دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز کشور در تشریح مفهوم گردشگری سبز، آن را «یک فعالیت اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و چندبعدی با رویکرد محیط‌زیستی» معرفی و اضافه می‌کند: «در جهان، بحث گردشگری پایدار طی بیش از دو دهه بسیار جدی شده؛ اگرچه پیش‌تر هم مطرح بود، اما از اوایل قرن بیستم این جریان فراگیر شده و امروز به‌عنوان یکی از اصول توسعه گردشگری جایگاهی کاملاً تثبیت‌شده دارد. در عمل نیز فعالیت‌های گردشگری، به‌ویژه فعالیت‌های بزرگ، بدون در نظر گرفتن شاخص‌های پایداری و معیارهای سبز اساساً امکان اجرا پیدا نمی‌کنند. حتی در کشورهایی که این ملاحظات الزام قانونی ندارد، جنبه‌های اجتماعی و اقتصادی سبب می‌شود گردشگری به‌ناچار در مسیر پایداری حرکت کند.»

محمد جهانشاهی در ادامه، چهار محور اصلی گردشگری سبز در ایران را چنین خلاصه می‌کند: «فعالیت‌ها عمدتاً در چهار حوزه انجام می‌شود: بهینه‌سازی مصرف آب، بهینه‌سازی مصرف انرژی، مدیریت پسماند و حوزه چهارم که بیشتر مباحث اجتماعی را در بر می‌گیرد و شامل مسئولیت‌های اجتماعی و کیفیت رفتارهای اجتماعی در صنعت گردشگری است.»

او با اشاره به سرعت‌گرفتن توسعهٔ انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران، توضیح می‌دهد: «با وجود اینکه چه براساس چشم‌انداز ۲۰ساله و چه با توجه به روندهای جهانی، نتوانسته‌ایم از ظرفیت عظیم ایران برای انرژی پاک استفاده کنیم، اما طی سال‌های اخیر یکی از پرشتاب‌ترین حوزه‌ها در سبد انرژی کشور، همین انرژی‌های تجدیدپذیر است.»

دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز وقتی از ضرورت ورود صنعت گردشگری به عرصه انرژی پاک سخن می‌گوید، به آمارهای تازه اشاره می‌کند: «اگر تأسیسات گردشگری را در نظر بگیریم، سالانه رشد حدود ۶ تا ۸ درصدی در تعداد پروژه‌ها داریم و اکنون نزدیک به ۱۵ هزار تأسیسات گردشگری در سراسر کشور وجود دارد؛ چه در سرزمین اصلی و چه در مناطق آزاد. بررسی‌ها نشان می‌دهد حدود پنج هزار واحد -که عمدتاً اقامتی، پذیرایی و مجتمع‌های بین‌راهی هستند- آمادگی نصب نیروگاه‌های ۱۰ کیلوواتی را دارند؛ یعنی یک ظرفیت ۵۰ مگاواتی فقط در بخش گردشگری.»

جهانشاهی با اشاره به اینکه روند استفاده از انرژی خورشیدی در گردشگری آغاز شده است، می‌گوید: «یکی‌دو سال است که برخی واحدهای اقامتی و تعدادی از تأسیسات بین‌راهی به‌سمت نصب سامانه‌های خورشیدی رفته‌اند. امسال هم نخستین دوره نشان سبز گردشگری برگزار شد و ۱۲ هتل موفق به دریافت این نشان شدند. علاقه‌مندی وجود دارد و دلایل آن هم روشن است: ناترازی انرژی، کمبود منابع آب، افزایش سالانه قیمت حامل‌های انرژی و بالا رفتن هزینه‌های تمام‌شده خدمات گردشگری.»

او بخش دیگری از چالش صنعت هتلداری را چنین توضیح می‌دهد: «حدود ۳۰ درصد هتل‌های کشور بیش از ۵۰ سال عمر دارند و همین موضوع باعث کاهش راندمان و افزایش هزینه‌ها می‌شود. بنابراین، ضرورت دارد به‌سمت بهینه‌سازی مصرف آب و انرژی حرکت کنیم.»

دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز کشور در توضیح ظرفیت ویژه اقامتگاه‌های بومگردی می‌گوید: «حدود ۸۰ درصد این اقامتگاه‌ها در مناطقی قرار دارند که نزدیک به ۳۰۰ روز آفتاب دارند و نصب نیروگاه‌های ۵ تا ۱۰ کیلوواتی در آنها کاملاً امکان‌پذیر است. مسائل فنی و اداری تقریباً حل شده و اگر مدل مالی مناسبی فراهم شود، گردشگری می‌تواند جهشی جدی در تولید برق سبز تجربه کند؛ جهشی که هم اقتصادی است و هم جایگاه گردشگری ایران را ارتقا می‌دهد.»

او جایگاه جهانی گردشگری در مباحث اقلیمی را هم یادآوری می‌کند: «هم‌زمان با برگزاری کاپ ۳۰ در برزیل، دو روز پایانی این نشست به گردشگری اختصاص داشته است. سال گذشته در باکو، گردشگری برای نخستین بار وارد دستور این رویداد شد و امسال دومین سال آن است. تأکید اصلی هم بر کاهش کربن، بهره‌گیری از انرژی‌های پاک و توسعه گردشگری سبز است. رشد گردشگری سبز در جهان بسیار سریع است و کشورهایی مانند چین، کشورهای حوزه خلیج‌فارس و اقتصادهای نوظهور سرمایه‌گذاری‌های عظیمی در این بخش دارند. در اتحادیه اروپا هم حدود ۱۵ سال است که این الزامات کاملاً جدی و حتی اجباری شده.»

جهانشاهی با اشاره به اینکه ایران نیز ناگزیر از همراهی با این روند است، می‌گوید: «با توجه به شرایط کشور، ضروری است با الزام جدی‌تری به‌سمت بهبود کمی و کیفی تأسیسات گردشگری و حرکت به‌سوی رویکردهای پایدار برویم. روند فعلی اگر نادیده گرفته شود، در آینده با گرفتاری‌های بزرگی روبه‌رو خواهیم شد. همین حالا بسیاری از مقاصد طبیعی و تاریخی تحت‌تأثیر خشکسالی، آتش‌سوزی، تغییراقلیم و فرونشست قرار گرفته‌اند و حدود ۳۰ اثر ارزشمند به‌طور مستقیم با این آسیب‌ها مواجه‌اند.»

دبیر کمیته ملی طبیعت‌گردی و گردشگری سبز کشور همچنین به نشست اخیر مجمع جهانی گردشگری در عربستان اشاره می‌کند: «یکی از موضوعات اصلی آن نشست نیز توسعه پایدار گردشگری بود. اکنون روندهای تازه‌ای در جهان در حال شکل‌گیری است و کشورها باید در این مسیر به یکدیگر کمک کنند.»

در پایان، جهانشاهی با تأکید بر اینکه «صنعت گردشگری بدون حمایت نهادی نمی‌تواند به بازیگر جدی انرژی‌های پاک تبدیل شود»، توضیح می‌دهد: «نهادهایی مانند وزارت نیرو و مجموعه‌هایی مانند سافا می‌توانند نقش مهمی ایفا کنند. تجربه همکاری‌های گذشته مثبت بوده، اما هنوز جریان اصلی شکل نگرفته است. حالا که گفت‌وگوها پیش رفته و چند بانک اعلام آمادگی کرده‌اند، احتمال ارائه تسهیلات خرد اعتباری به واحدهای گردشگری جدی‌تر شده. همچنین، بخشی از منابع صندوق توسعه ملی قرار است به این حوزه بیاید. گردشگری هم انگیزه دارد و هم ضرورت. اگر این حمایت‌ها برقرار شود، می‌توانیم شأن گردشگری ایران را هم در داخل و هم در سطح بین‌الملل ارتقا دهیم و به‌سرعت به روند جهانی انرژی‌های پاک نزدیک شویم.»