موضوع سکوت کرده است.
«کوچه» فقط یک فستیوال هنری نیست
بافتهای تاریخی ایران، گنجینهای از هویت فرهنگی و تمدنیاند که در طول تاریخ، روایتگر سبک زندگی، باورها و ارزشهای جوامع شهری بودهاند. این کوچهها و بناهای کهن، با وجود معماری چشمنواز و داستانهای پنهان در دل خشتهایشان، امروزه بیش از هر زمان دیگری در معرض فراموشی و تخریب قرار گرفتهاند. تغییر الگوهای زندگی شهری، مهاجرت جمعیت بومی و عدم توجه کافی به نیازهای روزمره این محلات، بسیاری از آنها را به فضاهایی متروک و بیروح تبدیل کرده است. در چنین شرایطی، پرسش اصلی این است که چگونه میتوان به این بافتهای ارزشمند حیات دوباره بخشید؟
این کوچه بنبست نیست
| پیام ما | کوچه بهاندازه نامش و تمام آدمهایی که برگزارش میکنند، ساده و صمیمی است و گویی متعلق به همه ماست. حتی اگر تا به حال پایمان به کافه حاج رئیس و کوچههای باصفا و ساده بوشهر باز نشده باشد، خودمان را اهل «کوچه» میدانیم. کسی نمیتواند کوچه را تعطیل کند. این را حتی آنها که تمام تلاششان را کردند هم میدانند. دیروز که خبر لغو فستیوال بهصورت رسمی و از سوی معاون امور هنری وزارت ارشاد اعلام شد، موضوع در سطح وزرای چند وزارتخانه دنبال شد و در نهایت سخنگو و اعضای دولت پزشکیان هم نسبت به خبر واکنش نشان دادند. اما موضوع کوچه جایی به اوج رسید که مسافرانی که قرار داشتند در بوشهر دور هم جمع شوند و موسیقی بشنوند و با شادیهایشان غم و تلخی روزگار را بیاعتبار کنند، گفتند: «فستیوال باشد یا نباشد، ما به بوشهر میرویم» و همین همدلی یعنی کوچه باید برقرار بماند.
حفاظت از بناهای تاریخی: سرمایهگذاری برای گردشگری پایدار
جواهر زمینشناسی در تهدید گردشگری بیضابطه
نوروز ۱۴۰۴، سالی پرترافیک برای میراث فرهنگی ایران بود. نوروزی که مردم ترجیح دادند بهجای دیدوبازدیدهای بعد از افطار در ماه رمضان، عیدانه خود را در سفر باشند. اما در کنار اشتیاق به سفرهای نوروزی، آسیبهای بسیاری هم به اماکن تاریخی، طبیعی و محیطزیستی وارد شد که یکی از آنها موضوع خاکهای رنگین جزیره هرمز بود. خطر برداشت غیرمجاز این خاکهای رنگی تا جایی ادامه پیدا کرد که دلسوزان محیطزیست اقدام به راهاندازی کارزاری برای برگرداندن خاک هرمز، کردند تا شاید این خاک به خانهاش بازگردد و آرایش خاک سرخ در بهترین شرایط اصلاح شود. «احمد نادعلیان»، هنرمند سرشناس حوزه تجسمی که سالها در زمینه فرهنگسازی و خدمت به بومیان این منطقه فعالیت داشته، جزیره هرمز را «بهشت زمینشناسان» میداند و به «پیام ما» میگوید: «انگار عادت کردیم در دورهای نگران حیاتوحش و حیوانهایی مثل آهو و یوزپلنگ ایرانی باشیم و در روزگاری هم مثل امروز به یغما رفتن خاک هرمز را فریاد کنیم.»
نوروز سرد صنایعدستی در داغی دلار
نوروز همواره یکی از اصلیترین فصلهای فروش برای فعالان صنایعدستی در سراسر کشور بوده است. اما نوروز ۱۴۰۴ با آنچه انتظار میرفت، فاصلهای چشمگیر داشت. با وجود افزایش چشمگیر سفرهای نوروزی، بسیاری از هنرمندان و فروشندگان باسابقه صنایعدستی که بهشکل ثابت در فروشگاههای دائمی خود فعالیت میکنند، از کاهش محسوس فروش در مقایسه با سالهای قبل خبر میدهند. آنها میگویند مشتری هست، اما خرید نیست. گزارش حاضر حاصل گفتوگو با شش نفر از هنرمندان و فروشندگان باسابقه صنایعدستی در رستههای متنوع از نقاط مختلف کشور است. گفتوگوهایی که پرده از دغدغههایی مشترک و ساختاری برمیدارد؛ از نبود حمایت اصولی گرفته تا سیاستگذاریهایی که در عمل به زیان فعالان ثابت این حوزه تمام شده است.
آشفتگی پایدار در گردشگری
نوروز، واژهای که نشان از نو شدن دارد و پیامآور صلح و نیکی است. هرساله در نوروز و در طول تعطیلات نوروزی، شاهد سفرهای بیشماری به اقصی نقاط ایران هستیم. باتوجهبه گسترش چشمگیر رسانههای اجتماعی در زندگی مردم، آشنایی بیشتر مردم با شهرهای زیبای ایران افزایش یافته است؛ از جمله جزیره هرمز که بهدلیل موقعیت زمینشناسی خاص خود، زیبایی خارقالعادهای دارد و امسال مورد بازدید بیشمار گردشگران قرار گرفت. اما در اتفاقی بسیار تلخ و دردآور، جزیره با حادثهای روبهرو شد؛ خاک سرخ جزیره هرمز، توسط گردشگرانی که فاقد فرهنگ صحیح گردشگری بودند، در بطریهای پلاستیکی ریخته و به سرقت برده شد. این حادثه تلخ آسیب بسیار چشمگیری به جزیره وارد کرده است. خاک سرخ هرمز در اثر فرایندهای زمینشناسی و آتشفشانی طی حدود ۶۰۰ میلیون سال شکل گرفته است. برداشت این خاک، باعث برهم خوردن تعادل زیستی، رطوبتی و میکروبی جزیره میشود. خاک سرخ هرمز، تنها قربانی ایام نوروز نبود؛ حضور گردشگران و صید خرچنگها نیز از دیگر آسیبهایی بود که توسط دوربینها ثبت شد. خرچنگها که عامل مهمی در تعادل محیطزیست دریایی بهشمار میروند، تبدیل به غذای مسافرانی ناآگاه شدند. این فجایع تنها به جزیره هرمز محدود نماند. بالا رفتن گردشگران از سیوسهپل، نوشتن یادگاری روی دیوارههای پل و موارد بیشمار دیگری که به طبیعت و تاریخ این سرزمین آسیب میزنند، نمونههای بارز عدم آموزش گردشگر نسبت به رفتار صحیح با منطقه مورد بازدید و نیز ضعف مدیریتی در کنترل حجم ورودی گردشگران، فراتر از ظرفیت مناطق گردشگری است. گردشگری در ایران، ظرفیت قابلتوجهی برای رشد اقتصادی دارد؛ از صنایعدستی جوامع محلی گرفته تا اکوسیستم و فرهنگ غنی. اما بهدلیل نبود مدیریت صحیح، برنامهریزیهای نادرست، بهرهبرداریهای غلط و... بهسمت ناپایداری سوق پیدا کرده است؛ که این مسئله، چالشهای فراوانی برای آینده این بخش در کشور بهوجود آورده است.
هرمز، قربانی گردشگری ناپایدار
سردرگمی مسافران هواپیمایی آسمان در پرواز تهران به بوشهر
مشکل ترمز در پرواز صبح امروز هواپیمایی آسمان از تهران به بوشهر باعث سردرگمی مسافران این پرواز شد.
