بایگانی مطالب : گردشگری
ماراتنهایی که پرحاشیه شدند
شادی برای ۲۵ هزار گردشگر، حاشیه برای عدهای
تعارض منافع دشمن میراثفرهنگی است
گستره کمنظیر و وسیع میراثفرهنگی در ایران -از محوطههای باستانی گرفته تا آثار تاریخی و موزهها و میراث ناملموس- بهخودیخود حفاظت از این سرمایههای ارزشمند را دشوار میکند. اما وقتی این میراث در نگاه سیاستگذاران جایگاهی درخور نداشته باشد، مسئله حفاظت از میراثفرهنگی به یک معضل جدی تبدیل میشود؛ اتفاقی که در چند دهه اخیر رخ داده و باعث شده، حفظ میراثفرهنگی در برابر توسعهطلبی، سوداگری و تصمیمهای کوتاهمدت مدیران، به مرز بحران برسد. بحرانی که ریشههای آن را میتوان در نگاههای متعصبانه و سلبی و پس از آن، در ادغام سه حوزه میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری جستوجو کرد. با «علی دارابی»، معاون میراثفرهنگی کشور، درباره چالشهای ساختاری حفاظت از میراثفرهنگی ملموس و ناملموس گفتوگو کردیم. او هم از مشکلات و موانعی گفت که وزارت میراث با آن مواجه است. هر چند هنوز هم این سؤال مطرح است که چرا این وزارتخانه در حفظ میراثفرهنگی قاطعیت لازم را ندارد و در موارد بسیاری عقبنشینی و مماشات را به ایستادگی در برابر سوداگریها و زیادهخواهیهای عدهای، ترجیح میدهد.
نجات قلعه خرگوشی با اراده مردمی
|پیام ما| نجات کاروانسرای «قلعه خرگوشی» به دست مردم اردکان، نشاندهنده تغییر نگاه مردم به میراثفرهنگی و احساس مسئولیت در قبال آن است؛ اینکه باور کنند با مشارکت جمعی میتوان یک بنای تاریخی را نجات داد و به یاد متولیان آورد که نسبت به حفاظت از میراث تاریخی مسئولیتپذیرتر باشند. پاییز امسال داوطلبان گروه «داما» در اردکان در پنجمین پویش خود برای سومین بار به سراغ قلعه خرگوشی رفتند تا با اقدامات حفاظتی بنا را از تخریب و آسیب بیشتر نجات دهند. قلعهای فراموششده در جاده قدیم یزد به اصفهان، شاهد حضور مردمی شد که برای نجاتش آمده بودند؛ بی آنکه منتظر تحقق وعدهها بمانند و تماشاگر تخریب تدریجی میراثفرهنگی شهرشان باشند.
زنان و باد، داستان زندگی در نشتیفان
نام نشتیفان با آسبادها گره خورده است. اینجا جایی است که طوفان نیش میزند، شاید به گزندگی نیش عقرب! اما مردمانش دست روی دست نگذاشتند که نیش به عمق جانشان کمانه کند. به استقبالش رفتند و آن را به چیزی بهتر تبدیل کردند. آنقدر بهتر که اگر از قدیمیهای نشتیفان بپرسی میوه نشتیفان چیست؟ میگویند: باد! آنها در سرزمینی که به سختی و سرسختی معروف است، از انرژی نهفته در طوفان، برای بزرگداشت زندگی بهره بردهاند. از کدام طوفان حرف میزنیم؟ از آنها که با بادهای ۱۲۰روزه سیستان میآیند و نهفقط سیستان که کل خراسان را در هم مینوردند، آنهم از اواخر بهار تا کل تابستان. در نشتیفان روایتهای مختلفی جریان دارد، از آسبادها تا بومگردیها و از «آسگل» تا پردههای گلدوزیشده به دست زنان.
از گرداگرد جهان در لاهیجان گیلان
میراث طبیعی باغ گیاهشناسی لاهیجان
ورود زنان به صنعت گردشگری؛ بین مسئولیت و فرصت
صنعت گردشگری بهعنوان یکی از ارکان مهم اقتصادی جهان، ظرفیت زیادی برای ایجاد اشتغال و درآمدزایی دارد. نقش زنان بهعنوان نیمی از نیروی کار بالقوه این صنعت، همواره موضوعی قابلتوجه بوده است. حضور زنان در گردشگری، همانند دیگر صنایع، با چالشهایی همراه است، هرچند طی دهه گذشته تغییرات قابلتوجهی در نقش آنان رخ داده است. بااینحال، هنوز فاصله زیادی تا برابری فرصتها وجود دارد.
بازار طلا؛ خنجری بر شاهرگ عودلاجان
|پیام ما| تخلف آشکار سازندگان «مرویسنتر» در حریم کاخ گلستان آن هم با مجوز اداره میراث تهران همچنان محل مناقشه و هراس دوستداران میراثفرهنگی است که این روزها خبرهای جدیدی از محله تاریخی عودلاجان میرسد. این محله هم در معرض تهدید پروژههایی است که قرار است در کنار مرویسنتر اجرا شوند. پروژههایی مانند بازار طلا که میتوانند بخش عمده بافت این محله را نابود کنند. به ویژه اینکه هنوز حریم مصوب شده بخشی از این محله از سوی میراث فرهنگی ابلاغ نشده و حریم بخش دیگر آن نیز هنوز مصوب نشده است. در همین حال، مدیران میراث استان تهران برخلاف قوانین، پاسخ استعلامات پروژههای عمرانی را بدون توجه به ضوابط حریم این محله داده و مجوزهایی را هم صادر کردهاند. درحالیکه براساس قانون، از زمان تصویب حریم یک اثر در شورای حریم تا زمان ابلاغ ضوابط آن توسط وزارت میراث، استان مجاز به پاسخگویی به هیچگونه استعلامی نیست.
گردشگری بدون ضابطه چالش نوظهور جنگلهای هیرکانی
نقش مستندسازان در افشاگری، ایجاد فشار اجتماعی و تولید شواهد قابل استناد غیرقابلانکار است. تیمهای مستندساز میتوانند برداشتهای غیرقانونی، آثار تخریب، مسیرهای انتقال و پیامدهای اکولوژیک را بهصورت دقیق و قابلاستناد ثبت کنند. اینها سخنان «لیلا فولادوند»، مستندساز حیاتوحش و مدیرعامل انجمن مستندسازان حیاتوحش، تنوعزیستی و محیطزیست است. او در گفتوگو با «پیام ما»، انواع حریق بهواسطه عامل انسانی، گردشگری ناپایدار و تأخیر آن بر اکوسیستم جنگلی را شرح میدهد.
قانون روی کاغذ؛ تخریب در میدان
در سالهای اخیر، شمار تخریبها و تعرضها به عرصه و حریم آثار تاریخی کشور، بهویژه در استانهایی چون اصفهان، فارس، خوزستان و کرمان، رشد نگرانکنندهای داشته است. براساس دادههای غیررسمی منتشرشده از سوی کارشناسان حقوقی و پژوهشگران میراثفرهنگی، تنها در بازه پنجساله اخیر بیش از هزار مورد تخلف در قالب ساختوساز غیرمجاز، حفاری غیرقانونی و تعرض به حریم آثار ملی به ثبت رسیده؛ آماری که تنها بخش آشکار ماجراست و بخش بزرگی از این تخلفات، هرگز گزارش یا پیگیری قضائی نمیشوند. این در شرایطی است که ایران از سال ۱۳۰۹ تاکنون یکی از جامعترین نمونه قوانین در زمینه میراثفرهنگی را در منطقه داشته است. هر چند این قانون نتوانسته در طول زمان به روزرسانی شود اما سوال اینجاست آیا مشکل از ضعف قانون است یا از ناتوانی نهادهای متولی در اجرای آن؟ گزارش پیش رو با واکاوی این موضوع از دید کارشناسان و صاحبنظران، میکوشد تصویری روشن از نسبت میان قانون، اجرا و اراده در نظام حقوقی حفاظت از آثار تاریخی ایران ارائه دهد.
فروپاشی «مروارید»
«سقفها فرو ریخته، دیوارها و مبلمان داخلی بهشدت آسیب دیدهاند و عملاً با فضای رهاشدهای مواجهایم.» این تازهترین تصویری است که عضو شورای شهر کرج از وضعیت کاخ مروارید ارائه داده است؛ همان بنایی که بارها نابسامانی وضعیتش خبرساز شده. حالا مدیران میراثفرهنگی، برای چندمین بار میگویند قرار است مالکیت مجموعه از سپاه به دولت منتقل شود و درصورت تحقق، امکان واگذاری آن به بخش خصوصی برای مرمت، احیا و تبدیلشدن به کاخموزه فراهم خواهد شد. اما سؤال اینجاست که آیا این مجموعه کمنظیر معماری سرانجام از این چرخه نابسامانی رها میشود؟ آیا انتقال مالکیت آن راهگشا خواهد بود؟
