بایگانی مطالب: فرهنگ

مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت»

چندی پیش روزنامه «پیام‌ما» گزارشی با عنوان «هواپیمایی ماهان در بیابان لوت چه می‌کند؟» منتشر کرد که نشان می‌داد؛ بیابان لوت، این روزها در مرکز یک مناقشه جدی میان فعالان محیط‌زیست، کارشناسان میراث‌فرهنگی و برخی نهادهای اقتصادی قرار گرفته است. احداث دریاچه‌ای در منطقه گندم بریان این نگرانی را تشدید کرده که بیابان لوت از فهرست میراث طبیعی جهانی خارج شود. در گزارش پیش‌رو تلاش شده تا اطلاعات بیشتری درباره مناقشه بر سر حفاظت از «بیابان لوت» ارائه شود.

حبس برج افشاری در بن‌بستِ میراث

|پیام ما| آثار و بناهای به‌جامانده از دوره افشاری در ایران آن‌قدر معدود و انگشت شمارند که کمتر کسی می‌تواند به جز کاخ خورشید در کلات نادری اثر شاخص دیگری را از این دوره به یاد آورد. در میان همین آثار معدود، برج افشاری سمنان که بر اساس مستندات موجود به دستور مستقیم نادرشاه ساخته شده؛ مهجور و ناشناخته، سال‌هاست به‌رغم پیگیری کنشگران میراث‌فرهنگی و کارشناسان و پژوهشگران استان سمنان، به حال خود رها شده است. پیگیری‌ها برای ثبت این اثر در فهرست میراث ملی هم در چهار سال گذشته بی‌نتیجه مانده است. در روزهایی که جنگ و آسیب‌های آن به آثار تاریخی دل بسیاری از علاقه‌مندان به میراث‌فرهنگی را به درد آورده است، ساختمان بلندمرتبه‌ای در مجاورت برج افشاری در حال تکمیل است. ساخت این بنا در حریم درجه یک اثری سیصدساله، در اوج بی‌توجهی و مماشات مسئولان میراث‌فرهنگی استان، موضوعی است که نمی‌توان با اغماض از کنار آن گذشت.

شاهنامه‌پژوهِ اَوستاشناس

برای «جلیل دوست‌خواه» که در غربت غرب و غوغای جنگ سوم فروردین در ۹۲ سالگی درگذشت

آسیب به برج و باروی ۱۷۰۰ساله کوهپایه

«کوهپایه»، شهری که قرن‌ها در حاشیه کویر مرکزی ایران به‌عنوان یکی از حلقه‌های تاریخی مسیر اصفهان به یزد و کرمان شناخته می‌شود، این روزها با خبری تلخ در حوزه میراث‌فرهنگی مواجه شده است؛ خبر آسیب به برخی از بناهای تاریخی این شهر بر اثر موج انفجار ناشی از حملات موشکی در جریان جنگ اخیر موسوم به جنگ رمضان. بناهایی که برخی از آنها قدمتی تا دوره ساسانی دارند و بخشی از حافظه تاریخی شرق اصفهان محسوب می‌شوند.

هشدار وزیر میراث‌ فرهنگی به یونسکو درباره تهدید حمله به راه‌آهن ایران

وزیر میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی با ارسال نامه‌ای رسمی به مدیرکل یونسکو، ضمن اعلام نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران نسبت به تهدیدات مطرح‌شده علیه راه‌آهن سراسری ایران، این اقدام را تعرضی آشکار به میراث مشترک بشریت دانست و خواستار موضع‌گیری صریح، فوری و بازدارنده این نهاد بین‌المللی شد.

فرهنگ و هنر زیر آتش

| پیام ما | در میانه آتش و ویرانی جنگ، فقط جان انسان‌ها در معرض خطر قرار نمی‌گیرد؛ بلکه هویت فرهنگی یک جامعه هم تهدید می‌شود. در میان ویرانی‌هایی که از آغاز جنگ به وجود آمده، بسیاری از مراکز فرهنگی و هنری هم مورد آسیب قرار گرفتند و برخی از آنها با خسارات گسترده‌ای مواجه شدند. مراکزی که هرکدام نقش مهمی در فرهنگ و هنر ایران داشته‌اند و برای شهروندان ایرانی خاطره‌ساز بودند. در این گزارش مروری خواهیم داشت بر این مراکز سینمایی، تئاتر، ادبیات و کتاب و تجسمی.

لرزه بر تن تاریخ و معماری معاصر

در حمله نیمه‌شب ۲۶ اسفندماه ۱۴۰۴ به منطقه نظامی مجاور مجموعه تاریخی «سعدآباد» در تهران، موزه‌ها و کاخ‌موزه‌های این مجموعه بر اثر موج انفجار آسیب دیده و در سه بنای نزدیک‌تر به محل انفجار، بناها، تزیینات معماری آنها و آثار و مبلمان موزه‌ای موجود در کاخ‌موزه‌ها آسیب جدی دیدند.

هواپیمایی ماهان در بیابان لوت چه می‌کند؟

| پیام ما | پاییز ۱۴۰۳، ماشین‌آلات راه‌سازی و عمرانی در بیابان لوت، مشغول کار شدند. شرکت «هواپیمایی ماهان» در بخشی از این بیابان که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده و دارای ضوابط و قوانین مشخص برای حفاظت و مدیریت است، قصد اجرای پروژه‌ای گردشگری داشت که با اعتراض جامعه مدنی روبه‌رو و بعد با تصمیم کارگروه فنی پایگاه‌های میراث جهانی تا اوایل سال ۱۴۰۴ متوقف شد.

همدلی سینمایی

در بحران‌های اجتماعی واکنش هنرمندان زیر ذره‌بین بیشتری قرار می‌گیرد و مردم از اهالی فرهنگ و هنر انتظار واکنش درست و در راستای منافع جمعی دارند. خانه سینما به‌عنوان یک نهاد صنفی، همیشه بین جامعه سینمایی و مخاطبان سینمای ایران مهم بوده است. نهاد صنفی‌ای که خود آن هم از همان روزهای ابتدایی جنگ آسیب دید و ساختمان شماره یک آن مورد اصابت حملات قرار گرفت. حالا که بیش از یک ماه از جنگ می‌گذرد، این روزها خانه سینما هم برای ابراز همدلی بیشتر و کمک به مردم «ستاد همیاری» را راه‌اندازی کرده است و با کمک هلال‌احمر، سعی در ارائه کمک‌های روحی و روانی به مردم آسیب‌دیده دارد.

اصفهان پیش از نوروز

اصفهان در واپسین روزهای اسفند، همیشه شهری بود که نفسش بوی نوروز می‌داد. درختان کهن چهارباغ در آستانه جوانه‌زدن، میدان نقش‌جهان در آستانه ازدحام مسافران و باغ‌های تاریخی در انتظار قدم‌های تازه‌ای که از گوشه‌وکنار ایران و جهان می‌رسیدند. اما امسال، هنگامی که قدم در این شهر می‌گذاری، نخستین چیزی که به استقبال می‌آید، نه هیاهوی نوروزی که سکوتی سنگین و غریب است؛ سکوتی که بر شانه‌های بناهای چندصدساله نشسته و گویی زمان را در میان دیوارهای زخمی شهر متوقف کرده است.