بایگانی مطالب : گردشگری
میراث نفت زیر تیغ واگذاری
نشست اخیر کمیسیون گردشگری اتاق بازرگانی ایران با حضور نمایندگان وزارت میراثفرهنگی و وزارت نفت، در ظاهر چیزی جز یک خبر «خوب» برای میراثفرهنگی نبود: «وزارت نفت آماده است بناهای تاریخی را برای مرمت و بهرهبرداری به اتاق بازرگانی و بخش خصوصی واگذار کنند». نامها اما کوچک نیستند: کنسولگری انگلیس، آثار دوره صفوی تا پهلوی اول و نخستین چاه نفت ایران در مسجدسلیمان. این گزاره، وقتی در کنار فهرست بناها قرار میگیرد، ماهیت مسئله را عوض میکند. این نامها ابنیه و املاک نیستند، تکههایی ارزشمند از تاریخ سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و هویت ملیاند و یادآور هزینههای اجتماعی و محیطزیستی. هر یک از این صدها در لایههای مختلف تاریخ سیاسی، اقتصادی و اجتماعی ایران نقش داشتهاند.
«حلوا کنجدی» جاجرم؛ از آیین شب چله تا میراث ناملموس
موزه یا قتلگاه سازهای «صبا»؟
در خانه پلاک ۹۴ خیابان ظهیرالاسلام همیشه بسته است. خانهای که برای «ابوالحسن صبا»، هنرمند برجسته تاریخ موسیقی ایران، بود و همسرش آن را در دهه ۵۰ تبدیل به موزه کرد و جزو اولین خانههای تهران شد که کارکرد موزه به خود میگیرد. اما در بر همین پاشنه نچرخید و این موزه با فرازونشیبهای زیادی همراه شد. اوایل دهه ۸۰ زمانی که «علی مرادخانی» عهدهدار مدیریت مرکز موسیقی وزارت فرهنگ بود، مرمت و بازسازی خانه صبا با مسئولیت «رضا موسوی» انجام شد، اما بعد از رفتن مرادخانی از وزارت ارشاد، این خانه شد روحی سرگردان میان ساختمانهای دیگر؛ با دری بسته که کسی نمیداند داخلش چه میگذرد و چه بر سر وسایل آمده و نیامده؛ هرچند که مدیر روابطعمومی دفتر امور موسیقی وزارت فرهنگ به «پیام ما» میگوید بهدنبال تخصیص اعتبار برای بازسازی و بازگشایی موزه هستند. به مناسبت ۲۹ آذرماه و سالروز درگذشت ابوالحسن صبا مروری داشتیم بر سرنوشت این موزه و چرایی تعطیلی آن.
تاریخ و طبیعت جاجرم مقصدی برای گردشگران
احیای پرخطر در قلب میراث جهانی
تأیید نهایی طرح احیای بخشی از طبقه دوم میدان نقشجهان اصفهان، اگرچه از سوی متولیان رسمی میراثفرهنگی و صندوق توسعه صنایعدستی، فرش دستباف و احیا و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی بهعنوان گامی در مسیر صیانت و بهرهبرداری فرهنگی معرفی میشود، اما همزمان موجی از نگرانی، هشدار و پرسشهای بیپاسخ را در میان کنشگران و کارشناسان میراثفرهنگی برانگیخته است؛ نگرانیهایی که ریشه در تجربههای پیشین، حساسیت بیبدیل این میدان ثبت جهانی و پیامدهای بلندمدت هرگونه مداخله در ساختار کالبدی و معنایی آن دارد.
الگوهای مدیریتی نوین در توسعه طبیعتگردی
چین میراث را دیجیتال و گردشگری را مسئولانه کرد
|پیام ما| وزیر میراثفرهنگی روز دوشنبه، ۲۴ آذرماه، در شورای راهبردی وزارت میراثفرهنگی از تجربه سفرش به چین و یونان گفت. از تعاملاتی که قرار است در سه حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری بین ایران و این دو کشور شکل بگیرد. او تأکید کرده است: «با توجه به برخورداری چین از فناوریهای پیشرفته، امکان همکاری در حوزه کاوشهای باستانشناسی و مرمت آثار تاریخی با این کشور وجود دارد.» شاید بد نباشد به تجربه چین در سالهای اخیر در حوزه حفاظت از میراثفرهنگی و همچنین توسعه گردشگری پایدار مبتنیبر میراث تمدنی مروری داشته باشیم. حفاظت از میراثفرهنگی و توسعه پایدار گردشگری مقولاتیاند که ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به نگاه تخصصی و روزآمد به آنها نیاز دارد. موضوعاتی که اگر بهدرستی به آنها پرداخته شود و سیاستگذاری صحیحی برای آن انجام شود، میتواند موجب بروز تحولاتی در این حوزهها شود.
بادبانها در قطر برافراشته شدند، لنجها در ایران به گل نشستند
قطر این روزها پانزدهمین دوره فستیوال جهازهای بادبانی «کاتارا» را برگزار میکند. این رویداد با محوریت میراث دریانوردی، به یکی از جاذبههای فرهنگی منطقه تبدیل شده است و هر پاییز گردشگران بسیاری را به دوحه میکشاند. محور اصلی فستیوال، جهازهای بادبانی (دُوْ Dhow) است. تصویر این قایقهای چوبی بزرگ با بادبانهای افراشته سفیدشان که بر گستره خلیجفارس در حرکتاند، تبدیل به نماد این رویداد سالانه شده است. اما این رویداد تنها تلاش قطریها برای احیا و معرفی میراثشان نیست، آنها در بخش گردشگری هم جایگاه ویژهای برای دُوْ تعریف کردهاند. مروری بر نگاه قطر به میراث دریاییاش و در مقابل، بیتوجهی مسئولان فرهنگی ایران به همین میراث، نشان میدهد در دو سوی خلیجفارس دو روایت متفاوت از یک میراث مشترک وجود دارد.
اعتبارات مرمت بازار وکیل کجا رفت؟
|پیام ما| «روزی نیست که گردشگران و پژوهشگران از ما درباره علت دودگرفتگی سقف سؤال نکنند.» این را یکی از کسبه بازار وکیل شیراز میگوید. بازاری که دو سال پیش دچار آتشسوزی شد و هنوز ردپای این آتشسوزی روی عرقچین (سقف) بازار باقی مانده است. اسفندماه ۱۴۰۲ ادارهکل میراثفرهنگی استان فارس اعلام کرد: «وزارت نفت برای مرمت بازار وکیل شیراز یک هزار میلیارد ریال هزینه میکند» و مردادماه امسال همین ادارهکل اعلام کرد: «هنوز بیش از ۲۵ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل این پروژه مرمتی باقی مانده است.» اما در روزهای اخیر زمزمههایی شنیده میشود مبنیبر اینکه پیش از اتمام پروژه مرمت بازار وکیل، قرار است میراث فرهنگی باقیمانده بودجه تخصیصدادهشده توسط وزارت نفت را بازگرداند؛ تصمیمی که موجب اعتراض کسبه و فعالان میراثفرهنگی شیراز شده است.
امکان تولید ۵۰ مگاوات برق سبز از صنعت گردشگری
«حدود پنج هزار واحد اقامتی، خدماتی و پذیرایی در کشور آمادگی دارند تا نیروگاههای ۱۰ کیلوواتی نصب کنند؛ ظرفیتی بالقوه که میتواند حدود ۵۰ مگاوات برق سبز را تنها از محل گردشگری فراهم کند.» این بخشی از سخنان «محمد جهانشاهی»، دبیر کمیته ملی طبیعتگردی و گردشگری سبز کشور است. او در گفتوگو با «پیام ما» توضیح میدهد حدود ۸۰ درصد اقامتگاههای بومگردی ما در مناطقی قرار دارند که نزدیک به ۳۰۰ روز آفتاب در سال دارند و در چنین فضاهایی بهراحتی میتوان نیروگاههای ۵ تا ۱۰ کیلوواتی نصب کرد و از این ظرفیت بهره گرفت.
