بایگانی مطالب: کشاورزی
حبس «حبلهرود»
کشاورزان دشت گرمسار و آرادان در استان سمنان به تأمین نشدن حقابه قانونی خود از «رودخانه حبلهرود» و «سد نمرود» اعتراض کردند. اعتراضی که طی دو روز گذشته در قالب تجمعهایی آرام اتفاق افتاد. اقدامی که اگرچه برای چندینبار متوالی در سالهای اخیر اتفاق میافتد، اما به نتیجهای نمیرسد. کشاورزان این منطقه در گفتوگو با «پیامما» مطالبه خود را بیان میکنند: «نظارت بر حبلهرود و جلوگیری از برداشتهای غیرمجاز توسط تانکر، پمپاژ، تصرفهای غیرقانونی، بههمراه آزادسازی حداقل ۴.۵ مترمکعب آب از سد نمرود برای آبیاری کافی مزارع گندم در دو نوبت.» غلاتکاران این منطقه میگویند اردیبهشت حیاتیترین فصل آبیاری محصولشان است که از قضای روزگار حبلهرود هم در پرآبترین شرایط قرار میگیرد، اما چیزی از حقابه نصیبشان نمیشود.
قهرِ سیاسیون با تعاونی
|پیامما| نظارت بر بخش تعاونی اقتصاد ایران، با چالشهای متعددی مواجه است. مهمترین علت این چالشها، پیچیدگیهای ساختاری و تعدد سازمانهای اجرایی دولتی و غیردولتی در این بخش است. فقدان حامیان سیاسی، فقدان معیارها و روشهای گزارشدهی، مشکلات در ساختارهای نظارتی، مشکلات ناشی از ابهامات قانونی در بخش تعاونی، استفاده نکردن از ابزارهای نظارتی متناسب در مواجهه با دستگاههای اجرایی مختلف و تعلل سایر نهادهای نظارتی در ارائه آمار، بخشی از این چالشهای نظارتی هستند. این درحالیاست که در کشورهایی که ساختار و سازمانهای بوروکراتیک کمتری در بخش تعاون دارند، امر نظارت بسیار ساده و مؤثر انجام میشود. مرکز پژوهشهای مجلس شورای با بررسی ابزارها و چالشهای موجود، طی گزارشی کارشناسی اعلام کرده است برای کارآمدتر شدن نظارت پارلمانی بر بخش تعاون باید ابزارهای پاسخگو کردن دستگاههای اجرایی غیردولتی یا خارج از هیئت وزیران تقویت شوند، امکان دریافت گزارشهای مردمی برخط فراهم شود و همچنین، اصلاح برخی قوانین مرتبط با حوزه تعاون در دستورکار قرار گیرند و تا حد ممکن سازمانهای بوروکراتیک کوچک شوند(بهینهسازی و چابک کردن ابعاد سازمانها).
کمیساران غایب آب
سد کجکی در افغانستان در پی سیلابی شدن رودخانه هیرمند در بالادست سرریز کرد. خبری که براساس تصویر ماهوارهای نیز قابلتأیید است. براساس تصاویر ماهوارهای «سد کجکی»، ۳۰ فرودین ۱۴۰۴ در بیشترین میزان ذخیره آب در بالاترین حد ممکن و کاملاً پر است. طبق معاهده هیرمند میان ایران و افغانستان معیار اندازهگیری آب از سوی کمیساران آب ایران برای تأمین و رهاسازی حقابه از سوی افغانستان، ایستگاه «دهراوود» در بالادست سد کجکی است. با وجود ذخیره قابلتوجه هیچ واکنشی از سوی ایران برای بازدید و اندازهگیری آب انجام نشده است. آنهم در شرایطی که خلاف آنچه در معاهده قید شده است، طرف افغانستانی مکلف به نصف دستگاه اندازهگیری در این ایستگاه بوده است.
سبد محدود صادرات کشاورزی
|پیامما| ترکیب اقلام صادراتی ایران در حوزه کشاورزی و صنایع غذایی در سال ۱۴۰۲ بیش از آنکه نشانگر تنوع و عمق باشد، بیانگر وابستگی نگرانکننده به معدودی از کالاهای خام و سنتی است. طبق دادهها، تنها ۱۷ قلم کالا با مجموع ارزش صادراتی سه هزار و ۲۵۱ میلیون دلار، معادل ۵۰.۱ درصد از کل ارزش صادرات این حوزه را به خود اختصاص دادهاند. این تمرکز بالا به روشنی نشان میدهد نیمی از صادرات کشور تنها بر دو درصد از تنوع کالاهای ممکن استوار است و این نشاندهنده وابستگی سنگین به سبدی محدود و شکننده است. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران در گزارشی که با عنوان «صادرات محصولات غذایی و کشاورزی، از روندهای جهانی تا ایران در بازار چین» منتشر کرده است، اعلام کرده نکته مهم و منفی، تسلط محصولات خام و با حداقل فراوری مانند پسته، سیب، هندوانه، پیاز و گوجهفرنگی در این فهرست است؛ محصولاتی که بهرغم ارزآوری نسبی، فاقد ارزشافزوده بالا و برند صادراتی متمایز هستند. همچنین، صادرات کالاهایی با نسبت بالای وزن به ارزش مانند هندوانه گوجهفرنگی در کشوری با بحران آب، زنگ خطر مهمی است که باید به آن توجه شود. در کنار اینها، سهم اندک فراوردههایی مانند رب گوجهفرنگی، شیرینی بدون کاکائو و زعفران بستهبندیشده، بیانگر آن است که ایران هنوز نتوانسته در زنجیره ارزش صنایع غذایی جایگاه قابلدفاعی پیدا کند و بخش بزرگی از صادرات آن همچنان خاممحور و سنتی باقی مانده است
تأمین آب تهران پایدار نیست
۳۱ بهمنماه ۱۴۰۳، به پیشنهاد وزارت کشور، جلسهای با حضور همه وزرا برگزار شد و مصوباتی برای کاهش تنش آب شرب در تهران و برخی شهرها بههمراه داشت. با وجود اهمیت این مصوبات، نقدهایی فنی به آن وارد است که پرداختن به آنها ضروری بهنظر میرسد. تأثیرات ظاهری کمبود یا افت کیفیت آب بر محیط زندگی انسان، بر کسی پوشیده نیست. اما مجموعه اثرات مستقیم و غیرمستقیم بحران آب بر پایداری و آینده ایران، همواره از سوی مسئولان نادیده گرفته شده است. ضروری است همه مؤلفههای کمی، کیفی، پنهان، آشکار، مستقیم و غیرمستقیم مؤثر بر مدیریت منابعطبیعی مانند آب، خاک و هوا مورد توجه قرار گیرد. حاکمیت باید برای هریک از این مؤلفهها، شاخصهای مشخصی تعریف کند و براساس ماهیت و میزان اثرگذاری آنها، مسئولیتپذیری و سازوکار پاسخگویی را در ساختار مدیریت خود اعمال کند. در نبود چنین نگرش و ساختاری در بدنه قوه مجریه، تصمیمگیری در هیئت وزیران محدود به وزارتخانههای ظاهراً مرتبط با موضوع آب میماند؛ درحالیکه آب نقشی چندوجهی و بنیادی در همه ابعاد زندگی ایفا میکند. بیتوجهی به نقشهای غیرمستقیم و گاه پنهان دیگر وزارتخانهها در فرایند تصمیمسازی و مطالبهگری راهبردی، باعث میشود تصمیمات نهایی از جامعیت و کارآمدی لازم برخوردار نباشد.
مصائب بیدبلند برای «کرهسیاه»
«ما، جمعی از کشاورزان روستای کرهسیاه ملامهدی بخش مرکزی بهبهان که در کنار پالایشگاه بیدبلند خلیج فارس مشغول کشتوکار هستیم، بدین وسیله اعتراض خود را نسبت به آسیب و کاهش محصول خرما، برنج و گندمزارها اعلام میداریم.» این بخشی از شکواییه اهالی روستاهای اطراف پالایشگاه بیدبلند است. آنها سالهای قبل هم از وضعیت موجود شکایت داشتند و میگفتند آب چشمه مروارید که زمانی از بهترین چشمههای بهبهان و محل تأمین آب شرب و کشاورزی روستاهای منطقه بوده، دیگر نهتنها برای شرب مناسب نیست که هیچ محصول آببری از شر آلودگیهایش در امان نمانده است. شکایت چندسال قبل بینتیجه ماند و هجدهم فروردینماه شورای شهر بهبهان در نامهای خطاب به دادستان کل کشور، ریاست سازمان حفاظت محیطزیست و ریاست سازمان بازرسی کل کشور از نگرانی اهالی این روستاها گفت.
پادکست ۲۵ فروردین ۱۴۰۴
گندم بهجای نان، علوفه میشود
وزیر جهادکشاورزی اعلام کرده است قیمت خرید تضمینی گندم تا پایان شهریور تکان نخواهد خورد. بنیاد ملی گندمکاران اما اعلام کرده است وزارت جهادکشاورزی با این سیاستها و تصمیمات کشت گندم در کشور را به مخاطره میاندازد. بهگفته رئیس این بنیاد، اگر وزارت جهادکشاورزی در قیمت خرید تضمینی تجدید نظر نکند، دولت مجبور خواهد شد گندم را با قیمتهای بسیار بالا وارد کند که این موضوع نهفقط هزینههای تولید و تأمین را افزایش میدهد بلکه موجب بروز مشکلات در تأمین نان مردم نیز خواهد شد. کارشناسان هشدار میدهند درصورت تداوم وضع موجود تولید گندم بهسمت کاهش و حتی قاچاق خواهد رفت، چنانکه اکنون نیز در برخی استانها گندم سبزشده برای علوفه برداشت میشود. گندمکاران نیز تأکید میکنند قیمت ۲۰ هزار و ۵۰۰ تومان برای خرید تضمینی گندم دیگر نمیتواند تأمینکننده مخارج کشاورزان باشد و اگر دولت فکری نکند، خودشان باید برای معیشتشان قید گندمکاری را بزنند.
مبارزه جدی با قاچاق سوخت : شفافیت مصرف و فناوریهای هوشمند در خط مقدم
قاچاق سوخت، یکی از معضلات تاریخی اقتصاد ایران، به دلیل تفاوت قیمتهای فاحش با کشورهای همسایه به یک فعالیت سودآور تبدیل شده است. با ورود مستقیم مقامهای دولتی، تلاشها برای مقابله با این پدیده تشدید یافته و برنامههای هوشمندانهای در حال اجراست تا این چالش به حداقل برسد.
تهدیدی که تمام نمیشود
|پیام ما| در سالهای پس از پایان جنگ تحمیلی ایران و عراق، زمینهای بسیاری در جنوب و غرب کشور به سلاحی پنهان تبدیل شدند؛ مینهایی که در دل خاک پنهان شده و همچنان جانها را تهدید میکنند. در روستاها و شهرهای مرزی، هر قدمی که مردم بر میدارند، ممکن است به فاجعهای ناگهانی منتهی شود، اما بعد از گذشت سالها از جنگ، تبعات اجتماعی انفجار این مینها بر توسعه و پایداری کشور چه هستند و چطور محیطزیست را تهدید میکنند؟
